Mobiliteit in coronatijd

Nog voordat ook Nederland met een grote corona-uitbraak te maken kreeg, wierp het virus al beperkingen op aan onze mobiliteit. Het vliegverkeer werd al vanaf maart ernstig beperkt en kwam in april zelfs vrijwel volledig stil te liggen. Na de eerste gedeeltelijke lockdown werd het ook stil in het openbaar vervoer. Ook op de weg werd het aanvankelijk rustiger. Het wegverkeer ging na de eerste lock down echter minder achteruit dan de luchtvaart en het openbaar vervoer.

Aantal vliegtuigpassagiers bijna gedaald tot nul

Het aantal vliegpassagiers kent een sterk seizoenpatroon. De drukkere maanden zijn april tot en met oktober met een piek in augustus. Dit jaar werd het aantal passagiers in maart al gehalveerd en werd in april en mei maar heel weinig gevlogen. In april 2020 vloog maar 2 procent van het aantal passagiers een jaar eerder, in mei 3 procent. Daarna is het aantal vliegtuigpassagiers weer toegenomen. Begin 2021 ligt het aantal passagiers ruim 84 procent lager dan een jaar eerder.

Halvering aantal instappers openbaar vervoer

Halverwege maart werd het reizen met het openbaar vervoer ernstig beperkt. Dit is te meten aan het aantal instappers in het openbaar vervoer, bepaald aan de hand van het aantal inchecks met de OV-chipkaart, zoals beschikbaar gesteld door Translink. Eén persoon kan per reis meerdere keren inchecken. Voor de effecten van ongelijk vallende feestdagen en dergelijke is gecorrigeerd.

Op sommige dagen in 2020 maakte minder dan 10 procent van het aantal personen gebruik van het openbaar vervoer, in vergelijking tot een jaar eerder. Vanaf half mei is er sprake van een lichte trendmatige stijging. In september bleef het aantal instappers stabiel en in de loop van oktober nam het aantal weer af. In het vierde kwartaal van 2020 lag het aantal instappers op minder dan de helft van dat in de vergelijkbare periode van 2019. Begin 2021 was het aantal instappers ongeveer 70 procent lager in vergelijking tot een jaar eerder. In april-juli 2021 waren er meer instappers dan in dezelfde maand een jaar eerder. Half maart 2020 ging de eerste lockdown in en lag het aantal instappers aanzienlijk lager dan in 2019 en, in mindere mate, ook dan in 2021. 

Instappers in het Openbaar Vervoer
Wk2021 (mln)2020 (mln)2019 (mln)
28,2726,926,9
38,4627,7726,9
48,5727,4226,9
58,4727,4427,09
68,0127,4126,68
79,0529,2326,68
88,7826,426,68
910,0824,8126,74
1010,8227,5528,43
1111,0622,8628,43
1211,065,528,43
1311,003,5628,42
1410,473,5426,53
1511,413,4925,68
1611,493,3825,68
1710,454,0225,68
1810,42425,42
1910,694,4525,17
2013,055,3625,17
2112,555,5325,17
2213,626,625,17
2313,836,8524,62
2413,698,0624,62
2514,448,7224,62
2614,579,4124,62
2713,6210,3121,09
2810,5719,15
2910,2319,15
309,2419,15
318,9419,11
328,5617,19
338,4117,19
3410,2817,19
3512,2117,19
3614,2125,69
3714,4627,77
3814,3427,77
3914,5827,77
4013,627,96
4113,5327,89
427,7427,89
4310,2327,89
4412,6227,9
4512,0728,92
4611,8228,92
4712,4928,92
4813,0628,92
4913,1627,7
5013,0627,67
518,9827,67
526,127,67

Lagere verkeersintensiteit

Actuele cijfers over het wegverkeer worden gepubliceerd door de Nationale Databank Wegverkeergegevens (NDW). Hieraan valt te zien dat het wegverkeer (inclusief vracht) vanaf begin maart 2020 begon te dalen ten opzichte van de overeenkomstige week in 2019. Het verkeer daalde in het weekend sneller dan doordeweeks. In de weekeinden van eind maart en begin april bedroeg het verkeer maar 35 procent van dat in de overeenkomstige weekenden een jaar eerder. Doordeweeks werd een minimum bereikt in de tweede week van april, toen het verkeer maar de helft bedroeg van een jaar eerder. 

Wegverkeer inclusief vracht t.o.v. 2019
WeekDoordeweeks, 2020 (2019 = 100)In het weekeinde, 2020 (2019 = 100)Doordeweeks, 2021 (2019 = 100)In het weekeinde, 2021 (2019 = 100)
1831017167
2991027964
31001027765
41041067867
51021037848
699886261
797907368
899878068
9941057874
1098998063
1191678071
1260388068
1351338067
1452337760
1552357665
1647397667
1758537585
1856498180
1961577775
2066578374
2164617880
2278628975
2373708488
2481738784
2581828684
2684818788
2786848890
288689
298995
309395
319391
329190
338891
349084
359086
369292
379092
389289
398974
408875
418276
428170
437968
447766
457868
467969
478172
488275
498373
508272
517663
528359
538665
Bron: CBS, NDW
2019 is in elke week op 100 gesteld.

Vanaf half april 2020 begon de verkeersintensiteit weer terug te veren naar het niveau van 2019. Aan het eind van 2020 lag de verkeersintensiteit doordeweeks rond de 80 procent van die in 2019, en in het weekeinde op ruwweg 70 procent. In mei 2021 lag de verkeersintensiteit doordeweeks op 79 procent en in het weekend op 78 procent van het niveau van 2019.  

De ontwikkeling van het wegverkeer hangt vooral samen met het personenverkeer. Dit bereikte begin april 2020 in de weekenden een dieptepunt van 33 procent ten opzichte van een jaar eerder. Halverwege juli kwam het terug op het niveau van 2019, maar daarna daalde het weer licht. Eind september daalde het personenverkeer nog verder, eind mei 2021 lag de intensiteit doordeweeks op 81 procent van die in 2019, en in het weekend op 77 procent.

In de tweede week van april 2020 daalde het vrachtverkeer in het weekend naar iets meer dan de helft van dat in 2019. Begin juli was de intensiteit van het vrachtverkeer weer vergelijkbaar met 2019. Sindsdien schommelt het vrachtverkeer rond het niveau van 2019.  

Personenverkeer t.o.v. 2019
WeekDoordeweeks, 2020 (2019 = 100)In het weekeinde, 2020 (2019 = 100)Doordeweeks, 2021 (2019 = 100)In het weekeinde, 2021 (2019 = 100)
1871016968
21001027664
31001017365
41041057466
51021027446
699885861
798916968
8100877868
9951067574
101001007762
1191677770
1255377767
1346337769
1447347461
1548367465
1645397368
1754557288
1854517982
1959597775
2064598177
2165647981
2276678779
2374728485
2480768587
2581858687
2685858891
2786878992
288792
299098
309599
319595
329392
338993
349186
359188
369293
379094
389291
399189
408677
418078
427970
437668
447572
457667
467669
477873
488076
498174
508073
517263
527762
538368
Bron: CBS, NDW
2019 is in elke week op 100 gesteld.