Vraag en antwoord

Vraag en antwoord

Wie zijn de zzp'ers?

Zzp’ers vormen een diverse groep en de gemiddelde zzp’er bestaat niet. Een vergelijking tussen zzp’ers, zmp’ers en werknemers geeft enig inzicht in de verschillende kenmerken.

In vergelijking met werknemers is een groter deel van de zzp’ers man. Bij zzp’ers is dat 61 procent, bij werknemers 51 procent. Het verschil tussen het aandeel mannen en het aandeel vrouwen is bij zzp’ers kleiner dan bij zmp’ers. Bij de zmp’ers is 74 procent man en 26 procent vrouw.

Werkenden (15 tot 75 jaar) naar geslacht, 2019
 Mannen (%)Vrouwen (%)
Zzp'er60,639,4
Zmp'er73,526,5
Werknemer51,348,7

...

Lees meer over over Wie zijn de zzp'ers?
In welke regio’s werken zzp’ers?

Het aandeel zzp’ers onder werkenden varieert aanzienlijk tussen regio’s. In de twintig gemeenten met de hoogste concentratie aan zzp’ers binnen de werkende bevolking ligt het aandeel van zzp’ers tussen de 17 en 27 procent. Deze gemeenten zijn vooral te vinden in het Gooi, ten noorden van Amsterdam en op de Waddeneilanden. Nissewaard (7 procent) en Den Helder (6,5 procent) hadden de laagste aandelen zzp’ers.

