Gezondheid in coronatijd

De coronacrisis is primair een gezondheidscrisis. De pandemie houdt de wereld nu al bijna twee jaar in haar greep. Het kerncijfer: hoeveel mensen zijn er besmet of zijn er besmet geweest, is niet bekend. Dit hangt voornamelijk af van het aantal mensen dat is getest. Dit kan per land, per regio en in de tijd sterk verschillen. Om precies te weten hoeveel mensen zijn overleden aan COVID-19, kijken we naar de doodsoorzaak. De oversterfte geeft een snelle indicatie van het aantal mensen dat mogelijk door de corona-pandemie is overleden.

Oversterfte door corona

In de koude maanden van het jaar (ruwweg van half november tot half april) sterven er gemiddeld meer mensen dan in de rest van het jaar. Als er sprake is van kou of er komt veel griep voor dan stijgt de sterfte boven de ‘normale’ sterfte uit. Men spreekt dan van oversterfte. Dit gebeurde bijvoorbeeld in 2018, toen een lang durende griepepidemie plaatsvond. In achttien weken tijd overleden er ruim 9 duizend mensen meer dan normaal is voor die periode. Na een periode van oversterfte is de sterfte doorgaans lager dan normaal voor die periode. 

In 2020 was er oversterfte als gevolg van de uitbraak van COVID-19. In de eerste negen weken van de corona-epidemie bedroeg de oversterfte naar schatting bijna 9 duizend mensen. Dit is ongeveer evenveel als tijdens de griepepidemie in 2018, maar het aantal werd bereikt in slechts de helft van de tijd. Het hoogste punt werd in de eerste week van april bereikt, toen meer dan 5 duizend mensen kwamen te overlijden, ruim 2 duizend meer dan wat normaal is voor die periode. De corona-epidemie begon in de tweede week van maart, terwijl de periode van oversterfte tijdens de griepepidemie in 2018 al in de één na laatste week van 2017 begon. Het duurde toen dertien weken voordat het hoogste punt (ruim 4 duizend) werd bereikt.

Na de eerste golf van de corona-epidemie in 2020 volgde een periode van lagere sterfte. Sinds half mei schommelde de sterfte rond de 2 600 per week. Begin augustus was er voor het eerst sinds 13 weken weer sprake van enige oversterfte, dit keer niet door COVID-19 maar gerelateerd aan de hittegolf. In de tweede week van augustus overleden 3,2 duizend mensen.

Vanaf half september 2020 liep de sterfte weer op. Sinds eind september was er oversterfte. Dit hield aan tot half januari van 2021. In de weken erna was er geen oversterfte en schommelde de sterfte rond de verwachte aantallen voor die periode. In de laatste week van april was er kort sprake van oversterfte, maar daarna nam de sterfte verder af. In augustus overleden wekelijks meer mensen dan verwacht, vooral in de eerste en laatste week.

Onder Sterfte per week (cbs.nl) zijn de uitgebreide tabellen en nieuwsberichten te vinden.

