Begrippen

Lijst met begrippen die CBS hanteert in zijn statistieken. Door overal dezelfde definities te gebruiken, kunnen cijfers beter met elkaar vergeleken worden.

Lijst van begrippen

Het jaar waarin een kapitaalgoed voor het eerst ter beschikking van het productieproces staat.

De met de werknemer overeengekomen arbeidsduur per jaar in uren. Niet-gewerkte uren in verband met vakantie, arbeidsduurverkorting (adv), feestdagen en extra vrije tijd voor ouderen zijn hierop in mindering gebracht.

Zie ook: Arbeidsduurverkorting (ADV)

Brandstof voor vliegtuigen met een straalmotor.

Toelichting
Het is een mengsel van lichtere motorbenzine, zwaardere kerosine en soms nafta.

Jeugdhotels of jeugdherbergen.

Toelichting
Een jeugdhotel is een hotel voor overwegend jeugdige gasten met slaapgelegenheid die men niet met 'vreemden' hoeft te delen.
Een jeugdherberg is een accommodatie voor overwegend jeugdige gasten met slaapgelegenheid in kamers en/of zalen die men mogelijk met 'vreemden' moet delen.

Een maatregel die de rechter dwingend oplegt met het doel bedreiging voor de veiligheid en ontwikkeling van het kind op te heffen.

Toelichting
Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’.

Een accommodatie voor overwegend jeugdige gasten met slaapgelegenheid in kamers en/of zalen die men mogelijk met 'vreemden' moet delen.

Een hotel voor overwegend jeugdige gasten met slaapgelegenheid die men niet met 'vreemden' hoeft te delen.

Hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere of opvoedingsproblemen van de ouders.

Toelichting
Het betreft hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014).

Een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen.

Toelichting
Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart.

Zie ook: Jeugdstrafrecht

Strafrecht voor jongeren van 12 tot en met 17 jaar.

Toelichting
In het jeugdstrafrecht kan de rechter andere en lagere sancties opleggen dan in het normale (volwassenen-)strafrecht. Jongeren van 18 en 19 jaar kunnen ook volgens het jeugdstrafrecht worden berecht als hun persoonlijkheid daar aanleiding toe geeft. De rechter bepaalt welk recht wordt toegepast.

Zie ook: Sanctie, Strafrecht

De hoeveelheid energie die vrijkomt bij de verbranding van energiedragers wordt uitgedrukt in joule (J).

Toelichting
Hoeveelheden van alle energiedragers kunnen in joules worden omgerekend, waardoor ze optelbaar worden. In de tabellen komen vaak de volgende veelvouden van de joule voor:

GJ (gigajoule) 109 joule, overeenkomend met 31,6 m3 aardgas.
TJ (terajoule) 1012 joule, overeenkomend met 31 600 m3 aardgas.
PJ (petajoule) 1015 joule, overeenkomend met 31,6 mln m3 aardgas.
In plaats van in joules (=warmte-eenheden) worden hoeveelheden energiedragers ook vaak gemeten in zogenaamde fysieke eenheden.

Zie ook: Fysieke eenheden (energie)

Een natuurlijke persoon, een rechtspersoon, of een samenwerkingsverband zonder rechtspersoonlijkheid.

Toelichting
Voorbeelden van samenwerkingsverbanden zonder rechtspersoonlijkheid zijn de maatschap, de vennootschap onder firma (vof) en de commanditaire vennootschap (cv).

Zie ook: Commanditaire vennootschap (CV), Maatschap, Natuurlijk persoon, Rechtspersoon, Samenwerkingsverband zonder rechtspersoonlijkheid, Vennootschap onder Firma