Aandeel zzp'ers onder werkenden, 2018
GemeentenaamStatcode
Aa en Hunze13,8
Aalsmeer12,3
Aalten11,2
Achtkarspelen13,2
Alblasserdam10,2
Albrandswaard9,9
Alkmaar11,3
Almelo9,5
Almere10,0
Alphen aan den Rijn11,6
Alphen-Chaam16,3
Altena14,6
Ameland15,8
Amersfoort11,4
Amstelveen12,9
Amsterdam16,9
Apeldoorn10,5
Appingedam8,7
Arnhem11,6
Assen8,3
Asten14,1
Baarle-Nassau19,4
Baarn17,0
Barendrecht11,0
Barneveld16,1
Beek10,0
Beekdaelen11,0
Beemster20,0
Beesel8,1
Berg en Dal12,6
Bergeijk14,8
Bergen (L.)9,8
Bergen (NH.)18,5
Bergen op Zoom9,8
Berkelland13,1
Bernheze13,2
Best10,1
Beuningen11,2
Beverwijk9,8
De Bilt17,1
Bladel12,1
Blaricum22,2
Bloemendaal23,3
Bodegraven-Reeuwijk15,0
Boekel15,7
Borger-Odoorn13,6
Borne8,7
Borsele13,0
Boxmeer9,8
Boxtel12,4
Breda11,5
Brielle11,1
Bronckhorst15,9
Brummen12,0
Brunssum8,5
Bunnik14,5
Bunschoten11,3
Buren17,1
Capelle aan den IJssel9,8
Castricum12,7
Coevorden13,6
Cranendonck12,9
Cuijk8,8
Culemborg11,5
Dalfsen12,7
Dantumadiel13,9
Delft10,0
Delfzijl9,3
Deurne14,0
Deventer10,1
Diemen12,5
Dinkelland12,0
Doesburg10,9
Doetinchem10,4
Dongen10,7
Dordrecht10,2
Drechterland13,2
Drimmelen13,1
Dronten12,5
Druten10,2
Duiven9,2
Echt-Susteren10,7
Edam-Volendam15,7
Ede13,1
Eemnes16,3
Eersel13,5
Eijsden-Margraten11,9
Eindhoven10,0
Elburg11,5
Emmen9,8
Enkhuizen13,1
Enschede9,0
Epe12,7
Ermelo12,9
Etten-Leur9,5
De Fryske Marren16,5
Geertruidenberg9,7
Geldrop-Mierlo11,4
Gemert-Bakel13,6
Gennep10,7
Gilze en Rijen10,0
Goeree-Overflakkee11,8
Goes10,7
Goirle11,3
Gooise Meren19,9
Gorinchem10,9
Gouda10,9
Grave10,9
's-Gravenhage15,0
Groningen10,3
Gulpen-Wittem14,1
Haaksbergen11,1
Haaren15,2
Haarlem13,7
Haarlemmermeer11,2
Halderberge11,9
Hardenberg11,4
Harderwijk10,9
Hardinxveld-Giessendam13,1
Harlingen12,5
Hattem11,1
Heemskerk9,0
Heemstede18,5
Heerde10,8
Heerenveen11,7
Heerhugowaard9,5
Heerlen8,4
Heeze-Leende15,1
Heiloo14,7
Den Helder6,5
Hellendoorn9,9
Hellevoetsluis8,8
Helmond10,0
Hendrik-Ido-Ambacht9,7
Hengelo8,8
's-Hertogenbosch12,7
Heumen12,5
Heusden12,7
Hillegom10,5
Hilvarenbeek14,9
Hilversum15,5
Hoeksche Waard11,7
Hof van Twente14,3
Het Hogeland14,1
Hollands Kroon15,2
Hoogeveen9,7
Hoorn10,7
Horst aan de Maas9,7
Houten11,1
Huizen14,9
Hulst10,7
IJsselstein10,4
Kaag en Braassem14,4
Kampen11,4
Kapelle11,7
Katwijk8,4
Kerkrade8,2
Koggenland14,5
Krimpen aan den IJssel11,4
Krimpenerwaard13,5
Laarbeek13,6
Landerd14,1
Landgraaf8,4
Landsmeer18,9
Langedijk12,4
Lansingerland12,5
Laren26,8
Leeuwarden10,7
Leiden10,6
Leiderdorp10,7
Leidschendam-Voorburg12,3
Lelystad10,9
Leudal10,8
Leusden14,0
Lingewaard10,7
Lisse10,3
Lochem17,7
Loon op Zand11,9
Lopik16,9
Loppersum16,3
Losser10,2
Maasdriel16,8
Maasgouw12,3
Maassluis9,9
Maastricht10,2
Medemblik14,6
Meerssen12,0
Meierijstad12,6
Meppel10,0
Middelburg10,1
Midden-Delfland12,6
Midden-Drenthe13,4
Midden-Groningen10,6
Mill en Sint Hubert13,5
Moerdijk11,6
Molenlanden14,5
Montferland10,6
Montfoort13,4
Mook en Middelaar11,8
Neder-Betuwe14,7
Nederweert13,4
Nieuwegein9,2
Nieuwkoop14,4
Nijkerk12,6
Nijmegen10,8
Nissewaard7,3
Noardeast-Fryslân14,3
Noord-Beveland15,2
Noordenveld13,2
Noordoostpolder15,0
Noordwijk13,0
Nuenen, Gerwen en Nederwetten14,0
Nunspeet13,2
Oegstgeest12,4
Oirschot14,1
Oisterwijk15,4
Oldambt10,4
Oldebroek13,8
Oldenzaal8,0
Olst-Wijhe12,9
Ommen13,8
Oost Gelre10,6
Oosterhout10,9
Ooststellingwerf13,8
Oostzaan12,8
Opmeer14,5
Opsterland15,3
Oss11,6
Oude IJsselstreek11,5
Ouder-Amstel16,1
Oudewater18,4
Overbetuwe10,9
Papendrecht9,6
Peel en Maas10,0
Pekela10,2
Pijnacker-Nootdorp11,2
Purmerend8,9
Putten15,9
Raalte10,9
Reimerswaal12,4
Renkum15,0
Renswoude15,4
Reusel-De Mierden13,6
Rheden12,1
Rhenen14,9
Ridderkerk9,4
Rijssen-Holten10,6
Rijswijk11,0
Roerdalen9,8
Roermond8,6
De Ronde Venen15,9
Roosendaal9,7
Rotterdam11,4
Rozendaal14,3
Rucphen15,2
Schagen13,9
Scherpenzeel13,0
Schiedam10,3
Schiermonnikoog25,0
Schouwen-Duiveland16,7
Simpelveld8,7
Sint Anthonis14,5
Sint-Michielsgestel15,9
Sittard-Geleen9,2
Sliedrecht9,3
Sluis13,5
Smallingerland10,2
Soest15,7
Someren13,8
Son en Breugel13,5
Stadskanaal10,2
Staphorst15,0
Stede Broec10,2
Steenbergen10,8
Steenwijkerland14,4
Stein9,3
Stichtse Vecht14,6
Súdwest-Fryslân15,0
Terneuzen9,1
Terschelling16,7
Texel20,0
Teylingen11,4
Tholen14,4
Tiel9,6
Tilburg9,8
Tubbergen12,6
Twenterand10,6
Tynaarlo13,4
Tytsjerksteradiel12,7
Uden12,0
Uitgeest10,4
Uithoorn11,3
Urk16,8
Utrecht12,1
Utrechtse Heuvelrug18,0
Vaals13,2
Valkenburg aan de Geul14,1
Valkenswaard11,6
Veendam8,9
Veenendaal9,9
Veere17,3
Veldhoven10,1
Velsen10,8
Venlo8,7
Venray9,5
Vijfheerenlanden12,3
Vlaardingen8,7
Vlieland16,7
Vlissingen8,6
Voerendaal11,1
Voorschoten11,8
Voorst12,7
Vught16,2
Waadhoeke13,7
Waalre13,5
Waalwijk10,8
Waddinxveen10,8
Wageningen10,3
Wassenaar18,8
Waterland16,7
Weert9,6
Weesp13,3
West Betuwe14,9
West Maas en Waal14,3
Westerkwartier13,4
Westerveld18,8
Westervoort8,6
Westerwolde15,2
Westland12,8
Weststellingwerf15,9
Westvoorne15,6
Wierden11,6
Wijchen10,6
Wijdemeren19,3
Wijk bij Duurstede13,0
Winterswijk11,8
Woensdrecht10,3
Woerden12,3
De Wolden17,3
Wormerland12,3
Woudenberg13,6
Zaanstad11,0
Zaltbommel14,4
Zandvoort18,1
Zeewolde13,3
Zeist15,4
Zevenaar9,5
Zoetermeer9,1
Zoeterwoude12,5
Zuidplas12,6
Zundert13,3
Zutphen11,7
Zwartewaterland11,4
Zwijndrecht9,4
Zwolle9,4

