Financiele en zakelijke diensten

Artikelen arbeid en sociale zekerheid

Bedrijven nemen steeds meer maatregelen om zich te weren tegen cyberaanvallen van buitenaf. Vooral middelgrote bedrijven maken een inhaalslag met de invoering van authenticatie via soft- of hardwaretokens. Daarnaast daalt het aantal ICT-veiligheidsincidenten door een aanval van buitenaf.

De omzet van de zakelijke dienstverlening lag in het tweede kwartaal van 2019 6,2 procent hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Ook het ondernemersvertrouwen van de zakelijke dienstverleners stijgt. 35 procent ziet een tekort aan personeelskrachten als belemmering voor de activiteiten.

De omzet van de zakelijke dienstverlening steeg in het eerste kwartaal van 2019 met 6,8 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder.

De omzet van de zakelijke dienstverlening was in het vierde kwartaal van 2018 8,4 procent hoger dan een jaar eerder. IT-dienstverleners zetten 8,5 procent meer om.

Het aantal werknemers in de financiële sector neemt al jaren af; sinds 2008 verlaten meer werknemers de bedrijfstak dan er starten. Er zijn wel meer financieel specialisten en economen in de financiële dienstverlening werkzaam.

De omzet van de zakelijke dienstverlening steeg in het derde kwartaal van 2018 met 8,5 procent ten opzichte van een jaar eerder

De omzetontwikkeling van de zakelijke dienstverlening in het eerste kwartaal van 2018.

Een overzicht van de ontwikkelingen in de zakelijke dienstverlening in het vierde kwartaal van 2017.

De omzet van de zakelijke dienstverleners steeg in het vierde kwartaal van 2017 met 5,8 procent.

De omzet in de uitzendbranche groeide met 2,5 procent in het vierde kwartaal.

De omzet van de zakelijke dienstverleners steeg met 6,1 procent in het derde kwartaal van 2017.

Een overzicht van de ontwikkelingen in de zakelijke dienstverlening in het derde kwartaal van 2017.

De omzet in de uitzendbranche nam met 1,0 procent toe in het derde kwartaal.

De ontwikkeling van de uitzendbranche sinds 2005 op basis van onder meer de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid.

Het aantal overnachtingen in Nederlandse hotels was in de eerste helft van 2017 9 procent hoger dan een jaar eerder.

De omzet van de zakelijke dienstverleners steeg in het tweede kwartaal van 2017 met 5,6 procent.

Een overzicht van de ontwikkelingen in de zakelijke dienstverlening in het tweede kwartaal van 2017.

Het aantal uitzenduren name met 4,2 procent toe; grootste stijging in ruim 10 jaar.

De omzet van de zakelijke dienstverleners steeg in het eerste kwartaal van 2017 met 6,9 procent.

Een overzicht van de ontwikkelingen in de zakelijke dienstverlening in het eerste kwartaal van 2017.

In het eerste kwartaal 2017 hebben uitzendbureaus, arbeidsbemiddelaars en payrollbedrijven meer omgezet.

Artikel gastanalist Zijn de hypotheken in Nederland hoog?

Aan het begin van 2017 bereikte het ondernemersvertrouwen van de zakelijke dienstverleners de hoogste stand in 8 jaar.

De stand van zaken in de zakelijke dienstverlening met kwartaalcijfers over omzet, vertrouwen en faillissementen.

In het vierde kwartaal heeft de uitzendbranche 3,5 procent meer omgezet dan in het kwartaal ervoor.

Van alle bedrijven met minstens 10 werknemers, had 9 procent in 2015 vacatures voor ICT-specialisten.

Ontwikkelingen binnen de reisbranche in het derde kwartaal van 2016

De zakelijke dienstverleners zetten meer om en het vertrouwen van de ondernemers is nu ruim drie jaar positief.

De zakelijke dienstverleners zetten meer om en het ondernemersvertrouwen is nu ruim drie jaar positief

In het derde kwartaal van 2016 namen zowel de omzet als de uitzenduren opnieuw toe.

CBS en Gemeente Eindhoven lanceren eerste CBS Urban Data Center

De zakelijke dienstverlening is na de bouwnijverheid de best presterende bedrijfstak.

Een overzicht van de ontwikkelingen in de zakelijke dienstverlening in het tweede kwartaal van 2016.

In het tweede kwartaal van 2016 steeg het aantal uitzenduren met 2,9 procent.

De prijsontwikkeling van autoleasecontracten in de periode 2011-2016

De zakelijke dienstverlening is het jaar begonnen met een omzetstijging van 7,8 procent

De omzet steeg 7,8 procent in het eerste kwartaal en groeit al anderhalf jaar met meer dan 5 procent op jaarbasis.

In het eerste kwartaal van 2016 daalde het totaal aantal uitzenduren met 1,5 procent.

In 2015 waren de tarieven van IT-dienstverleners ruim 2 procent hoger dan een jaar eerder.

De omzet van reclamebureaus en advertentiehandelaren steeg in het vierde kwartaal met 3,5 procent. Mede hierdoor heeft de reclamebranche het jaar 2015 met een omzetgroei van 2 procent afgesloten.

De omzet in de telecomsector is in het vierde kwartaal van 2015 met bijna 4 procent gedaald ten opzichte van een jaar eerder.

In het vierde kwartaal van 2015 steeg het aantal uitzenduren met 3,6 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. Dit is de sterkste stijging in vijf jaar.

Het ondernemersvertrouwen van zakelijke dienstverleners bereikte begin 2016 het hoogste niveau sinds de eerste meting in 2008. Zowel positieve ontwikkelingen in het vierde kwartaal van 2015, als positieve verwachtingen voor het eerste kwartaal van 2016 droegen bij aan het gestegen vertrouwen.

De omzet van accountants, belastingadviseurs en administratieve dienstverleners nam in het derde kwartaal van 2015 met 3,7 procent toe ten opzichte van een jaar eerder. Dit is voor deze branche het tweede achtereenvolgende kwartaal met een omzetstijging.

In het derde kwartaal van 2015 steeg het totaal aantal uitzenduren met 2,5 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor, meldt CBS. De stijging is iets kleiner dan in het tweede kwartaal. Het aantal uitzenduren neemt al tweeënhalf jaar toe.

De omzet van de IT-dienstverleners steeg in het tweede kwartaal met 10 procent ten opzichte van een jaar eerder. Sinds 2007 is de omzetstijging niet meer in de dubbele cijfers beland. In de periode 2008-2014 was de omzetstijging gemiddeld 1,4 procent.

In het tweede kwartaal van 2015 steeg het aantal uitzenduren met 3,2 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. Dit is de sterkste toename in bijna vijf jaar, meldt CBS.

In het eerste kwartaal van 2015 nam de omzet van de zakelijke dienstverleners met 5,9 procent toe ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De groei was sterker dan in de voorgaande vijf kwartalen waarin de omzet met gemiddeld 3,3 procent toenam. Ook andere indicatoren geven een positief beeld over het eerste kwartaal: er waren meer vacatures dan een kwartaal eerder en het ondernemersvertrouwen was per saldo positief. Het aantal faillissementen was daarentegen iets hoger dan een kwartaal eerder.

In het eerste kwartaal van 2015 steeg het aantal uitzenduren met 1,1 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. Het aantal uitzenduren neemt al twee jaar op rij toe, meldt CBS vandaag.

In het vierde kwartaal van 2014 behaalden de zakelijke dienstverleners meer omzet dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dit was voor de zakelijke dienstverlening het vijfde kwartaal op rij waarin de omzet toenam. Ook de IT-dienstverleners behaalden voor het vijfde achtereenvolgende kwartaal meer omzet. Voor de zakelijke en IT-dienstverleners was 2014 hiermee qua omzet een goed jaar.

De zakelijke dienstverleners beleefden in 2014 een goed jaar. Met een omzetgroei van bijna 4 procent ten opzichte van een jaar eerder realiseerden de zakelijke dienstverleners op jaarbasis de sterkste groei in zes jaar tijd.

In het vierde kwartaal van 2014 steeg het aantal uitzenduren met 2,4 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. Dit is de grootste stijging in ruim vier jaar.

In het derde kwartaal van 2014 daalde de omzet van accountants, belastingadviseurs en administratieve dienstverleners, met 3 procent ten opzichte van een jaar eerder. Hiermee komt het omzetniveau van deze branche op een nieuw dieptepunt.

Consumenten gingen in het derde kwartaal minder vaak naar de kapper of kozen voor een goedkopere kapper, behandeling of product dan een kwartaal eerder.

In het derde kwartaal van 2014 is het totale aantal uitzenduren met 2,5 procent toegenomen ten opzichte van een kwartaal eerder. Dit is de grootste stijging in vier jaar tijd. Vooral het aantal uitzenduren in langlopende contracten is opnieuw fors gestegen. Het aantal uitzenduren in kortlopende contracten nam voor het eerst sinds eind 2013 toe.

De zakelijke dienstverleners realiseerden in het tweede kwartaal van 2014 een omzetgroei van 2,8 procent. Dat is vergelijkbaar met het voorgaande kwartaal, waarin de omzet met ruim 3 procent steeg.

Voor de zakelijke dienstverlening begon 2014 goed. In het eerste kwartaal behaalde de zakelijke dienstverlening 3,3 procent meer omzet dan in dezelfde periode een jaar eerder. De omzetgroei is sterker dan in het vierde kwartaal van 2013, toen de omzet met ruim 2 procent steeg. Voor de IT-dienstverleners begon het jaar zelfs uitzonderlijk goed. Hun omzet steeg met 7,7 procent.

Het totale aantal uitzenduren is in het eerste kwartaal van 2014, seizoengecorrigeerd, met 0,7 procent toegenomen t.o.v. het voorgaand kwartaal. Het is het vierde kwartaal op rij met een stijging meldt het CBS.

Vanaf maart 2014, bij het uitkomen van de monitors over het vierde kwartaal van 2013, publiceert het CBS één monitor zakelijke diensten waarin naast de zakelijke dienstverlening als geheel ook onderstaande deelbranches aan bod komen:IT-dienstverlening Architecten- en ingenieursbranches Juridische en administratieve diensten Reclamebranche Schoonmaakbranche UitzendbrancheDe aparte kwartaalmonitors over deze deelbranches komen hiermee te vervallen.

In het vierde kwartaal van 2013 heeft de zakelijke dienstverlening meer omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. De lichte omzetdaling van het derde kwartaal heeft niet doorgezet. Over heel 2013 is de omzetontwikkeling licht positief. Ook IT-dienstverleners boekten in het vierde kwartaal meer omzet, maar over heel 2013 was de omzetontwikkeling nog negatief. Het aantal vacatures in de branche was lager dan in het derde kwartaal, het aantal faillissementen was nog altijd hoog. Zakelijke dienstverleners waren in het vierde kwartaal minder somber gestemd dan in voorgaande kwartalen. Voor het eerste kwartaal van 2014 zijn de ondernemers minder pessimistisch gestemd. Zo zijn de ondernemers weer wat positiever over het economisch klimaat.

Vanaf maart 2014, bij het uitkomen van de monitors over het vierde kwartaal van 2013, publiceert het CBS één monitor zakelijke diensten waarin naast de zakelijke dienstverlening als geheel ook onderstaande deelbranches aan bod komen:IT-dienstverlening Architecten- en ingenieursbranches Juridische en administratieve diensten Reclamebranche Schoonmaakbranche UitzendbrancheDe aparte kwartaalmonitors over deze deelbranches komen hiermee te vervallen.

Vanaf maart 2014, bij het uitkomen van de monitors over het vierde kwartaal van 2013, publiceert het CBS één monitor zakelijke diensten waarin naast de zakelijke dienstverlening als geheel ook onderstaande deelbranches aan bod komen:IT-dienstverlening Architecten- en ingenieursbranches Juridische en administratieve diensten Reclamebranche Schoonmaakbranche UitzendbrancheDe aparte kwartaalmonitors over deze deelbranches komen hiermee te vervallen.

Vanaf maart 2014, bij het uitkomen van de monitors over het vierde kwartaal van 2013, publiceert het CBS één monitor zakelijke diensten waarin naast de zakelijke dienstverlening als geheel ook onderstaande deelbranches aan bod komen:- IT-dienstverlening- Architecten- en ingenieursbranches- Juridische en administratieve diensten- Reclamebranche- Schoonmaakbranche- UitzendbrancheDe aparte kwartaalmonitors over deze deelbranches komen hiermee te vervallen.

Vanaf maart 2014, bij het uitkomen van de monitors over het vierde kwartaal van 2013, publiceert het CBS één monitor zakelijke diensten waarin naast de zakelijke dienstverlening als geheel ook onderstaande deelbranches aan bod komen:- IT-dienstverlening- Architecten- en ingenieursbranches- Juridische en administratieve diensten- Reclamebranche- Schoonmaakbranche- UitzendbrancheDe aparte kwartaalmonitors over deze deelbranches komen hiermee te vervallen.

Vanaf maart 2014, bij het uitkomen van de monitors over het vierde kwartaal van 2013, publiceert het CBS één monitor zakelijke diensten waarin naast de zakelijke dienstverlening als geheel ook onderstaande deelbranches aan bod komen:- IT-dienstverlening- Architecten- en ingenieursbranches- Juridische en administratieve diensten- Reclamebranche- Schoonmaakbranche- UitzendbrancheDe aparte kwartaalmonitors over deze deelbranches komen hiermee te vervallen.