Overledenen per week*
   OverledenenVerwacht aantal overledenenVerwacht aantal overledenen (95%-interval)
20201310332772908 – 3645
20202336433112930 – 3692
20203315733442945 – 3742
20204304633923008 – 3776
20205316434073027 – 3788
20206319634012979 – 3823
20207319834082916 – 3901
20208295933872851 – 3922
20209309833522805 – 3898
202010310733152785 – 3845
202011321832532756 – 3751
202012361431742711 – 3637
202013445831042703 – 3505
202014508530242712 – 3337
202015498229572719 – 3195
202016430829152711 – 3120
202017391028692677 – 3060
202018338328412650 – 3032
202019298928212633 – 3009
202020277727942626 – 2962
202021277027702620 – 2920
202022273227532608 – 2898
202023268227352591 – 2880
202024268927372600 – 2875
202025269627252594 – 2855
202026265927172577 – 2857
202027263827232544 – 2902
202028261927192515 – 2923
202029252827202507 – 2934
202030267327072515 – 2900
202031266626872492 – 2882
202032264226822483 – 2881
202033320926692481 – 2857
202034285626632510 – 2815
202035273526672526 – 2807
202036269226762549 – 2804
202037274226982564 – 2832
202038272127292585 – 2873
202039289127522618 – 2886
202040300227862628 – 2943
202041302228072655 – 2960
202042322228392677 – 3001
202043344828622661 – 3063
202044368728892683 – 3095
202045358929022692 – 3111
202046358029322710 – 3155
202047333529722742 – 3202
202048340530122762 – 3263
202049353030372742 – 3332
202050361531002800 – 3399
202051390931662830 – 3501
202052386732222871 – 3573
202053410332662906 – 3625
20211414233092940 – 3677
20212385233432962 – 3724
20213386233762978 – 3775
20214371634253040 – 3809
20215365434403060 – 3821
20216354934343012 – 3856
20217352734412949 – 3934
20218320734202884 – 3955
20219310533842838 – 3931
202110324633472817 – 3877
202111304232852787 – 3782
202112304432052742 – 3668
202113317831342733 – 3535
202114316230542741 – 3366
202115313729862748 – 3224
202116314429442739 – 3148
202117312328972705 – 3088
202118300028692677 – 3060
202119301428492660 – 3037
202120298828212653 – 2989
202121280627972646 – 2947
202122300927802635 – 2925
202123288227622617 – 2906
202124286827642627 – 2901
202125266927512620 – 2882
202126279227432603 – 2883
202127283527502571 – 2929
202128287027452541 – 2949
202129277127472534 – 2960
202130290327342541 – 2926
202131295027132518 – 2908
202132282127082509 – 2907
202133287826952507 – 2883
202134290826882535 – 2841
202135283826932552 – 2833
202136306027022575 – 2829
202137288227242590 – 2858
202138282927552612 – 2899
202139307927782644 – 2912
20214028132655 – 2970
20214128352682 – 2987
20214228662705 – 3028
20214328892688 – 3090
20214429172711 – 3123
20214529302720 – 3139
202146
202147
202148
202149
202150
202151
202152
* Voorlopige cijfers. Week 39 van 2021 is een schatting.

Sterfte onder Wlz-gebruikers

Net als alle virussen is het nieuwe coronavirus (SARS-CoV-2) gevaarlijker voor mensen met een zwakkere gezondheid. Een indicatie voor het aantal mensen met een zwakke gezondheid dat aan het nieuwe coronavirus is komen te overlijden, is de oversterfte onder mensen die zorg ontvingen op basis van de Wet langdurige zorg (Wlz). Dit zijn voornamelijk mensen die in een verpleeg-, verzorgingshuis of andere zorginstelling woonden.

In de eerste negen weken van de corona-epidemie in 2020 overleden in totaal ruim 15 duizend mensen die langdurige zorg kregen in het kader van de Wlz. Dat zijn naar schatting ruim 5 duizend mensen (52 procent) meer dan je in deze periode zou verwachten als er geen corona-epidemie was geweest. In de overige bevolking—meer dan 17 miljoen mensen—overleden van week 11 tot en met week 19 bijna 21 duizend mensen. Dat zijn zo’n 3 800 mensen (22 procent) meer dan verwacht.

Sinds half september van 2020 liep de sterfte onder Wlz-zorggebruikers weer op. Vanaf half oktober van 2020 tot eind januari van 2021 was er oversterfte. Sinds de laatste week van februari lag de sterfte in deze groep meerdere weken steeds onder de verwachte sterfte. Sinds eind april schommelde de sterfte onder Wlz-zorggebruikers rond de verwachte aantallen voor die periode. In augustus lag de sterfte in deze groep iets boven de verwachte sterfte.

Ook onder de overige bevolking was er oversterfte tussen half oktober van 2020 en de eerste week van 2021. Na een daling nam de sterfte in deze groep sinds eind maart weer toe. Ondanks een dalende trend in de sterfte onder de overige bevolking in de maanden daarna was er doorgaans sprake van lichte oversterfte. 

