Begrippen

Lijst met begrippen die CBS hanteert in zijn statistieken. Door overal dezelfde definities te gebruiken, kunnen cijfers beter met elkaar vergeleken worden.

Lijst van begrippen

Een terrein of een deel van een terrein met toeristische slaapplaatsen, waarop kan worden overnacht in tenten, toercaravans, kampeerauto's, tenthuisjes of trekkershutten.

Een gegraven waterweg voor de scheepvaart.

Zie ook: Vaarwegkarakter

Strafzaak die volgens de wet kan worden voorgelegd aan de sector kanton van de rechtbank. Het gaat dan meestal om overtredingen (minder ernstige strafbare feiten).

Zie ook: Overtreding (algemeen), Rechtbank, sector kanton

De (bruto)kapitaalgoederenvoorraad in verhouding tot de (bruto) toegevoegde waarde.

Zie ook: Kapitaalgoederenvoorraad, Toegevoegde waarde (bruto, basisprijzen)

De totale waarde van de vaste activa.

De markt waarin financiële transacties met een looptijd van twee jaar of langer plaatsvinden.

Toelichting
De kapitaalmarkt is de markt waar middelen met een lange looptijd worden uitgezet en aangetrokken. De schuldtitels waarin de transacties plaatsvinden zijn deposito's, spaartegoeden en leningen op lange termijn, obligaties, aandelen, onroerend goed en pensioen- en levensverzekeringsvoorzieningen.

Zie ook: Geldmarkt

Betaling waarvoor geen tegenprestatie verwacht wordt en die drukt op het vermogen van de betaler of dient om investeringen in vaste activa of andere langetermijnuitgaven van de ontvanger te financieren.

Toelichting
Er worden vier deeltransacties onderscheiden: investeringsbijdragen, vermogensheffingen, overige kapitaaloverdrachten en de toegerekende kapitaaloverdrachten.

Zie ook: Kapitaalrekening buitenland

Deze rekening registreert het saldo van aan- en verkopen van niet-financiële activa door ingezeten eenheden en meet de mutatie in het vermogenssaldo als gevolg van besparingen (eindsaldo lopende rekening) en kapitaaloverdrachten.

Zie ook: Kapitaalrekening buitenland

Het gedeelte van de betalingsbalans, waarop de mutaties in de vermogensverhoudingen met het buitenland zijn verantwoord.

Zie ook: Kapitaaloverdracht, Kapitaalrekening

Klasse uit de indeling Vaarwegen bevaarbaarheid (CEMT). Vaarweg uitsluitend geschikt voor vaartuigen met een maximale lengte van 55 meter, een maximale breedte van 6,60 meter en een maximale diepgang van 2,60 meter. Het laadvermogen van dergelijke schepen is over het algemeen maximaal 650 ton.

Zie ook: Vaarwegen, bevaarbaarheid (CEMT)

Migrant die hooggekwalificeerde arbeid verricht.

Toelichting
Voor de toelating als kennismigrant gelden looneisen.

Zie ook: Immigratie

Religieuze groepering waartoe men zichzelf rekent.

Energie die vrijkomt bij splitsing of fusie van atoomkernen.

Toelichting
Bepaald wordt de
hoeveelheid stoom die is verkregen in kerncentrales. De stoom wordt
gebruikt om elektriciteit mee op te wekken.

Een halfzware olie met een kookpunt tussen 150 en 300 graden Celsius.

Soort steenkool geschikt voor het stoken van ketels in elektriciteitscentrales.

Toelichting
De kool is van hogere kwaliteit dan bruinkool, maar van lagere kwaliteit dan antraciet. De verbrandingswaarde van het asvrije en natte product is groter dan 23,865 megajoule per kilogram. Het gehalte aan vluchtige stoffen van het asvrij en droge product is meer dan 14 procent.

De totaal afgelegde afstand (in km) door buitenlandse voertuigen in Nederland.

De totaal afgelegde afstand (in km) in Nederland en in het buitenland door voertuigen met een Nederlands kenteken.

De totaal afgelegde afstand (in km) door Nederlandse voertuigen in het buitenland.

De totaal afgelegde afstand (in km) in Nederland door voertuigen met een Nederlands kenteken en voertuigen met buitenlands kenteken.

Rechter die strafzaken tegen minderjarigen behandelt.

