Maandindicatoren Rijksoverheid

Vanwege de aanzienlijke gevolgen van de coronacrisis op de overheidsfinanciën is deze maandmonitor samengesteld om de meest recente ontwikkeling van de kasinkomsten, de kasuitgaven, het kassaldo en de schuld van de Rijksoverheid te geven.

In de eerste negen maanden van 2020 waren de kasinkomsten 10 miljard euro lager en de kasuitgaven 28 miljard euro hoger dan in dezelfde periode in 2019. Het kassaldo is daarmee 38 miljard euro lager dan vorig jaar. Het saldo van kasinkomsten en kasuitgaven leidde in de eerste negen maanden van 2020 tot een tekort van 34 miljard euro, waar dit in dezelfde periode in 2019 nog een overschot van 5 miljard euro was. De schuld van de Rijksoverheid liep in 2020 op en kwam in september uit op 385 miljard euro. Dat is 48 miljard euro hoger dan begin dit jaar.

Kassaldo Rijksoverheid, cumulatief
Maand2018 (mld euro)2019 (mld euro)2020 (mld euro)
januari10,511,414,9
februari16,920,921,9
maart13,717,418,2
april22,726,513,5
mei14,319,5-4,5
juni11,4-0,7-15,8
juli9,210,4-31,2
augustus3,56,6-32,6
september5,44,9-33,5
oktober13,414,0
november8,08,9
december6,46,0
 

Inkomsten en uitgaven Rijksoverheid

In zowel augustus als september waren de belastinginkomsten, verreweg de belangrijkste inkomstenbron van het Rijk, hoger dan in dezelfde maanden van voorgaand jaar. Vanaf april tot en met juli daalden de belastinginkomsten nog maandelijks in vergelijking met dezelfde maanden in 2019. De lagere belastinginkomsten kwamen met name doordat bedrijven in verband met de coronacrisis sommige belastingen uitgesteld mogen betalen. Vooral de ontvangsten van omzet-, loon-, en vennootschapsbelasting namen flink af. De toename in augustus en september hangt hier mee samen, aangezien sommige bedrijven in deze maanden naast de reguliere betalingen ook de uitgestelde belastingen over de voorgaande maanden hebben betaald. 

 
Kasinkomsten Rijksoverheid, cumulatief
Maand2018 (mld euro)2019 (mld euro)2020 (mld euro)
januari25,928,232,1
februari45,851,154,1
maart54,160,565,2
april77,885,082,9
mei86,193,885,0
juni98,6106,793,2
juli124,4134,6119,1
augustus134,0144,4131,7
september145,4155,5145,2
oktober169,2180,9
november178,5190,3
december192,2205,8
 

Door de coronacrisis liepen de rijksuitgaven vanaf april snel op, met als belangrijkste kostenpost 12 miljard euro voor de NOW (Tijdelijke Noodmaatregel voor Overbrugging Werkgelegenheid). Ook de TOZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers) droeg met bijna 3 miljard euro stevig bij aan de stijgende uitgaven. Wel lagen de uitgaven aan steunmaatregelen in augustus en september beduidend lager dan in de voorgaande maanden.

Kasuitgaven Rijksoverheid, cumulatief
Maand2018 (mld euro)2019 (mld euro)2020 (mld euro)
januari15,416,817,2
februari28,930,232,2
maart40,443,147,0
april55,158,569,4
mei71,874,389,5
juni87,2107,4109
juli115,2124,2150,3
augustus130,5137,8164,3
september140,0150,6178,7
oktober155,8166,9
november170,5181,4
december185,8199,8
 

Schuld Rijksoverheid 

De schuld van de Rijksoverheid lag eind september op 385 miljard euro, 6 miljard euro meer dan een maand eerder. Sinds eind februari is de schuld van de Rijksoverheid toegenomen met 61 miljard euro. De laatste keer dat de schuld zo snel toenam was in 2008 ten tijde van de financiële crisis. Net als destijds heeft het Rijk de tekorten grotendeels gefinancierd met kortlopende schulden. Deze namen in de afgelopen zeven maanden met 42 miljard euro toe.