Overledenen per week*, naar Wlz-zorggebruik
   Wlz-zorggebruikersWlz-zorggebruikers, verwachtWlz-zorggebruikers, verwacht (95%-interval)Overige bevolkingOverige bevolking, verwachtOverige bevolking, verwacht (95%-interval)
20201121012521052 – 1451189320251780 – 2270
20202126512721076 – 1468209920391793 – 2285
20203113512821086 – 1478202220621805 – 2319
20204112513011113 – 1489192120911842 – 2339
20205109813101118 – 1503206620971853 – 2341
20206114213091099 – 1519205420921826 – 2358
20207115513091069 – 1549204320991796 – 2403
20208112912961044 – 1549183020911762 – 2419
20209119512761005 – 1546190320761756 – 2396
20201011641260989 – 1531194320561752 – 2359
20201112001229950 – 1507201820251741 – 2308
20201213361191928 – 1454227819831714 – 2252
20201316561156912 – 1400280219481715 – 2180
20201422121120915 – 1326287319041709 – 2100
20201524091091910 – 1273257318661709 – 2022
20201620661075912 – 1238224218401691 – 1990
20201717161055898 – 1211219418141663 – 1965
20201814291048900 – 1195195417931643 – 1944
20201911861038897 – 1179180317831631 – 1935
20202010311029902 – 1155174617651615 – 1915
20202110691015892 – 1138170117551615 – 1895
20202210041007887 – 1127172817461602 – 1890
202023909995886 – 1104177317401585 – 1895
202024958997888 – 1106173117401592 – 1889
202025913989879 – 1099178317361585 – 1886
202026940985864 – 1107171917321585 – 1879
202027932992850 – 1134170617311567 – 1896
202028911998849 – 1147170817211552 – 1890
2020299001003855 – 1152162817171555 – 1879
2020309571004854 – 1154171617041553 – 1855
202031946997851 – 1143172016901540 – 1840
202032904993846 – 1140173816901546 – 1834
2020331311987840 – 1134189816821531 – 1832
2020341113980849 – 1111174316831553 – 1813
202035995974860 – 1087174016931550 – 1835
202036942973860 – 1087175017031562 – 1844
202037942977865 – 1089180017211579 – 1862
202038980989876 – 1102174117401594 – 1886
20203910541001892 – 1110183717511606 – 1896
20204010761015897 – 1133192617711632 – 1909
20204110901028908 – 1147193217801638 – 1922
20204212191042910 – 1175200317971663 – 1930
20204313171054912 – 1195213118081650 – 1966
20204415201068920 – 1215216718211662 – 1981
20204513911074925 – 1224219818271664 – 1991
20204614241086936 – 1235215618461678 – 2014
20204712871102953 – 1252204818701684 – 2056
20204812871121964 – 1278211818921702 – 2081
20204912861135970 – 1300224419011683 – 2120
20205014521163996 – 1329216319371721 – 2153
202051160711931019 – 1368230219721739 – 2205
202052172712231035 – 1410214019991763 – 2236
202053173212441050 – 1437237020221781 – 2263
20211165712641065 – 1463248520451799 – 2290
20212158812841089 – 1480226420591813 – 2305
20213153912941098 – 1491232320821825 – 2339
20214146513131125 – 1501225121111863 – 2360
20215143713231131 – 1515221721171874 – 2361
20216135113221112 – 1532219821121846 – 2379
20217136613221082 – 1562216121201816 – 2423
20218115913091056 – 1561204821111783 – 2439
20219110512881018 – 1559200020961776 – 2416
202110114712721001 – 1543209920751772 – 2379
2021119971241962 – 1519204520441761 – 2328
20211210451203939 – 1466199920021733 – 2271
20211310301167923 – 1412214819671734 – 2199
2021149911131925 – 1337217119231727 – 2118
2021159781102920 – 1283215918841727 – 2040
2021169731085922 – 1248217118581708 – 2008
20211710431065908 – 1221208018321681 – 1983
20211810091058910 – 1205199118111660 – 1961
20211910051048907 – 1189200918001648 – 1952
2021209921039912 – 1165199617821632 – 1933
2021219871025902 – 1147181917721632 – 1912
20212210701017897 – 1137193917631619 – 1907
2021239961005896 – 1114188617571602 – 1912
20212410611007897 – 1116180717571609 – 1906
202125960999889 – 1109170917521602 – 1903
202126985995874 – 1116180717491601 – 1896
20212710361002859 – 1144179917481584 – 1913
20212810381008858 – 1157183217371569 – 1906
20212910241013865 – 1161174717341572 – 1896
20213010421013863 – 1164186117201569 – 1871
20213110981007861 – 1153185217061556 – 1856
20213210521002855 – 1149176917061562 – 1850
2021331071997850 – 1144180716981548 – 1848
2021341047989858 – 1120186116991569 – 1829
2021351029983870 – 1097180917091567 – 1851
2021361109983869 – 1097195117191578 – 1861
2021371039987874 – 1099184317371596 – 1879
2021381028999886 – 1112180117571611 – 1902
20213910421010901 – 1119203717681623 – 1913
2021401025907 – 114317881650 – 1926
2021411037918 – 115717971655 – 1939
2021421052920 – 118518141680 – 1948
2021431064922 – 120518251668 – 1983
2021441078930 – 122618391679 – 1998
2021451085935 – 123418451682 – 2009
202146
202147
202148
202149
202150
202151
202152
* Voorlopige cijfers. Week 39 van 2021 is een schatting.