In het vierde kwartaal van 2013 hebben uitgeverijen fors minder omgezet dan een jaar eerder. Ook voor heel 2013 was de omzet aanzienlijk lager dan een jaar eerder. Het aantal faillissementen was in 2013 juist bijna twee keer zo hoog als in 2012.

Het aantal VUT-fondsen is in 2012 gedaald naar 46. De premies, de uitkeringen en het balanstotaal laten een duidelijke daling zien in 2012. De verwachting is dat de omvang van de VUT-fondsen na 2015 minimaal zal zijn.

Het aantal uitzenduren in fase A steeg in het vierde kwartaal met 1,6 procent ten opzichte van het voorafgaande kwartaal. In het derde kwartaal van 2013 groeide het aantal uitzenduren in fase A voor het eerst weer, na twee jaar vrijwel onafgebroken daling.

In het vierde kwartaal van 2013 steeg het aantal uitzenduren in vergelijking met een kwartaal eerder. Ook het aantal gewerkte detacheringsuren nam toe.

Aan het eind van 2012 bedroegen de beleggingen van institutionele beleggers 1 822 miljard euro. Daarvan is 1 097 miljard euro pensioenvermogen.. Van de totale beleggingen is aan het eind van 2012 974 miljard euro in het buitenland belegd, 124 miljard euro meer dan aan het eind van 2011. Als financiers van de overheid spelen institutionele beleggers niet meer zo’n grote rol.

De omzet van de telecomsector is de afgelopen jaren vrijwel constant gedaald. Deze daling valt samen met een daling van het SMS-verkeer vanwege het toegenomen gebruik van mobiel internet.

In het derde kwartaal van 2013 waren zowel de omzet als de prijzen van de IT-dienstverleners lager dan in dezelfde periode een jaar eerder. Het aantal faillissementen was aanzienlijk hoger dan een jaar eerder maar iets lager dan in het voorgaande kwartaal. De ondernemers oordeelden voor het eerst in twee jaar per saldo positief over het economisch klimaat. Voor het vierde kwartaal van 2013 zijn de ondernemers alleen positief gestemd over de omzetontwikkeling.

In het derde kwartaal van 2013 is de omzet van het reclamewezen en marktonderzoek wederom gedaald ten opzichte van een jaar eerder. Het aantal faillissementen nam af ten opzichte van een kwartaal eerder. Uit de conjuurenquête blijkt dat het oordeel van de ondernemers over het derde kwartaal minder negatief was dan over het tweede kwartaal. De verwachtingen voor het vierde kwartaal zijn positiever dan een kwartaal eerder, maar per saldo verwachten de ondernemers nog steeds een verslechtering van het economisch klimaat.

In het derde kwartaal van 2013 heeft de zakelijke dienstverlening minder omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. Hiermee heeft de lichte omzetstijging van vorig kwartaal niet doorgezet. Het aantal vacatures in de branche was even laag als in het tweede kwartaal en het aantal faillissementen was opnieuw hoog. Uit de conjunctuurenquête blijkt echter dat de stemming onder de zakelijke dienstverleners in het derde kwartaal minder somber was dan eerder dit jaar. Ook voor het vierde kwartaal van 2013 zijn de ondernemers minder pessimistisch gestemd.

De omzet van de juridische en administratieve dienstverleners daalde in het derde kwartaal van 2013 licht vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Het aantal faillissementen nam sterk af vergeleken met het recordaantal in het tweede kwartaal. Uit de conjunctuurenquête blijkt dat ondernemers uit de juridische en administratieve dienstverlening negatief oordeelden over het economisch klimaat in het derde kwartaal. Voor het vierde kwartaal zijn de verwachtingen wisselend. De ondernemers voorzien stijgende omzetten en een teruglopende werkgelegenheid.

De omzet van de architecten- en ingenieursbureaus daalde in het derde kwartaal van 2013 ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Hiermee zet de trend van de afgelopen 4 jaar door. De ingenieurs deden het een stuk minder slecht dan de architecten. Het aantal faillissementen in de architecten- en ingenieursbranche daalde ten opzichte van een kwartaal eerder. Uit de conjunctuurenquête blijkt dat de architecten en ingenieurs in het derde kwartaal weer iets negatiever waren over het economisch klimaat. Ook voor het vierde kwartaal van 2013 voorzien de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat. De omzetverwachting voor het vierde kwartaal is wel positief.

De schoonmaakbedrijven hebben in het derde kwartaal van 2013 minder omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dit is de eerste omzetdaling na vijf kwartalen van groei. In vergelijking met het derde kwartaal van 2012 gingen er meer bedrijven failliet en was er veel minder vraag naar personeel in de schoonmaakbranche. Uit de conjunctuurenquête blijkt echter dat ondernemers in de schoonmaakbranche minder negatief oordeelden over het economisch klimaat en hun orderpositie dan in het tweede kwartaal van 2013. De vooruitzichten voor het vierde kwartaal zijn voornamelijk negatief.

In het derde kwartaal van 2013 is de omzet van arbeidsbemiddeling, uitzendbureaus en personeelsbeheer gestegen ten opzichte van een jaar eerder. Dit is de eerste stijging sinds het tweede kwartaal van 2012. Ook de uitzenduren in fase A stegen na vijf kwartalen van krimp. Het aantal faillissementen was echter onverminderd hoog. Uit de conjunctuurenquête blijkt ook dat het iets beter gaat met de uitzendbranche. Per saldo waren de ondernemers gematigd positief over het economisch klimaat in het derde kwartaal. Over het vierde kwartaal zijn de ondernemers licht optimistisch gestemd.

In het derde kwartaal van 2013 heeft de beveiligings- en opsporingsbranche minder omgezet dan een jaar eerder. Hiermee daalt de omzet voor het tweede achtereenvolgende kwartaal.

Sinds het begin van de crisis eind 2008 heeft de IT-dienstverlening in ons land het zwaarder te verduren gehad dan gemiddeld in Europa. Dit is terug te zien in de omzet- en prijsontwikkelingen en het aantal faillissementen sindsdien.

Het aantal uitzenduren in fase A steeg in het derde kwartaal met 0,5 procent ten opzichte van het tweede kwartaal van 2013. De bescheiden toename volgt op vijf kwartalen met een daling.

De omzet van zakelijke dienstverleners bedroeg in het tweede kwartaal van dit jaar 0,3 procent meer dan een jaar eerder. Deze lichte toename volgt op twee kwartalen waarin de omzet afnam.

De IT-dienstverleners hebben in het tweede kwartaal van 2013 iets minder omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. De prijsontwikkeling in de branche was negatiever dan een kwartaal eerder. Het aantal faillissementen bereikte dit kwartaal een recordhoogte. De ondernemers oordeelden dan ook negatief over het economisch klimaat in het tweede kwartaal van 2013. Voor het derde kwartaal van 2013 zijn de ondernemers negatiever gestemd dan een kwartaal eerder. De omzetverwachting voor het derde kwartaal is fors negatief. Alleen over de werkgelegenheid zijn de ondernemers licht optimistisch gestemd.

De omzet van de architecten- en ingenieursbureaus daalde in het tweede kwartaal van 2013 opnieuw ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Hiermee zet de trend van de afgelopen 4 jaar door. De ingenieurs deden het een stuk minder slecht dan de architecten. Architecten en ingenieurs ervaarden in het tweede kwartaal een verslechtering van het economisch klimaat. Ook voor het derde kwartaal van 2013 voorzien de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat, dalende omzetten en minder werkgelegenheid.

In het tweede kwartaal van 2013 is de omzet van uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling wederom gedaald ten opzichte van een jaar eerder. Wel was de daling aanmerkelijk kleiner dan de voorgaande kwartalen. De economische crisis leidde tot een recordaantal faillissementen bij uitzendbureaus en arbeidsmiddeling in het tweede kwartaal. Uit de conjunctuurenquête blijkt dat weinig ondernemers in de uitzendbranche verwachten dat het economisch klimaat in het derde kwartaal zal veranderen. Ze zijn licht negatief gestemd over de werkgelegenheid, maar zijn positiever over de omzet.

In het tweede kwartaal van 2013 heeft de zakelijke dienstverlening meer omgezet dan in dezelfde periode een jaar eerder. Hiermee heeft de omzetdaling van de voorgaande twee kwartalen niet doorgezet. Het aantal vacatures in de branche was historisch laag en het aantal faillissementen is verder toegenomen. De stemming onder de zakelijke dienstverleners was somber in het tweede kwartaal. Ook voor het derde kwartaal van 2013 zijn de ondernemers overwegend pessimistisch gestemd.

In het tweede kwartaal van 2013 hebben de schoonmaakbedrijven meer omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. In vergelijking met het tweede kwartaal van 2012 was het aantal faillissementen nagenoeg gelijk en is er minder vraag naar personeel in de schoonmaakbranche. Uit de conjunctuurenquête blijkt dat ondernemers in de schoonmaakbranche minder negatief oordeelden over het economisch klimaat en de werkgelegenheid dan in het tweede kwartaal. De vooruitzichten voor het derde kwartaal zijn wat somberder. Per saldo verwachten meer ondernemers een daling van de omzet en een afname van de personeelssterkte.

In het tweede kwartaal van 2013 is de omzet van het reclamewezen wederom gedaald ten opzichte van een jaar eerder. De daling was iets kleiner dan voorgaand kwartaal. Het aantal faillissementen in de branche steeg naar het hoogste niveau sinds 2009. Uit de conjunctuurenquête blijkt dat het economisch klimaat volgens de ondernemers in het tweede kwartaal verder verslechterd is. Ook de verwachtingen voor het derde kwartaal zijn somber. Per saldo verwacht men een slechtere economische situatie die negatief zal uitwerken op de omzet en werkgelegenheid.

De omzet van de juridische en administratieve dienstverleners steeg in het tweede kwartaal van 2013 licht vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Het aantal faillissementen bereikte dit kwartaal een recordhoogte. Uit de conjunctuurenquête Nederland blijkt dat ondernemers uit de juridische en administratieve dienstverlening negatief oordeelden over het economisch klimaat in het tweede kwartaal. Ook voor het derde kwartaal zijn de verwachtingen negatief. De ondernemers voorzien dalende omzetten en een teruglopende werkgelegenheid.

Het aantal uitzenduren in fase A daalde in het tweede kwartaal van 2013 met 1,6 procent ten opzichte van het eerste kwartaal. Het is het vijfde achtereenvolgende kwartaal met een daling.

In de eerste helft van dit jaar is de omzet van de kappers en schoonheidsverzorging 3,5 procent gedaald ten opzichte van dezelfde periode in 2012. Dit komt doordat er minder gebruik wordt gemaakt van de diensten van kappers en schoonheidssalons.

In het eerste kwartaal van 2013 waren zowel de prijzen als de omzet van architecten fors lager dan in dezelfde periode een jaar eerder. Het aantal faillissementen was even hoog als in het eerste kwartaal van 2012

De afbouw van de vut zorgt voor een hogere arbeidsparticipatie van ouderen, en levert dame een bijdrage aan het bestrijden van de kosten van de vergrijzing. Het aantal VUT-fondsen is in 2011 gedaald naar 48. De premies en het balanstotaal laten een duidelijke daling zien in 2011, de uitkeringen zijn licht gestegen.

Het spaartegoed op levensloopregelingen is in 2012 opgelopen tot ruim 5 miljard euro. De inleggen zijn lager dan vorig jaar, de opnamen voor verlof hoger dan ooit.

De IT-dienstverleners hebben in het eerste kwartaal van 2013 minder omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. De prijsontwikkeling in de branche was in deze periode licht positief. De ondernemers oordeelden negatief over het economisch klimaat in het eerste kwartaal van 2013. Voor het tweede kwartaal van 2013 verwacht een kleine meerderheid van de ondernemers een verbetering van het economisch klimaat en wordt meer omzet verwacht. De ondernemers verwachten weinig verandering in de werkgelegenheid en de prijzen.

In het eerste kwartaal van 2013 zette de omzetdaling van de afgelopen kwartalen door. Het aantal ondernemers in het reclamewezen en marktonderzoek dat vindt dat het economisch klimaat is verslechterd is weer groter dan een kwartaal eerder. Ook de personeelsterkte kromp in het eerste kwartaal. Voor het tweede kwartaal van 2013 voorzien de ondernemers een verslechtering van het economisch klimaat en de werkgelegenheid. Ze zijn per saldo wel iets optimistischer over de omzet.

De schoonmaakbedrijven hebben in het eerste kwartaal van 2013 meer omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. Bijna de helft van de ondernemers in de schoonmaakbranche ervaarde een verslechtering van het economisch klimaat in het eerste kwartaal van 2013. Voor het tweede kwartaal van 2013 zijn de verwachtingen van de ondernemers minder negatief. De ondernemers verwachten een toename van hun omzet.

De omzet van de architecten- en ingenieursbureaus daalde in het eerste kwartaal van 2013 opnieuw ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Hiermee is de trend van de afgelopen 4 jaar voortgezet. De ingenieurs deden het een stuk minder slecht dan de architecten. Architecten en ingenieurs ervaarden per saldo een verslechtering van het economisch klimaat in het eerste kwartaal van 2013. Voor het tweede kwartaal van 2013 voorzien de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat, minder werkgelegenheid en lagere afzetprijzen.