Zie ook: Jeugdstrafrecht

Het aantal kinderen dat vóór hun vijfde verjaardag is overleden.

Instelling die als doel heeft: - het telefonisch hulp bieden aan jeugdigen van 8 tot 20 jaar, die met een vraag of probleem zitten; - het signaleren van problemen die zich bij de doelgroep voordoen, het opsporen van de achterliggende oorzaken en het proberen te verhinderen dat deze problemen zich herhalen of verergeren.

Statistische eenheid die alle delen van een onderneming omvat die bijdragen aan een activiteit op klasseniveau (4 cijferig) van de NACE Rev.1, en die zodanig wordt afgebakend dat ze overeenkomt met één of meer operationele onderdelen van de onderneming. Voor elke aldus afgebakende statistische eenheid moet de onderneming in staat zijn een berekening of schatting te maken van productiewaarde, intermediair verbruik, arbeidskosten en aantal werkzame personen, exploitatieoverschot en bruto-investeringen in vaste activa.

Toelichting
Deze definitie is vaag, want een zodanig compromis dat interpretatie naar ieders gezichtspunt mogelijk is. Om de grens te bepalen van het streven naar homogeniteit voegt Nederland hieraan eisen toe op het gebied van zelfstandigheid naar productieproces en gerichtheid op derden. Dit leidt tot de definitie van bedrijf (bedrijfseenheid).

De definitie van kind-of-activity unit combineert twee eisen die strijdig kunnen zijn: bijdragen aan één activiteit versus het overeenkomen met één of meer operationele eenheden. Nederland geeft bij het operationaliseren naar de statistische eenheid bedrijf prioriteit aan de tweede eis.

Zie ook: Bedrijf, Onderneming

Aangifte, meestal door het slachtoffer van een delict, met het verzoek tot vervolging.

Toelichting
Een klacht is vereist voor de vervolging van een klachtdelict (zie artikel 164 Sv).

Zie ook: Klachtdelict, Strafbaar feit, Wetboek van Strafvordering (Sv)

Strafbaar feit dat alleen op klacht vervolgbaar is, bijvoorbeeld 'belediging'.

Zie ook: Delict, Klacht (juridisch), Strafbaar feit

Binnenbrand waarbij de uitgerukte eenheid geen versterking nodig heeft.

Zie ook: Binnenbrand, Brand (juridisch), Grote of middelgrote binnenbrand

Klasse uit de indeling Vaarwegen bevaarbaarheid (CEMT). Vaarweg uitsluitend geschikt voor kleinere vaartuigen met een maximale lengte van 38 meter, een maximale breedte van 5 meter en een maximale diepgang van 1,5 meter.

Zie ook: Vaarwegen, bevaarbaarheid (CEMT)

Verblijfsgrond die wordt toegepast wanneer iemand traumatische ervaringen heeft ondervonden.

Toelichting
Deze persoon krijgt een verblijfstitel op grond van klemmende redenen van humanitaire aard.

Zie ook: Asielmigrant, Asielzoeker, Verblijfsvergunning asiel

Het aantal kinderen dat tussen hun eerste en hun vijfde verjaardag is overleden.

Politiekorps met een militaire status dat onderdeel is van de krijgsmacht, maar ook ingezet wordt voor civiele taken.

Toelichting
De Koninklijke Marechaussee wordt bijvoorbeeld ingezet bij de beveiliging van Schiphol en bij het uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers (zie artikel 6 PolW).

Zie ook: Asielzoeker, Politie, Politiewet (PolW)

Vaste fossiele brandstof die bestaat uit verkoolde plantenresten. Het verkolen is een gevolg van langdurige blootstelling aan hoge temperatuur en druk.

Toelichting
Van kool kunnen diverse producten worden afgeleid, zoals steenkoolcokes en hoogovengas.

Het gestandaardiseerd besteedbaar huishoudensinkomen gecorrigeerd voor de prijsontwikkeling op basis van de consumentenprijsindex (CPI).

Toelichting
De koopkracht wordt gebruikt om de (reële) ontwikkeling van het inkomen vast te stellen, maar kan ook worden gebruikt voor het vaststellen van (ontwikkelingen in) welvaartsverschillen tussen personen en huishoudens.

Manier om de koopkracht van huishoudens in landen te vergelijken, waarbij gecorrigeerd wordt voor prijsverschillen.