Sterfte naar leeftijd

Tijdens de eerste golf van de corona-epidemie in 2020 was er oversterfte in alle leeftijdsgroepen. Absoluut gezien overleden er vooral meer mensen van 80 jaar of ouder. Ook de hittegolf half augustus van 2020 leidde tot oversterfte onder alle leeftijden. 

De tweede golf van de corona-epidemie was in de sterfte als eerste zichtbaar onder mensen van 80 jaar en ouder. Vanaf eind september van 2020 was er oversterfte in deze leeftijdsgroep, dat duurde tot in de derde week van 2021. Onder 65- tot 80-jarigen was er oversterfte vanaf begin oktober van 2020 en dit duurde tot en met half februari van 2021. Onder mensen jonger dan 65 jaar was er in deze periode slechts in een paar weken sprake van oversterfte. 

Vanaf begin 2021 daalde de sterfte onder 80-plussers snel en bleef sindsdien onder of rond de verwachte sterfte. Onder mensen jonger dan 80 jaar is echter een ander beeld te zien: sinds eind maart is hier opnieuw oversterfte. Vanaf mei wisselen weken van oversterfte af met weken van geen oversterfte. 

Overledenen per week*, naar leeftijd
   0 tot 65 jaar0 tot 65 jaar, verwacht0 tot 65 jaar, verwacht (95%-interval)65 tot 80 jaar65 tot 80 jaar, verwacht65 tot 80 jaar, verwacht (95%-interval)80 jaar en ouder80 jaar en ouder, verwacht80 jaar en ouder, verwacht (95%-interval)
20201385415374 – 456896947852 – 1041182219181632 – 2204
20202432413371 – 456967944851 – 1038196519571650 – 2263
20203418415371 – 460913944851 – 1038182619881657 – 2319
20204354417374 – 459936949856 – 1043175620301701 – 2360
20205450417375 – 460924956857 – 1056179020391717 – 2360
20206401417371 – 463982957843 – 1071181320321691 – 2373
20207408420374 – 466938961832 – 1091185220321649 – 2415
20208340420374 – 467870961815 – 1108174920091600 – 2418
20209404420370 – 470911951805 – 1096178319841574 – 2394
202010394417370 – 464889944804 – 1085182419571557 – 2357
202011410415367 – 463948932803 – 1062186019091537 – 2281
202012449410364 – 4561079917796 – 1039208618491503 – 2195
202013502407366 – 4481401907806 – 1008255517911486 – 2097
202014499401357 – 4441503889806 – 972308317351490 – 1981
202015485394355 – 4321435876809 – 942306216881496 – 1880
202016426389350 – 4271234867799 – 935264816601505 – 1815
202017455383341 – 4251155857787 – 926230016301490 – 1769
202018446381342 – 4191000847779 – 916193716131472 – 1755
202019391380339 – 420915845777 – 912168315971458 – 1735
202020374378339 – 418835834768 – 901156815811460 – 1703
202021367377335 – 419805832766 – 898159815601459 – 1661
202022371376330 – 422858830764 – 895150315471451 – 1643
202023386378335 – 421835827767 – 887146115291425 – 1634
202024405383340 – 425834829770 – 888145015251431 – 1619
202025375382341 – 423855827765 – 889146615141427 – 1601
202026381384342 – 426828825763 – 887145015071407 – 1606
202027402385342 – 428809829764 – 894142715071375 – 1639
202028390386347 – 424812830760 – 899141715011352 – 1650
202029373389351 – 426775830762 – 899138014991337 – 1661
202030407387349 – 425823828759 – 896144314911343 – 1639
202031376383347 – 419841824752 – 896144914781334 – 1622
202032420384345 – 423820829755 – 904140214671318 – 1615
202033463382345 – 418928826749 – 904181814591325 – 1592
202034417382342 – 422863829756 – 901157614501346 – 1554
202035353384338 – 429865831761 – 900151714501354 – 1546
202036416385339 – 431828833766 – 900144814561373 – 1538
202037396390343 – 437898839773 – 905144814661383 – 1548
202038395397350 – 445845850777 – 923148114791390 – 1568