De omzet van de juridische en administratieve dienstverleners nam in het eerste kwartaal van 2013 flink af. Op een kleine opleving in het derde kwartaal van 2012 na, is de omzetontwikkeling in deze branche al sinds het derde kwartaal van 2011 negatief. Volgens de ondernemers is het economisch klimaat in het eerste kwartaal verder verslechterd. Voor het tweede kwartaal van 2013 verwacht men een dalende omzet bij lagere prijzen. Ook over de werkgelegenheid zijn de ondernemers negatief gestemd.

In het eerste kwartaal van 2013 heeft de zakelijke dienstverlening minder omzet behaald dan een jaar eerder. De omzetdaling was minder groot dan vorig kwartaal. De stemming onder de zakelijke dienstverleners blijft somber. Dit kwartaal oordeelden meer ondernemers negatief over het economisch klimaat dan in voorgaande kwartalen. Ook over het tweede kwartaal van 2013 zijn de ondernemers pessimistisch gestemd. Alleen voor de omzet verwachten zij een positieve ontwikkeling.

De omzet van uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling is ook in het eerste kwartaal van 2013 gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Ondernemers in de uitzendbranche verwachten per saldo dat het economisch klimaat nauwelijks zal veranderen en zijn licht negatief gestemd over de personeelssterkte en prijzen voor het tweede kwartaal. De verwachtingen over de omzet zijn positiever. Een groot aandeel verwacht dat die gaat stijgen in het tweede kwartaal van 2013.

Het aantal uitzenduren in fase A daalde in het eerste kwartaal van 2013 met 3,2 procent ten opzichte van het vierde kwartaal van 2012. Het is het vierde kwartaal op rij met een daling.

Het aantal uitzenduren in fase A daalde in het eerste kwartaal van 2013 met 3,2 procent ten opzichte van het vierde kwartaal van 2012. Het is het vierde kwartaal op rij met een daling.

Nadat de financieel-economische crisis zich in september 2008 aandiende, hebben veel sectoren van het Nederlandse bedrijfsleven een scherpe omzetval laten zien. De industrie, groothandel en transport liepen in 2009 de hardste klappen op. De industrie en de groothandel hebben zich echter snel hersteld, in 2011 passeerden zij alweer het omzetniveau van 2008. De overige sectoren slaagden hier nog niet in.

De IT-dienstverleners hebben in het vierde kwartaal van 2012 fors minder omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. De prijsontwikkeling in de branche was licht negatief. Volgens de ondernemers is het economisch klimaat in het vierde kwartaal verslechterd. Voor het eerste kwartaal van 2013 blijven de verwachtingen voor het economisch klimaat, de omzet en het personeelsbestand somber. De ondernemers verwachten wel een prijsverhoging door te voeren.

Ook in het laatste kwartaal van 2012 daalde de omzet van het reclamewezen ten opzichte van een jaar eerder. Steeds meer ondernemers vinden dan ook dat het economisch klimaat verslechterd is. Voor het eerste kwartaal van 2013 lopen de verwachtingen uiteen. De ondernemers voorzien een toename van het personeelsbestand, hogere afzetprijzen en een afname van de omzet.

De omzet van de uitzend- en uitleenbureaus is ook in het laatste kwartaal van 2012 gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Ondernemers in de uitzendbranche vinden dat het economisch klimaat in het vierde kwartaal van 2012 verder verslechterd is. Voor het eerste kwartaal van 2013 verwachten de ondernemers weinig verandering. Ze voorzien een verdere daling van de omzet en een afname van het personeelsbestand.

De schoonmaakbedrijven hebben in het vierde kwartaal van 2012 minder omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. Over heel 2012 is de omzetontwikkeling van de schoonmaakbranche wel positief. De ondernemers in de schoonmaakbranche ervaarden een verslechtering van het economisch klimaat in het vierde kwartaal van 2012. Voor het eerste kwartaal van 2013 voorzien de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat, minder omzet en werkgelegenheid maar wel hogere afzetprijzen.

De juridische en administratieve dienstverleners noteerden in het vierde kwartaal van 2012 een kleine omzetdaling. Hiermee heeft de lichte opleving in het derde kwartaal geen vervolg gekregen. Volgens de ondernemers is het economisch klimaat in het vierde kwartaal verder verslechterd. Voor het eerste kwartaal van 2013 verwacht men een stijgende omzet bij hogere prijzen. Over de werkgelegenheid zijn de ondernemers negatief gestemd.

De omzet van de architecten- en ingenieursbureaus daalde in het vierde kwartaal van 2012 opnieuw ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. 2012 is het vierde jaar op rij waarin de omzet daalde. Het zijn vooral de architectenbureaus die het slecht blijven doen. De ondernemers ervaarden een verslechtering van het economisch klimaat in het vierde kwartaal van 2012. Voor het eerste kwartaal van 2013 voorzien de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat, minder werkgelegenheid maar wel hogere afzetprijzen.

In het vierde kwartaal van 2012 heeft de zakelijke dienstverlening minder omzet behaald dan een jaar eerder. Hiermee was er na drie kwartalen van omzetgroei, in het vierde kwartaal van 2012 sprake van een omslag. De stemming onder de zakelijke dienstverleners is somber. Meer ondernemers oordeelden negatief over het economisch klimaat in het vierde kwartaal. Ook over het eerste kwartaal van 2013 zijn ze pessimistisch gestemd. Zo verwachten de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat en een afname van de omzet.

Het aantal uitzenduren in fase A daalde in het vierde kwartaal met bijna 1 procent ten opzichte van het derde kwartaal. In de twee voorgaande kwartalen daalde het aantal uitzenduren ook.

De waarde van nieuwe ontwerpopdrachten voor architecten is in het derde kwartaal van 2012 op het laagste niveau beland sinds het uitbreken van de financieel-economische crisis.

De IT-dienstverleners hebben in het derde kwartaal van 2012 minder omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. Ook de prijsontwikkeling in de branche was negatief. Volgens de ondernemers is het economisch klimaat in het derde kwartaal verslechterd. Voor het vierde kwartaal blijven de verwachtingen voor het personeelsbestand somber. Op het gebied van omzet en prijzen wordt wel verbetering verwacht.

De schoonmaakbedrijven hebben in het derde kwartaal van 2012 meer omgezet dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Ook ontwikkelde de omzet zich sterker dan in het kwartaal ervoor. Toch was de stemming onder de ondernemers in de schoonmaakbranche in het derde kwartaal van 2012 somber. Voor het vierde kwartaal verwachten zij dan ook een daling van de omzet en van het personeelsbestand.

In het derde kwartaal van 2012 daalde de omzet van de uitzend- en uitleenbureaus licht ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Volgens de ondernemers is het economisch klimaat in het derde kwartaal van 2012 verslechterd. Voor het vierde kwartaal zijn de ondernemers echter minder pessimistisch gestemd. Ze verwachten een toename van de omzet te realiseren bij gelijkblijvende tarieven.

De juridische en administratieve dienstverleners noteerden in het derde kwartaal van 2012 een lichte omzetstijging. Hiermee is een einde gekomen aan een reeks van vier kwartalen met lichte omzetdalingen. Wel is volgens de ondernemers het economisch klimaat in het derde kwartaal verslechterd. Ook voor het vierde kwartaal zijn de ondernemers hierover negatief gestemd en verwachten ze een krimp van het personeelsbestand.

Na een hoopgevend tweede kwartaal van 2012 zet de daling van de omzet in het reclamewezen in het derde kwartaal toch verder door. Volgens de ondernemers verslechterde het economisch klimaat in het derde kwartaal dan ook. Voor het vierde kwartaal worden weinig veranderingen in het economisch klimaat voorzien. Wel rekenen de ondernemers op meer omzet en een hogere prijs. De verwachting voor de werkgelegenheid is vrij neutraal.

De omzet van de architecten- en ingenieursbureaus daalde in het derde kwartaal van 2012 opnieuw ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De omzet daalde voor het veertiende kwartaal achtereen. Het zijn vooral de architectenbureaus die het slecht blijven doen. Volgens de ondernemers is het economisch klimaat in het derde kwartaal van 2012 verslechterd. Voor het vierde kwartaal van 2012 voorzien de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat, minder werkgelegenheid en lagere afzetprijzen. Wel wordt er, zoals gebruikelijk is voor het vierde kwartaal, meer omzet verwacht.

De zakelijke dienstverlening behaalde in het derde kwartaal van 2012 meer omzet dan een jaar eerder. Voor het derde achtereenvolgende kwartaal nam de omzetgroei van de zakelijke dienstverleners toe. Toch was de stemming onder de zakelijke dienstverleners in het derde kwartaal van 2012 somber. Ook over het vierde kwartaal zijn zij pessimistisch gestemd. Zo verwachten ze een verdere verslechtering van het economisch klimaat en een krimp van hun personeelsbestand.

Dit artikel beschrijft ontwikkelingen in de beleggingen van institutionele beleggers. Aan het eind van 2011 bedroegen de beleggingen van institutionele beleggers 1 608 miljard euro, 96 miljard euro meer dan aan het eind van 2010. In de eerste helft van dit jaar zijn de beleggingen verder gestegen naar 1 710 miljard euro. Institutionele beleggers beleggen minder in aandelen en minder in het buitenland. De rol van institutionele beleggers als financier van de overheid neemt vanaf 2009 weer toe.

Het aantal uitzenduren in fase A daalde in het derde kwartaal met 4 procent ten opzichte van het tweede kwartaal. In het tweede kwartaal was er een lichte daling.

De huidige indexcijferreeksen hebben, over het algemeen, het jaar 2005 als referentie (2005 = 100). Om de uitkomsten van deze indexreeksen beter aan te laten sluiten bij de actualiteit wordt eens in de vijf jaar een zogenaamde basisverlegging doorgevoerd. In 2013 wordt overgestapt naar het referentiejaar 2010 (2010 = 100) met geactualiseerde gewichten uit het basisjaar.

De IT-dienstverleners hebben in het tweede kwartaal van 2012 minder omzet behaald dan in dezelfde periode een jaar eerder. Ook de prijzen lieten een negatieve ontwikkeling zien. Een meerderheid van de ondernemers ervaarde een verslechtering van het economisch klimaat in het tweede kwartaal. Voor het derde kwartaal wordt een verdere verslechtering verwacht. De ondernemers verwachten een afname van hun personeelsbestand en voorzien weinig verandering op het gebied van omzet en prijzen.

De omzet van de uitzend- en uitleenbureaus is in het tweede kwartaal van 2012 gestegen ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Tegelijkertijd blijkt uit de conjunctuurenquête van juli 2012 blijkt dat de ondernemers een verslechtering van het economisch klimaat ervaarden. Ook voor het derde kwartaal zijn de verwachtingen voor de ontwikkeling van het economisch klimaat somber. Bij gelijkblijvende prijzen verwachten de ondernemers wel een toename van de omzet te realiseren. De werkgelegenheid blijft onder druk staan. Eén op de vier ondernemers denkt dat het aantal arbeidsplaatsen in het derde kwartaal zal afnemen.

De omzet van de Schoonmaakbedrijven liet in het tweede kwartaal van 2012 een licht herstel zien ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De stemming onder de ondernemers in de schoonmaakbranche was echter negatief. Het economisch klimaat is in het tweede kwartaal van dit jaar verslechterd en ook voor het derde kwartaal verwachten de ondernemers een verdere verslechtering. Ondanks de voorziene prijsstijging, blijft de omzet naar verwachting gelijk. Daarnaast verwachten de ondernemers minder personeel in te zetten in het derde kwartaal.

De bedrijven in de Zakelijke dienstverlening hebben in het tweede kwartaal van 2012 meer omgezet dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Daarmee deden de zakelijke dienstverleners het ook beter dan in het eerste kwartaal van 2012 toen de omzetontwikkeling nagenoeg nihil was. De stemming onder de zakelijke dienstverleners is in het tweede kwartaal van 2012 verslechterd. Ze ervaarden een verslechtering van het economisch klimaat en ook voor het derde kwartaal zijn hun vooruitzichten somber. Zo verwachten de ondernemers gelijkblijvende omzet en prijzen en een afname van de werkgelegenheid.

De omzet in het Reclamewezen is in het tweede kwartaal van 2012 niet veranderd ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee zette de negatieve ontwikkeling van de afgelopen vier kwartalen niet verder door. Uit de conjunctuurenquête van juli 2012 blijkt echter dat de ondernemers van mening zijn dat het economisch klimaat is verslechterd. Voor het derde kwartaal worden weinig veranderingen in het economisch klimaat voorzien. Ook de verwachtingen voor de omzet en de werkgelegenheid zijn vrij neutraal.

De omzet van de ondernemers in de branche van de Juridische diensten en administratie nam in het tweede kwartaal van 2012 licht af. Op een kleine opleving in de eerste helft van 2011 na, is de omzetontwikkeling in deze branche sinds het vierde kwartaal van 2009 negatief. Volgens de ondernemers is het economisch klimaat in het tweede kwartaal verslechterd. Ook voor het derde kwartaal zijn de ondernemers hierover negatief gestemd. Verder verwachten ze voor het derde kwartaal van 2012 een lagere omzet en een krimp van het personeelsbestand.

