Economie

De afgelopen jaren was het vertrouwen van industriële ondernemers relatief hoog. Het producentenvertrouwen bereikte in februari 2018 de hoogste waarde sinds het begin van de metingen in 1985. Daarna liep het vertrouwen terug, maar bleef tot de uitbraak van de coronacrisis positief. In april 2020 verslechterde het producentenvertrouwen echter enorm. Het was niet alleen de grootste daling ooit, maar het vertrouwen belandde ook op het laagste niveau ooit. Vanaf mei veerde het vertrouwen van de industriële producenten wel weer een heel eind terug. Het herstel in het producentenvertrouwen stokte in oktober, maar zette door tot januari 2021. In februari nam het vertrouwen iets af ten opzichte van de maand ervoor, en in maart, april en mei nam het producentenvertrouwen steeds verder toe. In juni 2021 is de stemming onder ondernemers in de industrie opnieuw verbeterd. Het producentenvertrouwen ging naar 11,5. Dit is het hoogste niveau sinds de start van het onderzoek in 1985.

Economie deels teruggeveerd

Het bruto binnenlands product (bbp) is in het eerste kwartaal van 2021 met 0,8 procent gekrompen vergeleken met een kwartaal eerder. Deze krimp volgt op een krimp van het bbp in het vierde kwartaal van 2020 met 0,1 procent en een stijging met 7,8 procent in het derde kwartaal. In het tweede kwartaal kromp de economie met 8,5 procent en in het eerste met 1,5 procent. Een krimp zoals in het tweede kwartaal was niet eerder door het CBS gemeten.  Het bbp was in het eerste kwartaal van 2021 2,4 procent kleiner dan een jaar eerder.

Overheidssaldo negatief

De overheidsfinanciën waren begin 2020 goed op orde. Begin 2020 bedroeg de overheidsschuld 49,5 procent van het bbp. De inkomsten waren in 2019 groter dan de uitgaven. Door de maatregelen om de coronacrisis te bestrijden liepen de uitgaven echter bliksemsnel op. Tegelijkertijd namen de inkomsten af. Omdat de meeste coronaregelingen door het Rijk worden gefinancierd zullen de effecten op het saldo daar het meest tot uitdrukking komen. Het zogeheten kassaldo van het Rijk verslechterde in de maanden maart-december dan ook zeer sterk. In deze periode werd 60,8 miljard euro meer uitgegeven dan er binnenkwam.

Kassaldo Rijksoverheid, cumulatief
maar wa2019 (mld euro)2020 (mld euro)2021 (mld euro)
januari11,414,910,9
februari20,921,99,6
maart17,418,24
april26,513,511,8
mei19,5-4,5-0,6
juni-0,7-15,8
juli10,4-30,9
augustus6,6-32,7
september4,9-33,6
oktober14-27,6
november8,9-36,7
december6-42,6

Consumentenvertrouwen geleidelijk minder negatief

Net als het producentenvertrouwen kende het consumentenvertrouwen in april 2020 de sterkste daling ooit gemeten. Na een verdere daling in mei steeg het vertrouwen heel licht in juni en juli. Tussen juli en oktober vertoonde het weer een kleine daling. In november en december 2020 veerde het consumentenvertrouwen gedeeltelijk terug, en steeg in de maanden daarna licht. Het consumentenvertrouwen kwam in juli 2021 uit op -4.  Het consumentenvertrouwen nadert daarmee geleidelijk weer het niveau van begin 2020. 

Minder faillissementen

In de eerste helft van 2020 was het aantal faillissementen vergelijkbaar met 2019. Daarna, sinds week 26, lag het aantal faillissementen in 2020 bijna iedere week onder het niveau van 2019. Het totaal aantal faillissementen loopt sinds week 28 uiteen. In de eerste 28 weken van 2020 gingen ongeveer evenveel bedrijven en instellingen (incl. eenmanszaken) failliet als een jaar eerder. Maar tot en met week 52 gingen in 2020 in totaal 3 180 bedrijven en instellingen failliet, 605 minder dan in dezelfde periode van 2019. In de eerste 28 weken van 2021 zijn 1.025 bedrijven en instellingen failliet verklaard. Dat zijn er 1010 minder dan in dezelfde periode van 2020.

Aantal faillissementen van bedrijven en instellingen (incl. eenmanszaken), per week
Week202120202019
1342517
2337274
3427069
4547382
5358287
6386771
73411484
8297364
9346883
10518074
11447663
12366885
13304780
14547485
15379781
16416588
171511264
18498058
19265872
20349256
21438578
22347983
23347259
24296064
25288681
26393178
27376575
28316474
295776
303864
315270
324667
336178
343374
354965
363849
374687
385893
396369
404764
415274
424669
434645
444095
456474
464084
475878
484079
495181
504271
514896
523454
5332