2008 Conjunctuurenquête Nederland voor minder enquêtelast
Vanaf 2008 gaan het CBS, de Kamer van Koophandel (KVK), MKB Nederland, VNO-NCW en het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) samenwerken aan één conjunctuurenquête. Dit doen ze onder de naam Conjunctuurenquête Nederland (COEN). Omdat deze organisaties ieder afzonderlijk van elkaar conjunctuurenquêtes houden, ervaren bedrijven een enquêtelast.
Minder enquêtelast
De COEN wordt opgebouwd rondom de bestaande maandenquêtes van het CBS en het EIB voor het geharmoniseerde conjunctuurprogramma van de Europese Commissie. De organisaties spreken af dat de KVK, MKB Nederland en VNO-NCW hun enquêtering stopzetten. Het CBS voert daarvoor in de plaats één gezamenlijke gecoördineerde conjunctuurenquête per kwartaal uit. Het EIB verzamelt de gegevens voor de bouw. Het CBS en EIB passen hun conjunctuurenquêtes zodanig aan dat de vragen voorzien in de behoeften van de partijen. Het ministerie van Economische Zaken steunt de samenwerking. Door de samenwerking dalen de administratieve lasten door deze conjunctuurenquêtes met een kwart, terwijl de kwaliteit van de statistiek verbetert (CBS, 2008; CCS, 2009).
‘Onzekerheid tekent eind 2008’
Begin oktober 2008 voeren de organisaties de eerste gezamenlijke conjunctuurenquête uit. De wereldwijde kredietcrisis is dan net uitgebroken en het Nederlandse bedrijfsleven is somber. Zo ontplooien de bedrijven volgens de ondernemers minder activiteiten en daalt het aantal ontvangen orders. De meeste ondernemers melden dat het economisch klimaat verslechterde. Bijna 20 procent kampt dan met te weinig vraag.
De omzet en winstgevendheid staan eind 2008 ook onder druk. Het percentage bedrijven dat de omzet in het derde kwartaal 2008 ziet toe- of afnemen (elk zo’n 27 procent) houdt elkaar in evenwicht. Per saldo vindt ruim 14 procent van de ondernemers dat de winstgevendheid in het derde kwartaal 2008 verslechterde.
Uit de resultaten komt ook naar voren dat het gros van de ondernemers dan nog uitgaat van een betrekkelijk korte economische dip. Bedrijven verwachtten dat in 2009 het tij ten goede zou keren (KVK, 2008). Dat blijkt onder meer uit een positief beeld van de verwachte omzet en personeelsbezetting voor 2009. Een positiever sentiment onder ondernemers door economisch herstel zou pas in de loop van 2010 aandienen. Daarna volgt snel een nieuwe terugval, de zogenaamde ‘dubbele dip’. De Europese staatsschuldencrisis duwde de Nederlandse economie, en ook die van vele andere eurolanden, in een recessie.
Oordeel economisch klimaat
Een van de vragen aan de ondernemers in de COEN is: ‘Is het economische klimaat in de afgelopen drie maanden voor uw onderneming verbeterd, gelijk gebleven, of verslechterd?’ Het saldo is het percentage bedrijven dat een verbetering zag, minus het percentage bedrijven dat een verslechtering zag. Het cijfer is ook een onderdeel van het ondernemersvertrouwen.
| Jaar | Maand | Saldo economisch klimaat afgelopen kwartaal (Saldo % bedrijven) |
|---|---|---|
| 2008 | Oktober | -35,8 |
| 2009 | Januari | -56,1 |
| 2009 | April | -55,8 |
| 2009 | Juli | -46,2 |
| 2009 | Oktober | -31,1 |
| 2010 | Januari | -15,5 |
| 2010 | April | -9,1 |
| 2010 | Juli | -2,6 |
| 2010 | Oktober | 0,1 |
| 2011 | Januari | 2,5 |
| 2011 | April | 0,1 |
| 2011 | Juli | -3,9 |
| 2011 | Oktober | -27,2 |
| 2012 | Januari | -28,1 |
| 2012 | April | -29,5 |
| 2012 | Juli | -27,4 |
| 2012 | Oktober | -27,5 |
| 2013 | Januari | -31,2 |
| 2013 | April | -33,4 |
| 2013 | Juli | -22,6 |
| 2013 | Oktober | -13,4 |
| 2014 | Januari | -5,1 |
| 2014 | April | -0,7 |
| 2014 | Juli | -1 |
| 2014 | Oktober | -2,5 |
| 2015 | Januari | 1,5 |
| 2015 | April | 4,3 |
| 2015 | Juli | 8,8 |
| 2015 | Oktober | 6,9 |
| 2016 | Januari | 9,7 |
| 2016 | April | 5,6 |
| 2016 | Juli | 6,9 |
| 2016 | Oktober | 8,7 |
| 2017 | Januari | 16,3 |
| 2017 | April | 14,3 |
| 2017 | Juli | 15,5 |
| 2017 | Oktober | 14,3 |
| 2018 | Januari | 19,3 |
| 2018 | April | 13,7 |
| 2018 | Juli | 13,8 |
| 2018 | Oktober | 7,3 |
| 2019 | Januari | 5,7 |
| 2019 | April | 1,4 |
| 2019 | Juli | 2,3 |
| 2019 | Oktober | -4,9 |
| 2020 | Januari | -0,4 |
| 2020 | April | -34,6 |
| 2020 | Juli | -39 |
| 2020 | Oktober | -12,9 |
| 2021 | Januari | -13,2 |
| 2021 | April | -6,7 |
| 2021 | Juli | 15,2 |
| 2021 | Oktober | 13,9 |
| 2022 | Januari | -0,6 |
| 2022 | April | -7,7 |
| 2022 | Juli | -9,2 |
| 2022 | Oktober | -20,7 |
| 2023 | Januari | -11,9 |
| 2023 | April | -9,1 |
| 2023 | Juli | -5,9 |
| 2023 | Oktober | -12,4 |
| 2024 | Januari | -8,6 |
| 2024 | April | -10,5 |
| 2024 | Juli | -3,3 |
| 2024 | Oktober | -7,5 |
| 2025 | Januari | -7 |
| 2025 | April | -8,3 |
| 2025 | Juli | -3,3 |
| 2025 | Oktober | -7,6 |
| 2026 | Januari | -2,1 |
| Bron: CBS, EIB, KVK, MKB Nederland, VNO-NCW | ||
Bronnen
https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/71908ned/table?ts=1736343207525 (archief)
https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85609NED/table?ts=1736343468393