Lees meer over over In welke regio’s werken zzp’ers?
Hebben zzp’ers een partner met inkomenszekerheid?

De meeste zzp’ers wonen samen met een partner (71 procent); 21 procent is alleenstaande in een eenpersoonshuishouden of ouder in een éénoudergezin. Bij 8 procent van de zzp’ers gaat het om thuiswonende kinderen en andere leden van het huishouden. Zmp’ers hebben nog vaker dan zzp’ers een partner (83 procent). Werknemers juist minder vaak (62 procent).

Zzp'ers, zmp'ers en werknemers (15 tot 75 jaar) naar positie in het huishouden, 2019
 Alleenstaand/Eénouder (%)Partner in paar (%)Overig lid huishouden (%)
Zzp20,671,38,1
Zmp13,183,13,8
Werknemer19,362,218,6

...

Lees meer over over Hebben zzp’ers een partner met inkomenszekerheid?
Combineren zzp’ers hun werk als zelfstandige met werk in loondienst?

Van alle werkenden heeft 6,8 procent een tweede baan naast de hoofdbaan. Dat zijn er 605 duizend. De overgrote meerderheid van degenen die in hun hoofdbaan werkzaam zijn als zzp’er (94 procent) doet er geen ander werk in loondienst naast. Van de zzp’ers combineert 5,7 procent het werk als zzp’er met een baan als werknemer.

Van de zmp’ers (zelfstandigen met personeel) heeft 2,5 procent er een baan als werknemer naast. Werknemers combineren nagenoeg even vaak twee banen als de gemiddelde werkende (7,1 procent). Het gaat dan vooral om het combineren van twee werknemersbanen. Bij 2,5 procent van alle werknemers is er sprake van een tweede baan als zzp’er.