Architecten- en ingenieursbureaus lieten in het tweede kwartaal van 2012 opnieuw een omzetdaling zien ten opzichte van een jaar eerder. Het zijn vooral de architectenbureaus die het slechter blijven doen dan de ingenieursbureaus. Volgens de ondernemers is ook in het tweede kwartaal van 2012 het economisch klimaat verslechterd. En voor het derde kwartaal van 2012 voorzien de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat. Per saldo verwacht een meerderheid een daling van de omzet, een vrijwel gelijkblijvende werkgelegenheid en een afname van de prijzen die aan afnemers in rekening worden gebracht.

Het aantal uitzenduren in fase A steeg in het tweede kwartaal van 2012 met o,3 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. In het eerste kwartaal was er een stijging van bijna 1 procent.

De omzet van de IT-dienstverleners is in het eerste kwartaal van 2012 lager uitgekomen dan een jaar eerder. Ook de prijzen lieten een negatieve ontwikkeling zien en daalden voor het vierde kwartaal op rij. Een meerderheid van de ondernemers ervaarde dan ook een verslechtering van het economisch klimaat in het eerste kwartaal van 2012. Voor het tweede kwartaal verwacht een kleine meerderheid van de ondernemers een lichte verbetering van het economisch klimaat die gepaard gaat met een hogere omzet, hogere prijzen en meer werkgelegenheid.

In 2011 is de inleg op levenslooprekeningen het laagst sinds het begin van de regeling in 2006. Werknemers hebben voor 786 miljoen euro ingelegd, 13 procent minder dan in 2010.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven is in het eerste kwartaal van 2012 gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Uit de conjunctuurenquête van april 2012 blijkt dat bijna één op de vijf ondernemers in de uitzend- en arbeidsbemiddelingsbranche een verslechtering van het economisch klimaat in het eerste kwartaal van 2012 ervaarde. Voor het tweede kwartaal zijn de ondernemers optimistischer gestemd en verwacht een kleine meerderheid een verbetering. Tevens verwachten zij een toename van de omzet te realiseren bij vrijwel gelijkblijvende tarieven.

De omzet van de schoonmaakbedrijven kende een lichte daling in het eerste kwartaal van 2012 ten opzichte van dezelfde periode het jaar ervoor. Uit de conjunctuurenquête van april 2012 blijkt dat de stemming onder de ondernemers in de schoonmaakbranche wisselend was. Het aantal ondernemers dat in het eerste kwartaal van 2012 een verslechtering van het economisch klimaat meldde, is veruit in de meerderheid. Over de verwachtingen van het economisch klimaat voor het komende kwartaal zijn de ondernemers iets minder negatief. Per saldo verwacht de meerderheid van de ondernemers geen toe- of afname van de omzet, stijgende tarieven en een krimp in het personeelsbestand.

De juridische en administratieve dienstverleners noteerden in het eerste kwartaal van 2012 een lichte omzetdaling. Ondanks de lichte stijging over heel 2011 is dit het derde kwartaal op rij waarin de omzet daalde. Uit de conjunctuurenquête van april 2012 blijkt dat het aantal juridische en administratieve dienstverleners dat negatief oordeelde over de ontwikkeling van het economisch klimaat in het eerste kwartaal ruim in de meerderheid was. De ondernemers in deze branche verwachten voor het tweede kwartaal van 2012 een lagere omzet, een krimpend personeelsbestand en lagere tarieven voor hun diensten.

In het eerste kwartaal van 2012 is in het reclamewezen voor de vierde keer op rij minder omzet behaald. De daling is in sterkte wel licht afgenomen. Uit de conjunctuurenquête van april 2012 blijkt dat per saldo een meerderheid van de ondernemers vond dat het economisch klimaat in het eerste kwartaal was verslechterd. Voor het tweede kwartaal van 2012 zijn de verwachtingen ten aanzien van het economisch klimaat per saldo neutraal en die voor de omzet, prijzen en werkgelegenheid positief.

De omzet van de zakelijke dienstverleners is in het eerste kwartaal van 2012 opnieuw lager uitgekomen in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder. De daling is echter iets kleiner dan vorig kwartaal. Per saldo was de stemming onder de zakelijke dienstverleners over het economisch klimaat in het eerste kwartaal van 2012 ook minder negatief dan een kwartaal eerder. Een kleiner aantal ondernemers voorziet een negatieve ontwikkeling van het economisch klimaat. Verder verwachten zij dat de tarieven nauwelijks verder dalen en dat de krimp in de werkgelegenheid binnen de zakelijke dienstverlening minder groot zal zijn dan in de voorgaande kwartalen.

Architecten- en ingenieursbureaus lieten in het eerste kwartaal van 2012 wederom een omzetdaling zien ten opzichte van een jaar eerder. Het zijn vooral de architectenbureaus die het slechter blijven doen dan de ingenieursbureaus. In het eerste kwartaal van 2012 was het aantal architecten en ingenieurs dat per saldo een verslechtering van het economisch klimaat ervaarde iets afgenomen. Maar voor het tweede kwartaal van 2012 voorzien de ondernemers een verdere verslechtering van het economisch klimaat in de branche. Per saldo verwacht een kleine meerderheid wel een stijging van de omzet en werkgelegenheid. De tarieven die aan afnemers in rekening worden gebracht, zullen naar verwachting afnemen.

Het aantal uitzenduren in fase A daalde in het eerste kwartaal met bijna 2 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Het was het derde kwartaal op rij met een daling.

Verzekerings-Archief, 2012 nr. 1; Kluwer

De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal van 2012 met 1,1 procent gekrompen ten opzichte van een jaar eerder.

Het beschikbaar inkomen van huishoudens is voor het vierde jaar op rij gedaald. De daling kwam in 2011 evenals in 2010 uit op 0,4 procent.

De omzet van de zakelijke dienstverleners is in het vierde kwartaal van 2011 lager uitgevallen dan in dezelfde periode een jaar eerder. De afname was echter bescheiden. De omzetontwikkeling van de diverse branches binnen de zakelijke dienstverlening liep sterk uiteen.

De juridische en economische dienstverleners hebben in het vierde kwartaal van 2011 duidelijk minder omgezet dan in hetzelfde kwartaal van vorig jaar. Het was de grootste omzetdaling in 2011. Over geheel 2011 daalde de gezamenlijke omzet van de juridische en economische dienstverleners licht. Alleen in het tweede kwartaal van 2011 werd er meer omzet geboekt. Dit toont aan dat de financieel-economische crisis niet aan deze branches voorbij gaat. Uit de conjunctuurenquête van januari 2012 blijkt dat de ondernemers in de juridische en economische dienstverlening voor het eerste kwartaal van 2012 een forse stijging van de tarieven en een krimp van het personeelsbestand verwachten.

In het vierde kwartaal daalde de omzet in de reclamebranche. Over geheel 2011 was er eveneens sprake van een omzetdaling. Uit de conjunctuurenquête van januari 2012 blijkt dat de ondernemers in de reclamebranche pessimistisch waren gestemd over het economische klimaat in het vierde kwartaal van 2011. Verder verwachten de reclamebureaus hogere tarieven aan hun klanten in rekening te brengen en een verslechtering van de werkgelegenheid in hun branche.

Architecten- en ingenieursbureaus hebben in het vierde kwartaal van 2011 opnieuw een behoorlijke omzetdaling geboekt ten opzichte van een jaar eerder. In voorgaande kwartalen lieten vooral de architecten een forse omzetdaling zien. In het vierde kwartaal ontlopen de omzetdalingen van de subbranches elkaar niet veel. Uit de conjunctuurenquête van januari 2012 blijkt dat architecten en ingenieurs in het vierde kwartaal van 2011 pessimistisch zijn gebleven over het economische klimaat. Voor het eerste kwartaal van 2012 verwachten deze ondernemers een daling van de omzet en een afname van het personeelsbestand.

De schoonmaakbranche heeft in het vierde kwartaal van 2011 minder omgezet dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Het derde kwartaal verliep ook al negatief. Als gevolg van de omzetdalingen in de tweede helft van het jaar, komt de ontwikkeling over geheel 2011 negatief uit. In de eerste twee kwartalen van 2011 nam de omzet nog licht toe.Ondernemers in de schoonmaakbranche beoordeelden het economische klimaat in het vierde kwartaal van 2011 slechter dan in het voorgaande kwartaal. Dat blijkt uit de conjunctuurenquête van januari 2012. Ook de verwachtingen voor het eerste kwartaal van 2012 zijn ongunstig. Bedrijven in deze branche verwachten zowel een daling van de omzet als van hun personeelssterkte.

In het vierde kwartaal is de omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven toegenomen vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Wel vlakt de groei steeds verder af. Ondernemers in de uitzendbranche vinden dat het economische klimaat in het vierde kwartaal van 2011 verder is verslechterd. Dat blijkt uit de conjunctuurenquête van januari 2012. De vooruitzichten voor het eerste kwartaal van 2012 zijn eveneens somber. Bedrijven in deze branche verwachten een daling van de omzet en een afname van het personeelsbestand.

De computerservicebedrijven hebben in het vierde kwartaal van 2011 wederom meer omgezet. Voor de zesde keer op rij groeide hun omzet in vergelijking met hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De computerbranche zette hiermee in 2011 meer om dan in alle jaren ervoor. De groei bleef in 2011 echter achter bij de groei van voor 2009.

Het aantal uitzenduren in fase A steeg in het vierde kwartaal van 2011 met 1 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. In het derde kwartaal daalde het aantal uitzenduren in fase A nog. Dit was voor het eerst in bijna anderhalf jaar.

In 2010 was de delfstoffenwinning de bedrijfstak met de hoogste bijzondere beloningen.

De vastgoedbeleggingen van institutionele beleggers zijn in 2010 gestegen van 110 naar 129 miljard euro. Dat komt vooral door uitbreiding van het indirect vastgoed.

Eind december 2011 stonden er, gecorrigeerd voor seizoeninvloeden, 123 duizend vacatures open. Dat zijn er 10 duizend minder dan een kwartaal eerder.

Beursgenoteerde Nederlandse bedrijven keerden in 2011 bijna 12 miljard euro aan dividend uit. Dat is 600 miljoen euro meer dan in 2010.

In het derde kwartaal van 2011 lag de omzet van managementadviesbureaus 3,2 procent lager dan in dezelfde periode een jaar eerder. Het aantal zelfstandige organisatieadviseurs is het afgelopen toegenomen, terwijl het aantal grote kantoren afnam.

De gemiddelde leeftijd waarop werknemers met pensioen gingen, is in 2011 opgelopen tot ruim 63 jaar.

De omzet van de markt- en opinieonderzoekbureaus is in het derde kwartaal van 2011 met 1,3 procent gekrompen in vergelijking met een jaar eerder.

De omzet van de reclamebranche lag in het derde kwartaal van 2011 onder het niveau van dezelfde periode een jaar eerder. In het tweede kwartaal van dit jaar was de daling van dezelfde orde van grootte. Uit de conjunctuurtest van oktober 2011 blijkt dat per saldo bijna één op de twee ondernemers in de reclamebranche het economische klimaat in het derde kwartaal zag verslechteren. Verder verwachten de reclamebedrijven lagere tarieven aan hun klanten in rekening te brengen en een verslechtering van de werkgelegenheid in hun branche.

De juridische en economische dienstverleners hebben in het derde kwartaal van 2011 minder omgezet dan in hetzelfde kwartaal van 2010. De omzetkrimp was ook forser dan in de voorgaande kwartalen van 2011. Zowel de rechtskundige als de economische dienstverleners zagen hun omzet krimpen. Uit de conjunctuurtest van oktober blijkt dat de branche het economische klimaat in het derde kwartaal ongunstiger heeft ervaren dan een kwartaal eerder. Men is echter zeer optimistisch over de omzetverwachting voor het vierde kwartaal.

In het derde kwartaal van 2011 is de omzet van de totale reisbranche met 4,6 procent toegenomen ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De reisbranche boekt al vanaf het begin van 2010 onafgebroken omzetstijgingen.

De schoonmaakbranche heeft in het derde kwartaal van 2011 minder omgezet dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. In de vorige vier kwartalen was er nog sprake van een omzettoename. Het beeld van de ondernemers in de schoonmaakbranche over het economische klimaat was in het derde kwartaal van 2011 niet positief. De schoonmaakbedrijven zijn geconfronteerd met een verslechtering van het economische klimaat. Ook de verwachtingen voor het vierde kwartaal zijn ongunstig. Men verwacht geen omzetgroei en minder personeel in te zetten in de laatste drie maanden van 2011.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven is in het derde kwartaal hoger dan dezelfde periode een jaar eerder. De groei is wel afgevlakt ten opzichte van vorige kwartalen. Uit de conjunctuurtest van oktober 2011 blijkt volgens de ondernemers in de uitzendbranche dat het economische klimaat in de afgelopen periode is verslechterd. Begin 2011 was het oordeel daarover nog zeer positief. Voor het vierde kwartaal wordt desondanks een omzettoename verwacht. De werkgelegenheid in de uitzendbranche zal in het vierde kwartaal krimpen naar de mening van de ondernemers.

De omzet van de zakelijke dienstverleners is in het derde kwartaal hoger uitgekomen dan in dezelfde periode een jaar eerder. De omzetgroei is echter minder sterk dan in de voorgaande twee kwartalen. Ook liep de omzetontwikkeling van de diverse branches binnen de zakelijke dienstverlening sterk uiteen. De zakelijke dienstverleners ervaarden in het derde kwartaal van 2011, evenals een kwartaal eerder, een verslechtering van het economische klimaat. Desondanks is hun verwachting voor de omzet in het vierde kwartaal gunstig. Dit geldt echter niet voor de werkgelegenheid.