202039394396346 – 447880855785 – 924161714981416 – 1580
202040435400348 – 453917865789 – 941165015181416 – 1620
202041379400354 – 447990868785 – 950165315371436 – 1638
202042432405360 – 449987872788 – 956180315601446 – 1674
202043425406362 – 4501080878787 – 969194315761438 – 1713
202044409403360 – 4471166888798 – 979211215951443 – 1748
202045434403362 – 4431111890807 – 973204416071441 – 1774
202046435408369 – 4461059898814 – 982208616251449 – 1801
202047417411376 – 4471083913829 – 996183516471468 – 1826
202048436414377 – 4501084925845 – 1005188516731482 – 1863
202049446411373 – 4501112933843 – 1022197216921481 – 1903
202050464413374 – 4511104938853 – 1023204717491525 – 1973
202051473416378 – 4541187941848 – 1034224918091563 – 2056
202052432415375 – 4551146944849 – 1039228918651598 – 2132
202053462413372 – 4541280958863 – 1052236118981621 – 2174
20211429411369 – 4521178971877 – 1065253519301644 – 2215
20212410409367 – 4511111969875 – 1062233119691662 – 2275
20213426411366 – 4551087969875 – 1062234920001670 – 2331
20214403412370 – 4551106974880 – 1067220720421713 – 2372
20215380413370 – 4551101981881 – 1080217320511730 – 2372
20216410413366 – 4591097981867 – 1095204220441703 – 2385
20217477415369 – 4621038986856 – 1115201120441661 – 2427
20218403416369 – 463985986840 – 1133181920211612 – 2430
20219416415365 – 466969975830 – 1121172019971587 – 2407
202110416413365 – 460990969828 – 1109184019691569 – 2369
202111414410363 – 458985956827 – 1085164319211549 – 2292
202112388405360 – 4511008941819 – 1062164818601514 – 2206
202113414402361 – 4441041930830 – 1031172318021497 – 2108
202114447396353 – 4401047912829 – 995166717461500 – 1992
202115440390351 – 4281077898831 – 965162016991507 – 1891
202116454385346 – 4231019890822 – 958167116701515 – 1825
202117435379337 – 4201046879809 – 948164116401500 – 1779
202118410377338 – 4151023869801 – 937156716231482 – 1764
202119495376335 – 416935866799 – 934158416071468 – 1745
202120415374335 – 4141026855789 – 922154715911469 – 1712
202121396373331 – 415867854788 – 920154215701469 – 1671
202122438372326 – 418946851786 – 916162515561460 – 1652
202123404374331 – 417926848789 – 908155215391434 – 1643
202124408378336 – 421897850791 – 909156215341440 – 1629
202125398378337 – 419846848787 – 910142415231437 – 1610
202126425380338 – 422865846784 – 908150215161417 – 1615
202127413381338 – 424896851786 – 916152615161385 – 1648
202128408382343 – 420900851782 – 920156215101361 – 1659
202129378385347 – 422903852783 – 920148915091347 – 1671
202130397383345 – 421939849781 – 917156515001352 – 1648
202131412379343 – 415919845773 – 917161914871343 – 1631
202132406380341 – 419873851776 – 925153814751327 – 1623
202133397378341 – 414911848771 – 925156514671334 – 1601
202134436378338 – 418935850777 – 923153014591354 – 1563
202135414380334 – 425875852782 – 922153914591363 – 1555
202136426381335 – 4271002854787 – 922161714641382 – 1547
202137405386339 – 433909861794 – 927154414751392 – 1557
202138444393346 – 440929872799 – 945150514881399 – 1577
202139392342 – 443877807 – 94615071425 – 1589
202140396344 – 449887811 – 96315271426 – 1629
202141396349 – 443890808 – 97215461445 – 1647
202142400356 – 445894810 – 97815701455 – 1684
202143402358 – 446900809 – 99115851448 – 1722
202144399355 – 443911820 – 100216051453 – 1758
202145398358 – 439913830 – 99616171451 – 1783
202146
202147
202148
202149
202150
202151
202152
* Voorlopige cijfers. Week 38 van 2021 is een schatting.
 

