Economie

De afgelopen jaren was het vertrouwen van industriële ondernemers relatief hoog. Het producentenvertrouwen bereikte in februari 2018 de hoogste waarde sinds het begin van de metingen in 1985. Daarna liep het vertrouwen terug, maar bleef tot de uitbraak van de coronacrisis positief. In april 2020 verslechterde het producentenvertrouwen echter enorm. Het was niet alleen de grootste daling ooit, maar het vertrouwen belandde ook op het laagste niveau ooit. Vanaf mei veerde het vertrouwen van de industriële producenten wel weer een heel eind terug. Het herstel in het producentenvertrouwen stokte in oktober, maar zette door in de laatste twee maanden van 2020.

 

Economie deels teruggeveerd

Het bruto binnenlands product (bbp) is in het vierde kwartaal van 2020 met 0,1 procent gekrompen ten opzichte van een kwartaal eerder. Deze krimp volgt op een stijging van het bbp met 7,8 procent in het derde kwartaal. Hiermee is de economie deels teruggeveerd. In het tweede kwartaal kromp de economie met 8,5 procent en in het eerste met 1,5 procent. Een krimp zoals in het tweede kwartaal was niet eerder door het CBS gemeten. Al met al lijkt de impact van de coronacrisis in Nederland kleiner dan in veel andere Europese landen. Het bbp lag in het derde kwartaal 3 procent onder het niveau van eind 2019. Het bbp van de Europese Unie als geheel lag nog 4 procent onder het niveau van eind 2019.

 

Overheidssaldo negatief

De overheidsfinanciën waren begin 2020 goed op orde. Begin dit jaar bedroeg de overheidsschuld 49,5 procent van het bbp. De inkomsten waren in 2019 groter dan de uitgaven. Door de maatregelen om de coronacrisis te bestrijden liepen de uitgaven echter bliksemsnel op. Tegelijkertijd namen de inkomsten af. Omdat de meeste coronaregelingen door het Rijk worden gefinancierd zullen de effecten op het saldo daar het meest tot uitdrukking komen. Het zogeheten kassaldo van het Rijk verslechterde in de maanden maart-december dan ook zeer sterk. In deze periode werd 60,8 miljard euro meer uitgegeven dan er binnenkwam.

Kassaldo Rijksoverheid, cumulatief
 2018 (mld euro)2019 (mld euro)2020 (mld euro)
januari10,511,414,9
februari16,920,921,9
maart13,717,418,2
april22,726,513,5
mei14,319,5-4,5
juni11,4-0,7-15,8
juli9,210,4-30,9
augustus3,56,6-32,7
september5,44,9-33,6
oktober13,414-27,6
november88,9-36,7
december6,46-42,6
 

Consumentenvertrouwen gekelderd

Net als het producentenvertrouwen kende het consumentenvertrouwen in april de sterkste daling ooit gemeten. Na een verdere daling in mei steeg het vertrouwen heel licht in juni en juli. In augustus vertoonde het weer een kleine daling, waarna in september een lichte stijging volgde. De facto is het consumentenvertrouwen nog nauwelijks teruggeveerd.

Minder faillissementen

In de eerste helft van 2020 was het aantal faillissementen vergelijkbaar met 2019. Daarna, sinds week 26, lag het aantal faillissementen in 2020 bijna iedere week onder het niveau van 2019. Het totaal aantal faillissementen loopt sinds week 28 uiteen. In de eerste 28 weken van 2020 gingen ongeveer evenveel bedrijven en instellingen (incl. eenmanszaken) failliet als een jaar eerder. Maar tot en met week 52 gingen in 2020 in totaal 3 180 bedrijven en instellingen failliet, 605 minder dan in dezelfde periode van 2019. In de eerste 6 weken van 2021 zijn 235 bedrijven en instellingen (incl. eenmanszaken) failliet verklaard. Dat zijn er 154 minder dan in dezelfde periode van 2020.

Aantal faillissementen van bedrijven en instellingen (incl. eenmanszaken), per week
Week202120202019
1342517
2337274
3427069
4547382
5358287
6376771
711484
87364
96883
108074
117663
126885
134780
147485
159781
166588
1711264
188058
195872
209256
218578
227983
237259
246064
258681
263178
276575
286474
295776
303864
315270
324667
336178
343374
354965
363849
374687
385893
396369
404764
415274
424669
434645
444095
456474
464084
475878
484079
495181
504271
514896
523454
5332