De architecten- en ingenieursbureaus hebben in het derde kwartaal van 2011 fors minder omgezet dan een jaar eerder. Beide subbranches lieten dit kwartaal een omzetdaling zien. Weer was de ontwikkeling van de architecten slechter dan die van de ingenieurs. Uit de conjunctuurtest van oktober 2011 blijkt dat het economische klimaat voor architecten en ingenieurs in het derde kwartaal verder verslechterd is. Voor de laatste maanden van dit jaar is het beeld voor wat betreft de prijzen en werkgelegenheid ook somber.

De computerservicebedrijven hebben in het derde kwartaal van 2011 wederom meer omgezet. Voor de vijfde keer op rij groeide hun omzet in vergelijking met hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Uit de conjunctuurtest van oktober 2011 blijkt dat het economische klimaat volgens de ondernemers in de computerbranche is verslechterd. Desondanks is er optimisme over de omzetontwikkeling en de werkgelegenheid.

Het aantal zakelijke dienstverleners dat verwachtte dat hun omzet in de komende drie maanden toe zal nemen, was in november groter dan het aantal dat een afname voorzag.

Dit artikel beschrijft ontwikkelingen in de beleggingen van institutionele beleggers. Aan het eind van 2010 bedragen de beleggingen van institutionele beleggers 1 500 miljard euro, 108 miljard euro meer dan aan het eind van 2009. De toename is voor 87 miljard euro te danken aan gestegen aandelenkoersen.

Het aantal uitzenduren in fase A daalde in het derde kwartaal met 3 procent ten opzichte van het tweede kwartaal van 2011. In de vijf voorgaande kwartalen groeide het aantal uitzenduren in fase A telkens.

Steeds meer Nederlanders denken dat de werkloosheid in de komende twaalf maanden zal toenemen. Ondernemers in de industrie, bouw en zakelijke dienstverlening voorzien een verslechtering van de werkgelegenheid.

Volgens de eerste, voorlopige raming van het CBS is de Nederlandse economie in het derde kwartaal van 2011 met 1,1 procent gegroeid ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. In vergelijking met het tweede kwartaal kromp de economie met 0,3 procent.

Ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (MKB) in Nederland krijgen moeilijker een banklening dan gemiddeld in Europa.

Het aantal zakelijke dienstverleners dat verwachtte dat hun omzet in de komende drie maanden toe zal nemen, was in oktober groter dan het aantal dat een afname voorzag. Met +29 was het positieve saldo groter dan in september (+19).

In het tweede kwartaal van 2011 daalde de bouwsom van de nieuwe opdrachten van architecten opnieuw fors.

Ruim 27 procent van de werknemers in Nederland werkte in 2010 een deel van hun gebruikelijke arbeidsuren thuis.

Het aantal zakelijke dienstverleners dat verwachtte dat hun omzet in de komende drie maanden toe zal nemen, was in september groter dan het aantal dat een afname voorzag. Met +19 was het positieve saldo wel iets minder groot dan in augustus (+21).

Dit artikel schetst een beeld van de Nederlandse diensteneconomie in de voorbije decennia.

De omzet van de reclamebranche is in het tweede kwartaal gedaald. In het vorige kwartaal was er sprake van een lichte stijging. Uit de conjunctuurtest van juli 2011 blijkt dat per saldo de meerderheid van de ondernemers in de reclamebranche somber oordeelde over het economische klimaat. Voor het derde kwartaal van 2011 zijn de verwachtingen voor de omzet en de werkgelegenheid somber. Per saldo voorzien veel ondernemers dat zij minder omzet zullen behalen.

In het tweede kwartaal van 2011 is de omzet van de schoonmaakbranche zeer beperkt gegroeid. Ook in het afgelopen jaar zat er amper groei in deze branche. De stemming onder de ondernemers in de schoonmaakbranche liet in het tweede kwartaal van 2011 een wisselend beeld zien. Het aantal ondernemers met een pessimistisch oordeel over het economische klimaat is in de meerderheid. De verwachting voor het derde kwartaal van 2011 is per saldo gunstig voor wat betreft de omzet. Daarnaast verwachten de ondernemers dat de tarieven onveranderd blijven en dat zij minder personeel in zullen zetten in hun branche.

De juridische en economische dienstverleners behaalden in het tweede kwartaal een bescheiden omzetgroei. Daarvoor daalde de omzet acht kwartalen achter elkaar. Uit de conjunctuurtest van juli 2011 blijkt dat het aantal juridische en economische dienstverleners met een negatief en positief oordeel over het economische klimaat nagenoeg gelijk is gebleven. Per saldo verwachten de ondernemers in deze branche voor het derde kwartaal van 2011 een lagere omzet, een licht krimpend personeelsbestand, maar wel iets hogere tarieven voor hun diensten.

De omzet van de architecten- en ingenieursbureaus liet in het tweede kwartaal van 2011 een lichte krimp zien. De architecten presteerden wederom aanzienlijk slechter dan de ingenieurs. De ingenieurs zagen hun omzet dit kwartaal licht stijgen. In het tweede kwartaal van 2011 is het aantal architecten en ingenieurs met een pessimistische stemming over het economische klimaat per saldo toegenomen. Voor het derde kwartaal van 2011 voorzien de ondernemers een daling van de omzet. Per saldo verwachten zij ook dat de tarieven van hun diensten zullen dalen en dat de werkgelegenheid in hun branche zal afnemen.

In het tweede kwartaal van 2011 is de omzet van de computerservicebedrijven hoger uitgekomen dan een jaar eerder. Dit is het vierde achtereenvolgende kwartaal waarin de omzet groeide. Uit de conjunctuurtest van juli 2011 blijkt dat voor het tweede kwartaal per saldo het aantal bedrijven in de computerbranche met een negatief oordeel over het economische klimaat groter was dan voor het eerste kwartaal van dit jaar. Het aantal bedrijven dat voor het derde kwartaal een toename van de omzet verwacht, blijft echter per saldo in de meerderheid. Een kleine meerderheid voorziet ook een uitbreiding van het personeelsbestand. Voor de prijzen verwacht het merendeel van de ondernemers een negatieve ontwikkeling.

De uitzend- en de uitleenbedrijven behaalden in het tweede kwartaal van 2011 een hogere omzet dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Het aantal ondernemers in de uitzendbranche met een positief oordeel over het economische klimaat is al zes kwartalen op rij in de meerderheid. De ondernemers verwachten ook voor het derde kwartaal meer omzet te behalen. Wel hebben minder ondernemers een positieve omzetverwachting dan voor het tweede kwartaal.

De zakelijke dienstverlening behaalde ook in het tweede kwartaal van 2011 meer omzet dan een jaar eerder. Voor het vierde achtereenvolgende kwartaal nam de omzetgroei van de zakelijke dienstverleners toe. De stemming onder de zakelijke dienstverleners laat in het tweede kwartaal van 2011 een wisselend beeld zien. Zeer positief gestemd over het economische klimaat waren de dienstverleners in de informatietechnologie en de uitzendbedrijven, zeer negatief gestemd de reclamebureaus. Voor het derde kwartaal versombert de kijk van de meerderheid van de ondernemers op de tarieven en de werkgelegenheid in hun branche. Per saldo denkt een meerderheid van hen dat de omzet juist zal groeien in het derde kwartaal.

De VUT heeft nog een paar jaar te gaan. VUT-fondsen verkeren in de afbouwfase, wat overigens beperkt zichtbaar in de cijfers over deze fondsen. De uitkeringen in 2009 zijn gelijk aan die in 2008, de premies zijn in 2009 licht gedaald.

Het aantal uitzenduren in fase A is voor de vijfde maal op rij gestegen. In het tweede kwartaal groeide het met ruim 2 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De toename is wel minder groot dan in het eerste kwartaal.

Het aantal zakelijke dienstverleners dat verwachtte dat hun omzet in de komende drie maanden toe zal nemen, was in augustus groter dan het aantal dat een afname voorzag. Het saldo kwam uit op +21, tegen +7 in juli.

In 2010 stegen de loonkosten per arbeidsjaar met 1,4 procent. Dat is de laagste stijging sinds 1989. De afgelopen tien jaar was de stijging gemiddeld 3,3 procent per jaar.

Het aantal zakelijke dienstverleners dat verwachtte dat hun omzet in de komende drie maanden toe zal nemen, was in juli groter dan het aantal dat een afname voorzag. Het saldo kwam uit op +7, tegen -5 in juni.

Nederlandse beursgenoteerde bedrijven keerden in de eerste helft van 2011 ruim 7,6 miljard euro aan dividend uit. Dit is een half miljard euro meer dan in de eerste helft van 2010.

Een schets van de intraconcerndienstverlening in Nederland.

Het aantal zakelijke dienstverleners dat verwachtte dat hun omzet in de komende drie maanden toe zal nemen, was in juni kleiner dan het aantal dat een afname voorzag. Het saldo kwam uit op -5, tegen +15 in mei.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven was in het eerste kwartaal 2011 hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De ondernemers in de uitzendbranche zijn zeer positief gestemd over het economische klimaat in het tweede kwartaal. Zij denken in dat kwartaal een omzetgroei te realiseren en voorzien een stijging van zowel de tarieven voor hun diensten als de werkgelegenheid in hun branche.

Juridische en economische dienstverleners behaalden in het eerste kwartaal van 2011 opnieuw minder omzet dan in hetzelfde kwartaal van vorig jaar. De branche kampt al twee jaar met een omzetkrimp. Uit de Conjunctuurtest van april 2011 blijkt dat het oordeel over het economische klimaat nagenoeg onveranderd is. De ondernemers verwachten voor het tweede kwartaal van 2011 een lagere omzet, een krimpend personeelsbestand, maar hogere prijzen.

In de reclamebranche daalde de omzet in het eerste kwartaal van 2011. Daarmee zette de licht positieve ontwikkeling van de twee voorgaande kwartalen niet door. Uit de Conjunctuurtest van april 2011 blijkt dat de stemming onder de ondernemers in de reclamebranche over het economische klimaat somber is. Voor het tweede kwartaal zijn de verwachtingen van de ondernemers in de reclamebranche positief over de omzet en negatief over de werkgelegenheid. Per saldo denkt 10 procent van de ondernemers dat zij lagere tarieven in rekening zullen brengen voor hun diensten.

De bedrijven in de zakelijke dienstverlening lieten ook in het eerste kwartaal van 2011 een positieve omzetontwikkeling zien ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De omzetgroei was iets kleiner dan in het vorige kwartaal. De positieve stemming over het economische klimaat onder de ondernemers in de zakelijke diensten wijzigde in het eerste kwartaal van 2011 nauwelijks. Voor het tweede kwartaal van 2011 zijn de ondernemers van mening dat zij een groei van de omzet zullen realiseren. Verder voorzien zij een stijging van de tarieven en van de werkgelegenheid.

In het eerste kwartaal van 2011 heeft de schoonmaakbranche meer omgezet dan in dezelfde periode van vorig jaar. De omzet groeide sterker dan in de totale zakelijke dienstverlening. In de subbranche ‘interieurreiniging van gebouwen’ was de omzetontwikkeling minder dan gemiddeld. De stemming onder de ondernemers in de schoonmaakbranche was in het eerste kwartaal van 2011 positief. Men is optimistisch over het economische klimaat en de verwachtingen voor het tweede kwartaal van 2011 zijn gunstig: hogere omzet, hogere tarieven en een stijging van de personeelssterkte in de schoonmaakbranche.

De architecten en ingenieurs openden het jaar 2011 wederom met een omzetdaling. De daling is echter minder sterk dan in het vorige kwartaal. De architecten presteerden opnieuw aanzienlijk slechter dan de ingenieurs. De ondernemers in de branche zijn in het eerste kwartaal van 2011 minder pessimistisch gestemd over het economische klimaat dan in de voorgaande tien kwartalen het geval was. Per saldo voorzien de ondernemers voor het tweede kwartaal 2011 een nagenoeg gelijkblijvende omzet. De ondernemers verwachten dat de tarieven zullen dalen. Verder voorzien ze een verdere afname van de werkgelegenheid in hun branche.

De omzet van de computerservicebedrijven was in het eerste kwartaal van 2011 hoger dan een jaar eerder. Wel was de omzetstijging kleiner dan in het vorige kwartaal. Uit de Conjunctuurtest van april 2011 blijkt dat het oordeel over het economische klimaat in het tweede kwartaal nagenoeg gelijk is aan dat in het voorgaande kwartaal. Per saldo menen de ondernemers voor de komende periode een omzetgroei te realiseren in hun branche. Daarnaast verwachten zij een prijsstijging van hun producten en een uitbreiding van het personeelsbestand.

De zakelijke dienstverleners waren in mei iets minder optimistisch over hun toekomstige omzet dan in april.

Nederlanders denken positief over sparen. In april 2011 was het aandeel consumenten dat verwacht de komende 12 maanden geld opzij te kunnen leggen ruimschoots groter dan het percentage dat inschat dat dit niet lukt.

In 2010 hebben werknemers 893 miljoen euro ingelegd op levensloopregelingen. Dat is nagenoeg hetzelfde bedrag als in 2009.

De zakelijke dienstverleners blijven in april optimistisch over hun toekomstige omzet. Het optimisme is echter wat minder dan in maart.