Schuld Rijksoverheid
JaarMaandLanglopende schuld (mld euro)Kortlopende schuld (mld euro)
2008januari18832
2008februari19535
2008maart19533
2008april19831
2008mei19832
2008juni20033
2008juli19138
2008augustus19137
2008september19345
2008oktober19397
2008november20095
2008december21394
2009januari215105
2009februari22999
2009maart24081
2009april23289
2009mei23679
2009juni23973
2009juli23382
2009augustus23380
2009september23577
2009oktober23875
2009november24169
2009december24165
2010januari23470
2010februari24463
2010maart24861
2010april25356
2010mei26356
2010juni26853
2010juli26062
2010augustus25663
2010september25866
2010oktober26157
2010november26457
2010december26561
2011januari25769
2011februari25866
2011maart26762
2011april27253
2011mei27555
2011juni28454
2011juli27464
2011augustus27565
2011september28064
2011oktober28557
2011november28959
2011december28958
2012januari28168
2012februari29457
2012maart30151
2012april30746
2012mei31447
2012juni31945
2012juli31545
2012augustus31553
2012september32148
2012oktober32149
2012november32450
2012december32354
2013januari31658
2013februari31854
2013maart32952
2013april33444
2013mei33844
2013juni34745
2013juli33550
2013augustus33552
2013september34052
2013oktober34145
2013november34444
2013december34342
2014januari33253
2014februari33450
2014maart34142
2014april34537
2014mei34840
2014juni35244
2014juli34248
2014augustus34049
2014september34650
2014oktober34842
2014november35145
2014december35145
2015januari34547
2015februari34746
2015maart35648
2015april34648
2015mei35043
2015juni35540
2015juli34739
2015augustus34643
2015september34550
2015oktober34741
2015november35139
2015december35137
2016januari34937
2016februari34638
2016maart35038
2016april33936
2016mei34241
2016juni34639
2016juli33538
2016augustus33541
2016september34138
2016oktober34336
2016november34436
2016december34439
2017januari33637
2017februari33833
2017maart33932
2017april33132
2017mei33336
2017juni33536
2017juli32436
2017augustus32437
2017september32636
2017oktober32928
2017november33129
2017december33133
2018januari32035
2018februari32030
2018maart32531
2018april31530
2018mei31632
2018juni31934
2018juli30936
2018augustus30936
2018september31238
2018oktober31527
2018november31627
2018december31634
2019januari30337
2019februari30828
2019maart30834
2019april30927
2019mei31528
2019juni31533
2019juli30333
2019augustus30330
2019september30535
2019oktober30627
2019november30726
2019december30730
2020januari29433
2020februari29529
2020maart30144
2020april30462
2020mei31260
2020juni31868
2020juli30771
2020augustus30772
2020september31471
 

Over deze maandindicatoren

De hier gepresenteerde maandcijfers van de Rijksoverheid zijn niet volledig vergelijkbaar met de kwartaalcijfers op basis van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010) maar geven een eerste inzicht in de recente ontwikkelingen. De verschillen met de kwartaalcijfers komen voort uit de beschreven overheden en de registratiewijze. De maandcijfers beperken zich tot de Rijksoverheid terwijl de kwartaalcijfers voor de gehele overheid beschikbaar zijn. In 2019 droeg de schuld van het Rijk voor 85 procent bij aan de schuld van de gehele overheid. Daarnaast worden de inkomsten en uitgaven van deze maandmonitor op kasbasis geregistreerd, terwijl dit bij de kwartaalcijfers op transactiebasis is. De kwartaalcijfers voor de overheid op transactiebasis zijn te raadplegen via het Dashboard Overheidsfinanciën.