Toelichting
PPPs vergelijken de koopkracht van geldeenheden tussen verschillende landen. Een koopkrachtpariteit tussen 2 landen geeft aan hoeveel je van de valuta van het ene land moet uitgeven om hetzelfde te kunnen voor 1 eenheid van de valuta in het andere land.

Bijvoorbeeld: PPP Land X <-> Nederland = 103: Voor iedere euro in NL moet je 103 uitgeven om hetzelfde in Land X te kunnen kopen. PPPs kunnen ook tussen landen met dezelfde eenheid worden berekend, in dit geval geven ze gewoon prijsverschillen weer. Stel: PPP Frankrijk <-> NL = 1,05 -> Frankrijk is gemiddeld 5% duurder dan Nederland.

Alle zeeschepen die speciaal bestemd zijn voor het vervoer van goederen en/of reizigers, of die specifiek aangepast zijn voor een commerciële functie.

Toelichting
Marineschepen en door de overheid en overheidsdiensten gebruikte schepen zijn uitgezonderd.

Overkoepelende landelijke organisatie voor uiteenlopende politiediensten.

Toelichting
Het KLPD heeft dertien uitvoerende diensten, waaronder de Dienst Verkeerspolitie en de Dienst Nationale Recherche.

Zie ook: Politie

Spoedeisende rechtszaak, waarin een onmiddellijke (voorlopige) voorziening is vereist.

Verblijf buiten de eigen woning voor ontspanning of plezier met ten minste één en ten hoogste drie opeenvolgende overnachtingen.

Toelichting
Ook het logeren bij familie, vrienden of kennissen in het buitenland valt onder het begrip vakantie. Een verblijf bij familie, vrienden of kennissen in Nederland telt echter niet mee, tenzij de bewoners de hele tijd of de meeste dagen afwezig waren.

De betaalde huur en leasekosten van machines, apparatuur, installaties, computers (exclusief software) en (kantoor)inventaris. Ook de onderhouds- en reparatiekosten en overige kosten van inventaris, machines, werktuigen, installaties en dergelijke.

De in rekening gebrachte kosten van (loon)diensten en werk door derden, exclusief kosten van uitzendkrachten en ingeleend personeel. Het gaat om de factuurwaarde van ingekochte transport- en andere diensten van derden, die direct met de omzet te maken hebben, zoals werkzaamheden door onderaannemers

Toelichting
Kosten van ingeleend personeel en uitzendkrachten vallen hier niet onder.

Bankkosten (exclusief rentekosten en/of valutaverliezen) + aan derden afgedragen premies voor verzekering (zover nergens anders genoemd) + kosten accountants/ administratie/ advies/ rechtshulp e.d + automatisering- en computerdiensten door derden + kosten vuilafvoer of vuilverwerking.

De kosten van energiedragers verbruikt voor de aandrijving van een krachtbron, voor verlichting en/of voor verwarming. Van deze post zijn uitgesloten de kosten van energiedragers die door transportmiddelen worden benut, of die als grondstof worden benut, alsook de kosten verbonden aan het verbruik van water en de kosten van het verbruik van technische gassen of menggassen.

De kosten van diensten verleend door derden voor zover nergens anders genoemd.

Toelichting
Deze kosten omvatten ondermeer:
- bankkosten (exclusief rentekosten en/of valutaverliezen);
- aan derden afgedragen premies voor verzekering (voor zover nergens anders genoemd);
- kosten accountants/ administratie/ advies/ rechtshulp en dergelijke;
- kosten van automatiserings- en computerdiensten door derden, inclusief de waarde van in het boekjaar aangekochte hard- en software, tenzij de hard- en/of software is geactiveerd;
- apart betaalde vrachtkosten op inkopen;
- kosten vuilafvoer en vuilverwerking.

Vanaf 2006 worden bij de Productiestatistieken de kosten van speur- en ontwikkelingswerk door derden gerekend tot deze rubriek.

De kosten voor huur, lease, reparatie, onderhoud en verzekering van vervoermiddelen alsook motorrijtuigenbelastingen en de kosten van motorbrandstoffen.

Bedrijf met rechtspersoonlijkheid dat zich hoofdzakelijk bezig houdt met financiële bemiddeling, dat wil zeggen het aantrekken, omzetten en uitzetten van financiële middelen.

Activiteit waarbij leerervaringen bij amateurs tot stand worden gebracht met inzet van kunstzinnige middelen.