...

Lees meer over over Combineren zzp’ers hun werk als zelfstandige met werk in loondienst?
Hoeveel opdrachtgevers hebben zzp’ers?

Zowel nationaal als internationaal staat schijnzelfstandigheid in de belangstelling, omdat het een groeiend verschijnsel zou zijn. Dat laatste is niet vast te stellen, omdat er geen overeenstemming is over de definitie van een schijnzelfstandige.

Schijnzelfstandigheid wordt vaak in verband gebracht met de afhankelijkheid van één opdrachtgever. Dat kan betekenen dat een zelfstandige maar één opdrachtgever heeft en voor inkomsten dus daarvan afhankelijk is, of dat men meerdere opdrachtgevers heeft, maar voor het merendeel van de inkomsten afhankelijk is van één opdrachtgever. De rol van de opdrachtgever lijkt dan op die van een werkgever, alleen zonder de verplichtingen, zoals het afdragen van premies.

...

Lees meer over over Hoeveel opdrachtgevers hebben zzp’ers?
Hoeveel uren werken zzp'ers?

In 2019 was de gemiddelde arbeidsduur van zzp’ers 35 uur per week. Dit zijn de uren die in een normale of gemiddelde werkweek worden gewerkt, waarbij overuren en onbetaalde uren (bijvoorbeeld voor marketing of acquisitie) niet zijn meegerekend. Zelfstandigen met personeel maken aanzienlijk langere werkweken: gemiddeld 48 uur. Maar zzp’ers werken per week wel meer dan werknemers, die gemiddeld 30 uur per week werken.

Van de mannelijke zzp’ers werkte 69 procent voltijds. Dat is minder dan van de mannelijke werknemers, van wie 72 procent voltijds werkte. Bij de vrouwen werken zzp’ers juist vaker voltijds (36 procent) dan werknemers (25 procent). Maar ook vrouwelijke zzp’ers hebben in ruime meerderheid een deeltijdbaan. Van alle zzp’ers wil 9 procent meer uren werken. Dat geldt ook voor de werknemers.

...

Lees meer over over Hoeveel uren werken zzp'ers?
Wat voor werk doen zzp’ers?

Zzp’ers komen in alle bedrijfstakken van de Nederlandse arbeidsmarkt voor. De afgelopen jaren nam hun aandeel in vrijwel alle branches toe. In sommige sectoren komen meer zzp’ers voor dan in andere, maar nergens zijn zij in de meerderheid. In de landbouw en visserij hebben zij het grootste aandeel: in 2018 was 39 procent van de werkenden er een zzp'er. In die branche werken ook relatief veel zelfstandigen met personeel en meewerkende gezinsleden, waardoor zelfstandigen er getalsmatig de overhand hebben op werknemers.

...

Lees meer over over Wat voor werk doen zzp’ers?
Hoeveel verdienen zzp'ers en hoeveel vermogen hebben ze?

Zzp’ers verdienen gemiddeld minder met hun werk als zelfstandige dan zmp’ers. Het jaarinkomen als zelfstandige van een zzp’er (voor wie het zzp-inkomen het hoofdinkomen is) bedroeg in 2018 gemiddeld 38 duizend euro. Voor zmp’ers lag dit op 60 duizend euro. Het doorsnee- of mediane inkomen als zelfstandige komt voor beide groepen lager uit, respectievelijk 28 duizend en 49 duizend euro. Dat voor beide groepen het gemiddelde en mediane inkomen relatief ver uit elkaar liggen, geeft aan dat er ook grote verschillen zijn binnen de groepen zzp’ers en zmp’ers in het inkomen dat ze verdienen met hun werk als zelfstandige. Dit blijkt uit voorlopige cijfers over inkomen en vermogen van zelfstandigen in 2018.

...

Lees meer over over Hoeveel verdienen zzp'ers en hoeveel vermogen hebben ze?
Hoelang blijft iemand zzp’er?