Sterfte aan vastgestelde en vermoedelijke COVID-19

Het CBS publiceert het totaal aantal overledenen op weekbasis, met een vertraging van ongeveer een week. Die sterftecijfers bevatten geen informatie over de doodsoorzaak van de overledenen. De cijfers over doodsoorzaken zijn gebaseerd op doodsoorzaakverklaringen ingevuld door een arts die de overledene schouwt. Het CBS ontvangt deze verklaringen via de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden. De statistieken over doodsoorzaken worden standaard op jaar- en kwartaalbasis gepubliceerd. Vanwege de coronacrisis brengt het CBS versneld nu ook maandcijfers over de doodsoorzaken uit. COVID-19, de ziekte veroorzaakt door het nieuwe coronavirus, is toegevoegd aan de lijst van de doodsoorzaken. Bij overlijden als gevolg van COVID-19, heeft de behandelend arts of schouwarts gemeld dat COVID-19 (of vermoedelijke COVID-19) een cruciale rol heeft gespeeld bij het overlijden.

In februari 2021 stierven 2 504 mensen aan COVID-19. Het totaal aantal coronadoden van maart 2020 tot en met februari 2021 komt daarmee volgens de voorlopige cijfers tot en met februari op 27 056. Van hen overleden 24 242 mensen aan vastgestelde COVID-19 en 2 814 aan vermoedelijke COVID-19.

Overledenen aan COVID-19*
JaarMaandVastgestelde COVID-19 Vermoedelijke COVID-19
2020maart1715494
2020april48711506
2020mei1113213
2020juni19472
2020juli6725
2020augustus13335
2020september30135
2020oktober2045125
2020november314186
2020december388384
2021januari433183
2021februari244856
* voorlopige cijfers

Sterfte aan COVID-19 onder Wlz-gebruikers

Bijna 60 procent van de mensen die tot en met juni 2020 overleden aan vastgestelde of vermoedelijke COVID-19, ontvingen langdurige zorg vanuit de Wet langdurige zorg. Net als de totale sterfte liep de sterfte onder Wlz-gebruikers vanaf half maart sterk op. In week 15, op de piek van de sterfte in de eerste golf van de corona-pandemie, werd meer dan de helft van de overlijdens van Wlz-zorggebruikers veroorzaakt door vastgestelde of vermoedelijke COVID-19. In november (week 48) was dat na een sterke daling tijdens de zomermaanden weer opgelopen tot 27 procent. Met 25 procent van de sterfgevallen was COVID-19 ook in februari nog een belangrijke doodsoorzaak van Wlz-zorggebruikers. In januari was dat nog 36 procent.

