Economie

De afgelopen jaren was het vertrouwen van industriële ondernemers relatief hoog. Het producentenvertrouwen bereikte in februari 2018 de hoogste waarde sinds het begin van de metingen in 1985. Daarna liep het vertrouwen terug, maar bleef tot de uitbraak van de coronacrisis positief. In april 2020 verslechterde het producentenvertrouwen echter enorm. Het was niet alleen de grootste daling ooit, maar het vertrouwen belandde ook op het laagste niveau ooit. Vanaf mei veerde het vertrouwen van de industriële producenten wel weer een heel eind terug. Het herstel in het producentenvertrouwen stokt in oktober.

 

Economie deels teruggeveerd

Het bruto binnenlands product (bbp) is in het derde kwartaal van 2020 met 7,7 procent gekrompen ten opzichte van een kwartaal eerder. Hiermee is de economie deels teruggeveerd. In het tweede kwartaal kromp de economie met 8,5 procent en in het eerste met 1,5 procent. Een krimp zoals in het tweede kwartaal was niet eerder door het CBS gemeten. Al met al lijkt de impact van de coronacrisis in Nederland kleiner dan in veel andere Europese landen. Het bbp lag in het derde kwartaal 3 procent onder het niveau van eind 2019. Het bbp van de Europese Unie als geheel lag nog 4 procent onder het niveau van eind 2019.

 

Overheidssaldo negatief

De overheidsfinanciën waren begin 2020 goed op orde. Begin dit jaar bedroeg de overheidsschuld 49,5 procent van het bbp. De inkomsten waren in 2019 groter dan de uitgaven. Door de maatregelen om de coronacrisis te bestrijden liepen de uitgaven echter bliksemsnel op. Tegelijkertijd namen de inkomsten af. Omdat de meeste coronaregelingen door het Rijk worden gefinancierd zullen de effecten op het saldo daar het meest tot uitdrukking komen. Het zogeheten kassaldo van het Rijk verslechterde in de maanden maart-september dan ook zeer sterk. In deze periode werd 55,4 miljard euro meer uitgegeven dan er binnenkwam.

Kassaldo Rijksoverheid, cumulatief
Maand2018 (mld euro)2019 (mld euro)2020 (mld euro)
januari10,511,414,9
februari16,920,921,9
maart13,717,418,2
april22,726,513,5
mei14,319,5-4,5
juni11,4-0,7-15,8
juli9,210,4-31,2
augustus3,56,6-32,6
september5,44,9-33,5
oktober13,414
november88,9
december6,46


Consumentenvertrouwen gekelderd

Net als het producentenvertrouwen kende het consumentenvertrouwen in april de sterkste daling ooit gemeten. Na een verdere daling in mei steeg het vertrouwen heel licht in juni en juli. In augustus vertoonde het weer een kleine daling, waarna in september een lichte stijging volgde. De facto is het consumentenvertrouwen nog nauwelijks teruggeveerd.