In de periode 2008-2015 startten er jaarlijks gemiddeld 206 duizend zzp’ers en stopten er 176 duizend zzp’ers. Het gaat daarbij om werkenden met een hoofd- of neveninkomen als zzp’er. Tot de stoppers behoren ook zzp’ers die met pensioen gaan. Van alle startende zzp’ers is na één jaar ruim 70 procent nog steeds actief als zelfstandige (met of zonder personeel). Na vijf jaar is nog iets minder dan de helft actief.

Startende zzp’ers die zelfstandige blijven (met of zonder personeel)
 Starters 2008 (%)Starters 2009 (%)Starters 2010 (%)Starters 2011 (%)Starters 2012 (%)Starters 2013 (%)Starters 2014 (%)Starters 2015 (%)
100100100100100100100100
1 jaar na startjaar73,868,370,772,770,971,071,773,4
2 jaar na startjaar59,059,060,162,060,860,461,7
3 jaar na startjaar53,853,052,756,254,954,4
4 jaar na startjaar49,447,848,952,150,5
5 jaar na startjaar45,945,045,749,1

...

Lees meer over over Hoelang blijft iemand zzp’er?
Hebben zzp’ers een voorziening voor arbeidsongeschiktheid of pensioen?

Bij werknemers worden arbeidsongeschiktheids- en pensioenpremies ingehouden, maar zelfstandigen zijn zelf verantwoordelijk voor verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en voor pensioenopbouw, bijvoorbeeld via een lijfrente. In 2017 betaalde bijna 19 procent van de 906 duizend zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) met een hoofdinkomen uit ondernemerschap een premie voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Bijna 1 op de 10 betaalde lijfrentepremie als pensioenvoorziening. In de afgelopen jaren is het aandeel dat premie betaalt voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering of lijfrente steeds gedaald.

...

Lees meer over over Hebben zzp’ers een voorziening voor arbeidsongeschiktheid of pensioen?
Hoe zijn de arbeidsomstandigheden van zzp’ers?

Zelfstandig ondernemers zonder personeel zijn tevredener over hun arbeidsomstandigheden dan werknemers: 79 procent was tevreden of zeer tevreden. Van de werknemers was dat 73 procent. Zij hebben ook minder vaak last van psychische vermoeidheid door het werk: 8 procent had hier enkele keren per maand of vaker last van. Onder werknemers is dat percentage ruim twee keer zo hoog.

De geringere vermoeidheidsklachten van zelfstandig ondernemers zijn terug te voeren op het verschil in zelfstandigheid in het werk (autonomie) en in werkdruk (taakeisen). Zelfstandig ondernemers zonder personeel ervaren meer zelfstandigheid en een lagere werkdruk dan werknemers. Beide factoren zijn van belang als het gaat om werkgerelateerde psychische vermoeidheid.

...

Lees meer over over Hoe zijn de arbeidsomstandigheden van zzp’ers?
Gebruiken zzp’ers netwerken of andere zzp'ers?

Voor zelfstandig ondernemers zonder personeel – de grootste groep zzp’ers – geeft de Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) van CBS en TNO informatie over samenwerking met andere zelfstandigen en over inleen/inhuur van personeel. In 2019 gaf 76 procent van de zelfstandig ondernemers zonder personeel aan wel eens samen te werken met andere zelfstandigen; 31 procent doet dat vaak of altijd. Ook heeft 23 procent in de voorafgaande twaalf maanden personeel ingeleend of ingehuurd. Meestal gaat het daarbij om andere zelfstandigen.

...

Lees meer over over Gebruiken zzp’ers netwerken of andere zzp'ers?
Waarom worden mensen zzp’er?

Van zelfstandig ondernemers zonder personeel – de grootste groep zzp’ers – is uit de Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) 2017 van CBS en TNO bekend om welke redenen zij als zelfstandige aan de slag zijn gegaan.

Lees meer over over Waarom worden mensen zzp’er?
Welke werkgevers zetten flexibel werk in zoals zzp?
Gegevens hierover zijn niet beschikbaar. CBS werkt aan het in kaart brengen van gegevens om antwoord op deze vraag te kunnen geven.