Het tegoed van Nederlandse huishoudens op bankspaarrekeningen bedroeg eind 2010 ruim 7 miljard euro. Dat is ruim tweeenhalf maal zoveel als een jaar eerder

Beleggers in Nederlandse staatsobligaties hadden in het eerste kwartaal van 2011 met forse koersdalingen te maken.

Het financieel vermogen van huishoudens (dat zijn de financiële vorderingen min de schulden) nam in 2010 toe met 85 miljard euro, een stijging van 9,7 procent. Met name het eerste en derde kwartaal droegen hieraan bij door positieve ontwikkelingen op de financiële markten. In twee jaar tijd heeft het financieel vermogen zich grotendeels van de klap van de financiële crisis hersteld.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal toenemen was in maart aanzienlijk groter dan het aantal dat een afname voorzag. Het saldo kwam uit op +41, tegen +31 in februari.

In het vierde kwartaal van 2010 nam de omzet van de zakelijke dienstverlening licht toe ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De positieve stemming over het economische klimaat onder de ondernemers in de zakelijke dienstverlening is in het vierde kwartaal van 2010 nauwelijks gewijzigd. Voor het eerste kwartaal van 2011 verwachten de ondernemers een stijging van de omzet en prijzen.

De reclamebranche liet in het laatste kwartaal van 2010 nagenoeg geen daling of stijging van de omzet zien. De ondernemers in de reclamebranche zijn somber gestemd over het economische klimaat. Voor het eerste kwartaal van 2011 verwachten zij een daling van de omzet en de werkgelegenheid.

De architecten en ingenieurs hebben het teleurstellende jaar 2010 in stijl afgesloten: ook in het laatste kwartaal was de omzet lager dan een jaar eerder. Bovendien was de omzetafname sterker dan in het derde kwartaal. De architecten presteerden wederom aanzienlijk slechter dan de ingenieurs. De ondernemers van de architecten- en ingenieursbureaus waren in het vierde kwartaal van 2010 nog steeds pessimistisch gestemd over het economische klimaat. Verder verwachten ze een stijging van de prijzen voor hun diensten, een onveranderde omzet en een afname van de werkgelegenheid.

In het laatste kwartaal van 2010 was de omzet van de schoonmaakbranche hoger vergeleken met een jaar eerder. De toename van het bedrag aan verkopen was sterker dan in het voorgaande kwartaal. Ook de interieurreinigers behaalden in het vierde kwartaal meer omzet. De stemming onder de ondernemers in de schoonmaakbranche was in het vierde kwartaal van 2010 positief. Men oordeelde positief over het economische klimaat. Voor het eerste kwartaal van 2011 verwacht de branche een hogere omzet, hogere tarieven en een groei van het personeelsbestand.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven was in het laatste kwartaal van 2010 hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De ondernemers in de uitzendbranche zijn ook dit kwartaal positief gestemd over het economische klimaat. Zij verwachten in het eerste kwartaal van 2011 een omzetgroei te kunnen realiseren en voorzien een toename van zowel de prijzen als de werkgelegenheid in hun branche.

De computerservicebedrijven hebben in het vierde kwartaal van 2010 een omzetgroei behaald in vergelijking met het laatste kwartaal van 2009. Ten opzichte van het voorgaande kwartaal is de groei zelfs twee keer zo sterk. Uit de conjunctuurtest van januari 2011 blijkt dat het oordeel over het economische klimaat nagenoeg gelijk was aan het voorgaande kwartaal. Per saldo verwachten de ondernemers voor de komende periode een gelijkblijvende omzet. Zij verwachten wel een stijging van de prijzen en een groei van het personeelsbestand in hun branche.

De juridische en economische dienstverleners hebben in het vierde kwartaal van 2010 minder omgezet dan in hetzelfde kwartaal van 2009. De omzetkrimp was wel kleiner dan voorgaande kwartalen. Alleen de rechtskundige dienstverleners behaalden een omzetgroei. Het oordeel over het economische klimaat in de branche is iets minder pessimistisch. De ondernemers verwachten voor het eerste kwartaal van 2011 positieve ontwikkelingen ten aanzien van de omzet en de prijzen.

Het aantal uitzenduren is voor de derde maal op rij gestegen. In het vierde kwartaal groeide het met ruim 2 procent ten opzichte van het derde kwartaal van 2010. Het groeitempo valt wel terug. In het tweede en derde kwartaal nam het aantal uitzenduren nog met meer dan 5 en 3 procent toe.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal toenemen was in februari veel groter dan het aantal dat een afname voorzag.

Voor het tweede opeenvolgende jaar heeft de Nederlandse consument minder consumptief krediet opgenomen dan een jaar eerder. In 2010 is voor 9,3 miljard euro krediet verstrekt.

De vastgoedbeleggingen van institutionele beleggers zijn in 2009 gestegen van 97 naar 115 miljard euro. Dat komt vooral door uitbreiding van het indirect vastgoed.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal toenemen was in januari groter dan het aantal dat een afname voorzag. Het saldo kwam uit op +18. Dit is 4 punten hoger dan in december.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal toenemen was in december groter dan het aantal dat een afname voorzag. Het saldo kwam uit op +14. Dit is 15 punten lager dan in november.

Na vijf kwartalen van omzetkrimp, hebben de zakelijke dienstverleners in het derde kwartaal van 2010 iets meer omgezet in vergelijking met een jaar eerder. De ondernemers in de zakelijke dienstverlening zijn positief gestemd over het economische klimaat. Voor het vierde kwartaal van 2010 voorzien zij een omzetstijging. Verder verwachten zij een stijging van de prijzen en een groei van de werkgelegenheid.

Ook in het derde kwartaal van 2010 was de omzet van de architecten- en ingenieursbureaus iets lager dan een jaar eerder. Wel was de daling in het derde kwartaal minder sterk dan in de drie voorgaande kwartalen. Opnieuw presteerden de architecten aanzienlijk slechter dan de ingenieurs. De ondernemers van de architecten- en ingenieursbureaus waren onveranderd pessimistisch gestemd over het economische klimaat. Voor het vierde kwartaal verwachten zij een omzetstijging en een afname van de werkgelegenheid.

De omzet in de reclamebranche is in het derde kwartaal van 2010 met ruim 3 procent toegenomen. Dit was de hoogste omzetstijging in bijna 5 jaar tijd. Na ruim twee jaar is er bij de ondernemers in de reclamebranche weer sprake van een optimistisch oordeel over het economische klimaat. Naar verwachting zal in het komende kwartaal de omzet stijgen. Ook wordt er een toename van de werkgelegenheid verwacht.

Computerservicebedrijven hebben in het derde kwartaal van 2010 een omzetgroei behaald. Het was de eerste groei na vijf kwartalen waarin de omzet telkens lager was dan in het vergelijkbare kwartaal een jaar eerder. Uit de conjunctuurtest van oktober 2010 blijkt dat het oordeel over het economische klimaat ook is verbeterd ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De ondernemers verwachten voor de komende periode een toename van de omzet en een uitbreiding van de werkgelegenheid.

De schoonmaakbranche heeft in het derde kwartaal van 2010 meer omgezet dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Ook ontwikkelde de omzet zich sterker dan in het kwartaal ervoor. In het derde kwartaal had ook de subbranche interieurreiniging van gebouwen weer een toename van de omzet. Toch is de stemming onder de ondernemers wisselend. Enerzijds is men minder pessimistisch over het economische klimaat. Anderzijds zijn de verwachtingen voor het vierde kwartaal somber; lagere omzet, lagere prijzen en een afnemende werkgelegenheid in de branche.

De juridische en economische dienstverleners hebben minder omgezet dan in hetzelfde kwartaal van 2009. De omzetkrimp was wel kleiner dan voorgaande kwartalen. Alleen de rechtskundige dienstverleners behaalden een bescheiden omzetgroei. Het oordeel over het economische klimaat in de branche is verder verslechterd. Desondanks verwachten de ondernemers voor het vierde kwartaal positieve ontwikkelingen ten aanzien van de omzet, de prijzen en de werkgelegenheid.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven is in het derde kwartaal van 2010 licht gedaald in vergelijking met een jaar eerder. De daling was wel een stuk minder sterk dan in het tweede kwartaal. De stemming bij de ondernemers over het economische klimaat is ook voor het vierde kwartaal van 2010 zeer positief te noemen. Zij verwachten een omzetgroei en een toename van zowel de prijzen als de werkgelegenheid in hun branche.

Aan het eind van 2009 bedragen de beleggingen van institutionele beleggers 1355 miljard euro, dat is 313 miljard euro meer dan aan het eind van 2008. Beleggingsinstellingen nemen twee derde van de toename voor hun rekening.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal toenemen was in november ruimschoots groter dan het aantal dat een afname voorzag. Het saldo kwam uit op +29. Daarmee was het optimisme iets minder groot dan in de voorgaande twee maanden.

In de eerste negen maanden van 2010 is ruim 23 miljard euro koerswinst geboekt op obligaties. Daarnaast is in deze periode per saldo voor 27 miljard euro meer aan obligaties geplaatst dan afgelost.

The aim of this paper is to describe the turnover and output measurement for the cleaning activities and facilities services in the Netherlands.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal toenemen was in oktober ruimschoots groter dan het aantal dat een afname voorzag.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal toenemen was in september ruimschoots groter dan het aantal dat een afname voorzag. Het saldo kwam uit op 38. Daarmee waren de ondernemers veel positiever over de toekomstige omzet dan in augustus, toen het saldo 9 bedroeg.

In dit artikel worden de gevolgen van de financiële crisis op de overheidsfinanciën voor Nederland vergeleken met die van de overige 26 lidstaten van de Europese Unie.

De juridische en economische dienstverleners hebben een slecht tweede kwartaal achter de rug. Alleen rechtskundige dienstverleners behaalden een bescheiden omzetgroei. Het kortstondige optimisme over het economische klimaat bij de ondernemers is omgeslagen in een licht pessimisme. In hun verwachtingen voor het derde kwartaal zijn de ondernemers eveneens pessimistisch over de ontwikkeling van de omzet.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven is in het tweede kwartaal van 2010 opnieuw lager in vergelijking met een jaar eerder. De daling was wel een stuk kleiner dan in het eerste kwartaal. De stemming bij de ondernemers over het economische klimaat in de uitzendbranche is in het derde kwartaal van 2010 sterk verbeterd. Zij voorzien een groei van hun omzet, prijzen en personeelssterkte.

De computerservicebedrijven hebben in het tweede kwartaal van 2010 minder omgezet dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De omzetkrimp was even groot als in het eerste kwartaal van dit jaar. Uit de conjunctuurtest van juli 2010 blijkt dat het oordeel over het economische klimaat in het derde kwartaal iets minder negatief is dan in het voorafgaande kwartaal. Desondanks voorzien de ondernemers voor het derde kwartaal een afname van de omzet.

In het tweede kwartaal van 2010 heeft de schoonmaakbranche iets meer omgezet dan een jaar eerder. De omzettoename komt na twee kwartalen met omzetdalingen. In de subbranche interieurreiniging van gebouwen bleef de omzet wel nog onder het niveau van het tweede kwartaal vorig jaar. Voor het derde kwartaal van 2010 is de stemming onder de ondernemers verslechterd. Verder zijn ze somber gestemd in hun verwachtingen over de omzet en de personeelssterkte.

De omzet van de architecten- en ingenieursbureaus lag in het tweede kwartaal van 2010 opnieuw onder het niveau van het vergelijkbare kwartaal een jaar eerder. De daling was echter minder sterk dan in de twee kwartalen ervoor. In het tweede kwartaal presteerden de architecten aanzienlijk slechter dan de ingenieurs. In de architecten- en ingenieursbranche waren voor het derde kwartaal de ondernemers iets minder pessimistisch gestemd over het economische klimaat dan in het kwartaal ervoor. Zij voorzien een verdere afname van de werkgelegenheid.

De zakelijke dienstverleners hebben in het tweede kwartaal van 2010 opnieuw minder omgezet in vergelijking met een jaar eerder. De daling was wel een stuk kleiner dan in het eerste kwartaal. De ondernemers in de zakelijke dienstverlening zijn positief gestemd over het economische klimaat.

De omzet in de reclamebranche is in het tweede kwartaal van 2010 licht gedaald. Na een lange periode van fors negatieve groeicijfers doen zij het nu minder slecht. De stemming onder de ondernemers in de reclamebranche is nog steeds somber voor wat betreft het economische klimaat. Voor het komende kwartaal zijn de verwachtingen over de omzet, de afzetprijzen en de werkgelegenheid negatief.

In augustus 2010 verwachtte een ruime meerderheid van de uitzendbureaus het personeelsbestand in de komende 3 maanden te gaan uitbreiden. De rest van de zakelijke dienstverleners daarentegen was nog steeds niet positief over de toekomstige ontwikkeling van de werkgelegenheid in hun branche.

Het aantal uitzenduren steeg in het tweede kwartaal van 2010 met bijna 5 procent ten opzichte van het eerste kwartaal.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal toenemen was in augustus groter dan het aantal dat een afname voorziet.

In 2009 is de toegevoegde waarde van het Nederlandse bankwezen met bijna 50 procent gestegen naar ruim 24 miljard euro. Het aandeel van het bankwezen in de Nederlandse economie steeg hierdoor van 2,8 procent in 2008 naar 4,2 procent in 2009.