Sterfte aan COVID-19 per week*
JaarWeek Wlz-gebruikers (% van totale sterfte per week) Overige bevolking (% van totale sterfte per week)
20201000
20201111
2020121111
2020132828
2020144532
2020155228
2020165020
2020174217
2020183211
202019267
202020176
202021144
202022103
20202372
20202442
20202531
20202621
20202721
20202820
20202910
20203010
20203111
20203221
20203331
20203431
20203521
20203621
20203721
20203851
20203983
202040104
202041146
2020422010
2020432514
2020443317
2020453618
2020463016
2020472716
2020482714
2020492513
2020502813
2020513516
2020524020
2020533921
202113820
202123719
202133817
202143215
202152814
202162813
202172414
202181913
*voorlopige cijfers

Mentale gezondheid ontwikkelt zich ongunstig

In het eerste helft van 2021 waren meer mensen psychisch ongezond dan in dezelfde periode van vorig jaar. 15 procent was psychisch ongezond, tegen 12 procent in 2020. Ook vergeleken met het laatste kwartaal van 2020 waren er begin 2021 meer mensen met een lage score op de Mental Health Inventory-5, de hier gebruikte maat voor psychische (on)gezondheid.

In het tweede kwartaal van 2021 beoordeelde 80 procent van de mensen de eigen gezondheid als goed of zeer goed. Dit is een lager cijfer dan in het voorgaande kwartaal en ook een lager cijfer dan in het tweede kwartaal van vorig jaar. Vanaf het tweede kwartaal van 2020 ligt het aandeel mensen met een positief oordeel over de eigen gezondheid op een relatief hoog niveau. Dit blijkt uit kwartaalcijfers van de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor.

Psychisch ongezond, 12 jaar of ouder *
jaarkwartaalpsychisch ongezond, 12 jaar of ouder *
2017111,2
2017211,4
2017310,8
2017411,5
2018111,7
2018211,8
2018311
2018412
2019111,8
2019211,7
2019311,1
2019412
2020112
2020211,8
2020311,3
2020412,5
2021115,2
2021215,5
* Voorlopige cijfers

Bovengenoemd onderzoek voorziet ook in kwartaalcijfers van het zelfgerapporteerde zorggebruik. In het tweede kwartaal van 2021 lagen het tandartsbezoek en het contact met de huisarts en specialist op een hoger niveau dan een jaar eerder. Dat heeft te maken met de lage zorggebruikcijfers in het tweede kwartaal van 2020, waarin, door de eerste lockdown veel zorg niet of moeilijk toegankelijk was.  

Contact met medisch specialist gedurende voorgaande 4 weken*
JaarKwartaalContact met medisch specialist gedurende voorgaande 4 weken*
2017115,5
2017215,4
2017314,6
2017416,2
2018116,8
2018215,7
2018316,3
2018418,4
2019116,4
2019217,8
2019315,1
2019417,6
2020115,2
2020212,3
2020313,9
2020416,2
2021114,6
2021215,2
* Voorlopige cijfers

Verder worden op basis van de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor ook kwartaalcijfers over dagelijks roken, overmatig drinken en overgewicht gepubliceerd. Alle kwartaalcijfers zijn te vinden in de tabel Kwartaalcijfers ervaren gezondheid, zorg en leefstijl.

Hoger ziekteverzuim

Het ziekteverzuim kent een seizoenpatroon dat aan de uitbraak aan griepepidemieën en andere virusuitbraken is gerelateerd. In de voorbije jaren kende het ziekteverzuim een licht stijgende trend. In het eerste kwartaal van 2020 lag het verzuim met 5,2 procent significant hoger dan een jaar eerder (4,7 procent). Het tweede kwartaal was het verschil met vorig jaar kleiner, 4,5 procent tegen 4,3 procent verzuim een jaar eerder. Het ziekteverzuim verschilde in het derde kwartaal (4,4 procent) iets meer van dezelfde periode in 2019 (4,0 procent). In het vierde kwartaal van 2020 was het ziekteverzuim 4,9 procent, tegen 4,5 procent in 2019. 

Het ziekteverzuim onder werknemers in zorg en welzijn kwam in het eerste kwartaal van 2021 uit op 6,8 procent, het hoogste verzuimcijfer in een vierde kwartaal sinds 2002. In de branche verpleging, verzorging en thuiszorg was het verzuim met 8,2 procent het hoogst.