De VUT heeft nog een paar jaar te gaan. Vervroegde uittreding zit er niet meer in en de plannen om de AOW- en pensioenleeftijd met twee jaar of meer te verhogen krijgen steeds bredere steun. VUT-fondsen verkeren in de afbouwfase, dit is overigens nog niet zichtbaar in de cijfers over deze fondsen. Het balanstotaal, de premies en de uitkeringen zijn in 2008 licht gestegen.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal afnemen was in juli groter dan het aantal dat een toename voorziet.

In 2009 hebben werknemers 908 miljoen euro ingelegd op levenslooprekeningen. Dat is ruim 10 procent meer dan een jaar eerder.

In het eerste kwartaal van 2010 hebben niet-financiële ondernemingen 3,0 miljard euro meer aan leningen afgelost dan ze aan nieuwe leningen hebben opgenomen. Door de kredietcrisis en de onzekere economische vooruitzichten lenen bedrijven nu al een jaar lang minder dan ze aflossen.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal stijgen was in juni kleiner dan het aantal dat een afname voorziet. Het saldo kwam in juni uit op -7, tegen +12 in mei.

De omzet van de computerservicebedrijven is in het eerste kwartaal van 2010 lager uitgekomen dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De omzetdaling was wel kleiner dan in het vierde kwartaal van 2009. Uit de conjunctuurtest van april 2010 blijkt dat het oordeel over het economische klimaat opnieuw negatief was na een korte opleving in het voorgaande kwartaal. De ondernemers verwachten wel een omzetgroei en een bescheiden groei van de werkgelegenheid in het tweede kwartaal te kunnen realiseren.

De architecten- en ingenieursbureaus hebben in het eerste kwartaal van 2010 fors minder omgezet dan in het vergelijkbare kwartaal een jaar eerder. De omzetdaling was een stuk sterker dan in het kwartaal ervoor. Opnieuw viel het bedrag aan verkopen het hardst terug bij de architectenbureaus. In de architecten- en ingenieursbranche waren de ondernemers pessimistischer gestemd over het economische klimaat vergeleken met het voorgaande kwartaal. Zij voorzien wederom een afname van de werkgelegenheid.

De omzet in de reclamebranche is in het eerste kwartaal van 2010 opnieuw lager uitgekomen ten opzichte van een jaar eerder. De omzetdaling was nu wel kleiner dan in de drie voorgaande kwartalen. De stemming onder de ondernemers in de reclamebranche is onveranderd somber voor wat betreft het economische klimaat. Voor het komende kwartaal zijn de verwachtingen over de omzet positief, maar nog steeds negatief voor wat betreft de afzetprijzen en de werkgelegenheid.

Juridische en economische dienstverleners hebben het in het eerste kwartaal van 2010 slechter gedaan dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De omzetkrimp lag op hetzelfde niveau als voorgaand kwartaal. De ondernemers zijn voor het eerst in bijna twee jaar optimistisch gestemd over het economische klimaat. Voor het tweede kwartaal verwachten zij een toename van de omzet, prijzen en werkgelegenheid.

De schoonmaakbranche heeft in het eerste kwartaal van 2010 minder omgezet vergeleken met een jaar eerder. De omzetdaling was sterker dan in het kwartaal ervoor. In de subbranche interieurreiniging van gebouwen ontwikkelde de omzet zich benedengemiddeld. Desondanks is de stemming onder de ondernemers van de schoonmaakbranche opnieuw verbeterd. Ze zijn optimistisch in hun verwachtingen over de omzet en de afzetprijzen. Over de personeelssterkte voor het komende kwartaal zijn de ondernemers echter somber gestemd.

De bedrijven in de zakelijke dienstverlening hebben ook in het eerste kwartaal van 2010 een flinke omzetdaling behaald. De omzetkrimp lag op hetzelfde niveau als voorgaand kwartaal. De stemming onder de ondernemers over het economische klimaat is na bijna twee jaar weer licht positief. Zij verwachten voor het tweede kwartaal een omzetgroei te kunnen realiseren.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven is in het eerste kwartaal van 2010 wederom fors gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De omzetdaling was nagenoeg even sterk als in het kwartaal ervoor. De ondernemers in de uitzendbranche waren wederom optimistischer gestemd over het economische klimaat. Voor het tweede kwartaal van 2010 verwachten zij verder een omzettoename en een uitbreiding van de personeelssterkte.

Het aantal uitzenduren daalde in het eerste kwartaal van 2010 met ruim 1 procent ten opzichte van het vierde kwartaal van 2009.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal stijgen was in mei groter dan het aantal dat een afname voorziet. Het verschil was echter minder groot dan in de voorafgaande maand.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal stijgen was in april groter dan het aantal dat een afname voorziet. Wel was het verschil iets minder groot dan een maand eerder.

Het spaartegoed van Nederlandse huishoudens op bankspaarrekeningen bedroeg eind 2009 ruim 2,4 miljard euro. Dat is bijna vier maal zoveel als een jaar eerder.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal stijgen was in maart ruimschoots groter dan het aantal dat een afname voorziet. Het saldo kwam uit op 25, tegen 18 in februari.

In het laatste kwartaal van 2009 was de omzet van de schoonmaakbranche lager dan in het overeenkomstige kwartaal van 2008. In de branche ontstonden evenveel vacatures als dat er vervuld werden. De stemming onder de ondernemers is verbeterd. Ze zijn optimistisch in hun verwachtingen over de omzet, de afzetprijzen en de personeelssterkte voor het komende kwartaal.

Computerservicebedrijven hebben in het vierde kwartaal van 2009 opnieuw minder omgezet in vergelijking met een jaar eerder. De daling was nu wel kleiner dan in het derde kwartaal. Uit de conjunctuurtest van januari 2010 blijkt dat het oordeel over het economische klimaat niet langer negatief is.

Voor het derde opeenvolgende kwartaal is de omzet van de juridische en economische dienstverleners lager uitgekomen dan een jaar eerder. Vooral bij managementadviesbureaus daalde de omzet in het vierde kwartaal van 2009 fors. De ondernemers zijn nog onveranderd somber gestemd. In hun verwachtingen voor het eerste kwartaal voorzien zij een verdere, lichte afname van de werkgelegenheid.

In het laatste kwartaal van 2009 is de omzet van de architecten- en ingenieursbureaus gedaald ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De omzetdaling was een stuk sterker dan in het voorgaande kwartaal. Opnieuw deden de architectenbureaus het aanzienlijk slechter dan de ingenieursbureaus. Over het economische klimaat zijn de ondernemers iets minder somber. Toch verwacht men voor het eerste kwartaal van dit jaar wel een verder afnemende werkgelegenheid.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven is in het vierde kwartaal van 2009 fors afgenomen in vergelijking met een jaar eerder. De omzetkrimp was nagenoeg even sterk als een kwartaal eerder. Toch zijn de ondernemers in de uitzendbranche optimistischer gestemd over het economische klimaat. Verder voorzien zij voor het eerste kwartaal van 2010 een omzettoename en een stijging van de afzetprijzen.

De zakelijke dienstverleners hebben in het vierde kwartaal van 2009 opnieuw minder omgezet in vergelijking met een jaar eerder. De omzetdaling was ook weer groter dan voorgaand kwartaal. De stemming onder de ondernemers over het economische klimaat is minder negatief. Voor het eerste kwartaal wordt wel een verdere afname van het aantal personeelsleden voorzien.

De omzet in de reclamebranche is in het vierde kwartaal van 2009 opnieuw fors gedaald ten opzichte van een jaar eerder. Ondanks de forse omzetdaling waren de reclamebureaus dit kwartaal niet meer de grootste dalers binnen de zakelijke dienstverlening. De stemming onder de ondernemers in de reclamebranche is nog steeds somber voor wat betreft het economische klimaat. Voor het komende kwartaal zijn de verwachtingen negatief over de omzet, de afzetprijzen en de werkgelegenheid.

Het aantal uitzenduren daalde in het vierde kwartaal van 2009 met 2 procent ten opzichte van het derde kwartaal.

De vraag naar uitzendkrachten was in 2009, door de economische crisis, fors lager dan een jaar eerder. De afname is groter dan in 2003, de vorige periode van laagconjunctuur.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat verwacht dat de omzet in de komende drie maanden zal stijgen was in februari groter dan het aantal dat een afname voorziet. Het saldo (+18 procent) is iets groter dan in januari (+14 procent).

Huishoudens hebben in 2009 voor bijna 9,7 miljard euro aan nieuwe kredieten afgesloten voor consumptieve doeleinden. Dat is 1,2 miljard euro minder dan in 2008 en het laagste niveau van de afgelopen 10 jaar.

De vastgoedbeleggingen van institutionele beleggers zijn in 2008 gedaald van 109 naar 95 miljard euro. De financiële crisis heeft gezorgd voor forse waardedaling van het indirect vastgoed.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat een toename van de omzet verwacht is in januari groter dan het aantal dat een afname voorziet. Het saldo (+14 procent) is groter dan in december (+3 procent).

Kappers en schoonheidssalons behaalden in oktober bijna 2 procent minder omzet dan in dezelfde maand in 2008. De prijzen stegen met 3,2 procent en het omzetvolume daalde met 5 procent.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat een toename van de omzet verwacht is in december iets groter dan het aantal dat een afname voorziet. Het saldo (+3 procent) was iets kleiner dan in november (+6 procent), maar duidelijk groter dan in de eerste acht maanden van dit jaar.

Consumenten zijn in de afgelopen twintig jaar steeds meer gaan pinnen aan de kassa. In 2008 werd al 55 procent van de aankoopwaarde gepind.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven is in het derde kwartaal van 2009 wederom fors lager uitgekomen dan in hetzelfde kwartaal vorig jaar. De omzetkrimp was wel lager dan een kwartaal eerder. De stemming onder de ondernemers is nog steeds slecht. Ook in hun verwachtingen voor het vierde kwartaal zijn de ondernemers negatief.

De omzet in de reclamebranche is in het derde kwartaal van 2009 opnieuw fors lager uitgekomen dan in hetzelfde kwartaal vorig jaar. De reclamebranche is al een jaar lang de minst presterende branche binnen de zakelijke dienstverlening. De stemming onder de ondernemers is nog steeds slecht. De verwachtingen voor het vierde kwartaal zijn ook erg pessimistisch.

De schoonmaakbranche heeft in het derde kwartaal van 2009 meer omgezet dan in het overeenkomstige kwartaal van 2008. De stemming onder de ondernemers is nog steeds negatief in het derde kwartaal. Zij voorzien voor het vierde kwartaal een daling van de omzet en de personeelssterkte.

In het derde kwartaal is de omzet van de computerservicebedrijven voor het tweede achtereenvolgende kwartaal lager uitgekomen in vergelijking met een jaar eerder. De daling was beduidend sterker dan in het tweede kwartaal van 2009. Ook de vraag naar nieuw personeel is fors gedaald. Ondernemers oordeelden wel minder negatief over het economische klimaat.

De juridische en economische dienstverleners hebben in het derde kwartaal van 2009, net als voorgaand kwartaal, minder omgezet dan een jaar eerder. De daling kwam geheel voor rekening van de managementadviesbureaus. Het oordeel over het huidige economische klimaat is minder negatief dan voorgaand kwartaal.

De architecten- en ingenieursbureaus hebben in het derde kwartaal van 2009 iets minder omgezet dan een jaar eerder. De omzetdaling was nagenoeg even sterk als in het kwartaal ervoor. Opnieuw was de omzetontwikkeling van de ingenieursbureaus aanzienlijk beter dan die van de architectenbureaus. De stemming onder de ondernemers van de branche is nog steeds negatief. Men is somber over het economische klimaat en verwacht in het vierde kwartaal een afnemende werkgelegenheid.

De omzet van de zakelijke dienstverleners is in het derde kwartaal opnieuw lager uitgekomen in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder. De daling is iets groter dan vorig kwartaal. De stemming onder de ondernemers over het economisch klimaat is wel iets minder negatief.

Het aantal ondernemers in de Nederlandse zakelijke dienstverlening dat een toename van de omzet verwacht is in november 2009 groter dan het aantal dat een afname voorziet.

De financiële crisis heeft een abrupt einde gemaakt aan een periode van vijf jaren van groei in de beleggingen van institutionele beleggers. De beleggingen zijn met 122 miljard euro gedaald, van 1171 miljard euro aan het eind van 2007 naar 1049 miljard euro aan het eind van 2008.

Het aantal ondernemers in de zakelijke dienstverlening dat een toename van de omzet verwacht is in oktober groter dan het aantal dat een afname voorziet.

Per saldo gaf 20 procent van de zakelijke dienstverleners in september 2009 aan een toename van de omzet te voorzien. Voor het eerst sinds november 2008 is het aantal ondernemers dat een toename van de omzet in de komende drie maanden verwacht, groter dan het aantal dat een afname voorziet.

De bedrijven in de schoonmaakbranche hebben in het tweede kwartaal van 2009 hun omzet zien dalen. De omzet was 1 procent lager dan in hetzelfde kwartaal van 2008, de prijzen waren 3 procent hoger.

De computerservicebedrijven boekten in het tweede kwartaal minder omzet dan in hetzelfde kwartaal van 2008. Ook het aantal vacatures daalde in dit kwartaal flink. De stemming onder de ondernemers is verslechterd. Ook in hun verwachtingen voor het derde kwartaal zijn de ondernemers erg negatief.

Na een lange periode van groei had de schoonmaakbranche in het tweede lwartaal van 2009 voor het eerst een omzetdaling ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Toch was die daling binnen de zakelijke dienstverlening als geheel nog relatief beperkt. Onder de ondernemers in de schoonmaakbranche was de stemming nog steeds negatief in het tweede kwartaal. De oordelen blijven negatief en de verwachtingen zijn pessimistischer dan in het voorgaande kwartaal.

De omzet van de uitzend- en uitleenbedrijven is in het tweede kwartaal van 2009 fors gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Daarmee kwam de groei weer lager uit dan in het voorgaande kwartaal. De stemming onder de ondernemers is nog steeds zeer slecht. Zowel de oordelen als de verwachtingen van de ondernemers zijn over de gehele linie pessimistisch.

Na een lange periode van groei hebben de zakelijke dienstverleners in het tweede kwartaal voor het eerst minder omgezet in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder. De verschillen in omzetontwikkeling tussen de diverse branches lopen sterk uit elkaar. In hun verwachtingen voor het derde kwartaal zijn de ondernemers pessimistischer geworden vergeleken met de voorgaande kwartalen.

De omzet van de juridische en economische dienstverleners is in het tweede kwartaal van 2009 lager uitgekomen dan in hetzelfde kwartaal vorig jaar. Accountants deden het beter dan de overige branches in de juridische en economische dienstverlening. De stemming onder de ondernemers is verder verslechterd. Ook in hun verwachtingen voor het derde kwartaal van 2009 zijn de ondernemers pessimistischer geworden.

De omzet in de reclamebranche is in het tweede kwartaal van 2009 weer fors gedaald ten opzichte van een jaar eerder. Net als vorig kwartaal presteerde deze branche ook nu het slechtst van alle branches binnen de zakelijke dienstverlening. De stemming onder de ondernemers is nog steeds slecht, zo blijkt uit de conjunctuurtest van juli 2009. De verwachtingen voor het derde kwartaal zijn over de gehele linie erg pessimistisch.

De architecten- en ingenieursbureaus hebben in het tweede kwartaal iets meer omzet behaald vergeleken met hetzelfde kwartaal vorig jaar. De omzetgroei was beduidend minder sterk dan in het eerste kwartaal van 2009. Opnieuw kwam de groei volledig voor rekening van de ingenieursbureaus. De stemming onder de ondernemers in de branche is opnieuw negatief. In hun verwachtingen voor het derde kwartaal van 2009 zijn ze pessimistischer geworden.

Om de kosten van de vergrijzing op te vangen, is de wens van het huidige kabinet dat meer mensen aan het werk blijven. VUT-fondsen verkeren daardoor in de afbouwfase. Dit is overigens nog niet zichtbaar in de uitkomsten. Het balanstotaal en de kortlopende beleggingen van de VUT-fondsen zijn in 2007 gestegen.

De ondernemers in de zakelijke dienstverlening in Nederland zijn in augustus 2009 minder somber dan in voorgaande maanden. Het aantal ondernemers dat een afname van de toekomstige omzet verwacht is nog maar een fractie groter dan het aantal dat een toename voorziet. Per saldo verwacht 2 procent van de ondernemers een lagere omzet te behalen in de komende drie maanden.

In het tweede kwartaal van 2009 is de omzet van kappers en schoonheidssalons met 1,3 procent gedaald ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2008.

De ondernemers in de zakelijke dienstverlening zijn ook in juli 2009 pessimistisch. Per saldo verwacht 25 procent van hen een lagere omzet te behalen in de komende drie maanden.

De zakelijke dienstverlening heeft in het eerste kwartaal van 2009 iets meer omgezet dan een jaar eerder.

Overeenkomstige begrippen in de Productiestatistiek en de Nationale Rekeningen kunnen door verschillen in populaties en definities en door het aanpassingsproces bij Nationale Rekeningen tot verschillende uitkomsten leiden, In deze nota wordt dat uitgelegd.

In de jaren 2001-2007 is het aantal pensioenfondsen voortdurend gedaald. Het aantal deelnemers is daarentegen gestegen en de uitgekeerde bedragen zijn groter geworden. De verdeling van de pensioentrekkers over de pensioensoorten bleef ongeveer gelijk.

Pensioenfondsen en verzekeraars hebben sinds het derde kwartaal van 2007 alleen negatieve koersrendementen behaald op hun aandelen. Dit komt door de kredietcrisis.

De omzet van de zakelijke dienstverlening was in het vierde kwartaal van 2008 bijna 5 procent hoger dan een jaar eerder. Dat was de kleinste omzetgroei sinds eind 2004.

In 2008 beknibbelden Nederlanders op uitgaven aan kappers en schoonheidssalons. Dit lijkt samen te hangen met het dalende consumentenvertrouwen.

De vastgoedbeleggingen van institutionele beleggers zijn in 2007 gedaald van 123 naar 109 miljard euro. Het deel van de vastgoedbeleggingen dat is belegd in indirect vastgoed is verder toegenomen. De komende twee jaren verwachten institutionele beleggers 0,9 miljard euro meer te beleggen in direct vastgoed.

Aan het eind van 2007 bedroegen de beleggingen van institutionele beleggers 1 148 miljard euro, 1 miljard minder dan aan het eind van 2006. Aandelen maakten 45 procent van de beleggingen uit, obligaties 38 procent. Zowel bij aandelen als bij obligaties is rond 80 procent in het buitenland belegd.

De grens tussen industrie en dienstensector vervaagt en de onderlinge relaties nemen toe. Dit heeft ook gevolgen voor de werkgelegenheid in deze branches. Doordat de industrie meer diensten inkoopt, zijn er in de dienstverlening meer mensen aan het werk ten behoeve van de industrie.

Het aandeel van de dienstensector in de totale economie is in de laatste decennia fors toegenomen. Zowel het aantal bedrijven als de productie en de toegevoegde waarde zijn in de dienstensector in de afgelopen 20 jaar veel sterker gegroeid dan in de industrie. De werkgelegenheid is in die periode in de industrie afgenomen en in de dienstensector toegenomen. Ook binnen ondernemingen verschuift het accent van industrie naar diensten.

In 2006 is de omzet in de computerbranche opnieuw toegenomen. Al sinds 2004 is er elk jaar sprake van een stijging. Ook het aantal banen in deze branche stijgt sinds enkele jaren weer.

Een gering aantal grote, internationaal opererende bureaus domineert de architecten- en ingenieursbranche, De meeste omzet wordt behaald bij het werkterrein burgerlijke en utiliteitsbouw.

De uitzendbranche vervult een belangrijke functie in de Nederlandse arbeidsmarkt. In de eerste fase van economisch herstel nemen bedrijven, om grote risico’s te voorkomen, eerst tijdelijke werknemers in dienst. In economisch slechte tijden zijn het de uitzendkrachten die het eerst hun werk verliezen.

Door toenemende concurrentie profiteren reclamebureaus minder van de groeiende economie dan andere bedrijven in de zakelijke dienstverlening. De inkomsten van reclamebureaus zijn daarnaast sterk afhankelijk van de ontwikkeling van de mediabestedingen.

In het tweede kwartaal van 2008 was de omzet van de computerservicebedrijven 10 procent hoger dan een jaar eerder. Dat was een sterkere stijging dan in de twee voorgaande kwartalen.

Het balanstotaal en de ontvangen premies van de VUT-fondsen zijn in 2006 duidelijk gedaald. Dit na een stabiele omvang in de periode 2000-2005.

Mede door de aanhoudende economische groei hebben de uitzend- en uitleenbedrijven in 2007 opnieuw fors meer omgezet dan een jaar eerder. De groei was wel iets lager dan in 2006.

Allochtonen van de tweede generatie hadden eind 2005 een aanzienlijk hogere pensioenopbouw dan de eerste generatie. Toch blijft de gemiddelde pensioenopbouw van de tweedegeneratieallochtonen ook nog achter bij die van de autochtonen.

In 2007 hebben Nederlanders 10,4 miljard euro geleend. Dat is net zoveel als een jaar eerder.

Aan het eind van 2006 bezaten de Nederlandse institutionele beleggers voor 124,3 miljard euro aan beleggingen in vastgoed.

In dit artikel wordt aan de hand van drie ontwikkelingen onderzocht hoe de industrie en de sector zakelijke diensten met elkaar verweven zijn en of deze verwevenheid in de loop der jaren is gegroeid.

VUT en prepensioen krijgen vanaf 2006 geen fiscale ondersteuning meer, en zullen in minder dan tien jaar ophouden te bestaan. De omvang van de VUT-fondsen is in 2005 nog stabiel. De premies, uitkeringen en beleggingsportefeuille liggen op hetzelfde niveau als in de jaren 2000–2004.

Institutionele beleggers hebben in verhouding tot de totale beleggingen in 2005 minder in direct vastgoed en meer in indirect vastgoed belegd. Institutionele beleggers willen de komende jaren meer beleggen in zowel direct als indirect vastgoed.

Na 20 jaar is de Kwartaalstatistiek Institutionele Beleggers van het CBS tot een einde gekomen. Dit artikel gaat in op de waarnemingen voor pensioenfondsen en verzekeraars over deze jaren.

Elk jaar ontvangen de VUT-fondsen ongeveer 2,5 miljard euro aan premies, en keren ook weer 2,5 miljard euro uit. De beleggingsportefeuille heeft een omvang van ruim 3 miljard euro.

In 2005 is het effectenbezit van pensioenfondsen en verzekeraars samen met bijna 20 procent gestegen. Dat is de sterkste groei van de afgelopen zes jaar.

Aandelen in vastgoedbeleggingsinstellingen maken in 2004 ruim 37 procent uit van de beleggingen in vastgoed van institutionele beleggers. Het aandeel van direct vastgoed in de beleggingsportefeuille is in 2003 en 2004 gedaald van 7,0 naar 6,4 procent.

De beleggingen van institutionele beleggers zijn in 2004 met 8,1 procent toegenomen. Net als in 2003 is deze toename voor een belangrijk deel te danken aan de koersstijgingen op de aandelenmarkt. Dit heeft een gunstige invloed gehad op de dekkingsgraad. In 2004 hebben institutionele beleggers per saldo voor 46 miljard euro aan obligaties gekocht.

Pensioenfondsen en verzekeraars hebben in het derde kwartaal van 2005 een koersrendement op aandelen behaald van 6 procent.

Pensioenfondsen en verzekeraars hebben in de eerste helft van 2005 een koersrendement op effecten (obligaties en aandelen) gerealiseerd van bijna 8 procent.

De omvang van de VUT-fondsen is in 2003 iets toegenomen. Het balanstotaal is met 1 procent en de ontvangen premies met 7 procent gestegen. In de beleggingsportefeuille valt op dat obligaties fors zijn gedaald en aandelen gestegen.

Eind 2004 bedroeg het totale vermogen van pensioenfondsen en verzekeraars 865 miljard euro. Dat is 82 miljard euro meer dan in 2003. Vooral het bezit aan buitenlandse effecten is toegenomen. Het vermogen in buitenlandse aandelen en obligaties nam respectievelijk toe met 29 miljard euro en 53 miljard euro.

Institutionele beleggers willen de komende jaren meer beleggen in zowel direct als indirect vastgoed. Dit zou een verandering betekenen ten opzichte van de ontwikkeling van de afgelopen jaren. In 2002 en 2003 is er in verhouding tot de totale beleggingen minder in direct vastgoed belegd en evenveel in indirect vastgoed.

Recente gegevens tonen aan dat aandelen en obligaties de twee grootste posten vormen in de beleggingsportefeuilles van zowel pensioenfondsen als verzekeraars. Tien jaar geleden vormden de lange leningen de grootste post.

Bij verzekeraars en pensioenfondsen is het bezit aan buitenlandse obligaties in het derde kwartaal van 2004 flink toegenomen. Het steeg met 13 miljard euro tot 238 miljard euro. Het balanstotaal van verzekeraars en pensioenfondsen steeg met 12 miljard euro tot 842 miljard euro.

Het Nederlandse pensioenstelsel is kwetsbaar gebleken. De gedaalde waarde van het aandelenbezit heeft een groot effect gehad op het vermogen van de pensioenfondsen. Dit artikel beschrijft hoe de dekkingsgraad zich sinds 1995 heeft ontwikkeld.Dit artikel is eerder verschenen in De Nederlandse economie 2003.

De toename van de beleggingen van institutionele beleggers in 2003 is voor een belangrijk deel te danken aan het herstel op de aandelenmarkt. Het herstel heeft samen met extra aankopen het belang van aandelen in de totale beleggingen doen toenemen tot ruim 40 procent. Internationaal gezien heeft Nederland relatief omvangrijke institutionele beleggingen.

Het totale bezit van de pensioenfondsen en verzekeraars is in het tweede kwartaal van 2004 nauwelijks veranderd ten opzichte van het eerste kwartaal. In totaal hadden deze instellingen 830 miljard euro op hun balans staan. Het bezit van aandelen en obligaties nam met 10 miljard toe.

Het totale bezit van pensioenfondsen en verzekeraars is in het eerste kwartaal van 2004 met 46 miljard euro toegenomen tot 829 miljard euro. Per saldo steeg het aandelenbezit met ruim 24 miljard euro en het obligatiebezit met 21 miljard euro.

De omvang van de VUT-fondsen is in 2002 iets afgenomen. Zowel het balanstotaal als de ontvangen premies zijn met 6 procent gedaald.