Stemmingsmeters - De geschiedenis van de conjunctuurenquêtes van het CBS

1995 Introductie van het producentenvertrouwen

Om een groter publiek van dienst te zijn, ontwikkelt het Directoraat-Generaal voor Economische en Financiële Zaken van de Europese Commissie een stemmingsindicator, de ‘Industrial Confidence Indicator’ (CBS, 2002). Deze stemmingsindicator noemen we in Nederland het producentenvertrouwen. Het producentenvertrouwen geeft op korte termijn de stemming aan onder de ondernemers in de Nederlandse industrie en de richting waarin de industriële productie zich naar verwachting zal ontwikkelen. Zo laat het cijfer in één oogopslag de conjuncturele ontwikkeling in de industrie zien.

‘Positieve stand’

Sinds februari 1995 publiceert het CBS het producentenvertrouwen volgens de berekeningswijze van de Europese Commissie. Uit de stand van de indicator blijkt dat de ondernemers in de industrie op dat moment zeer tevreden zijn. De ondernemers verwachten een voor de tijd van het jaar ongebruikelijk grote toename van de bedrijvigheid in de komende drie maanden. Het oordeel over de orderpositie bleef gunstig en de voorraad gereed product ziet men in die tijd als normaal (CBS, 1995).

Berekening

Drie vragen uit de conjunctuurenquête vormen de basis van de stemmingsindicator:

  • de door de ondernemers verwachte bedrijvigheid in de komende drie maanden
  • hun oordeel over de orderpositie en
  • hun oordeel over de voorraden gereed product.

Na seizoen- en langetermijn-correctie worden de uitkomsten per vraag genormaliseerd en gemiddeld tot het producentenvertrouwen. Mede doordat het CBS de vragen al voor 1995 stelt, start de reeks vanaf 1985.

Verwachtingswaarde

Over het algemeen loopt de ontwikkeling van het producentenvertrouwen enkele maanden voor op de ontwikkeling van de industriële productie. De schommelingen in het producentenvertrouwen komen in eerdere crisisperioden grotendeels door het oordeel over de orderpositie en de verwachte bedrijvigheid. Daarnaast is deze stemmingsindicator een van de indicatoren van de conjunctuurklok.

Producentenvertrouwen industrie, seizoengecorrigeerd
JaarMaandProductenvertrouwen (Gemiddelde van de deelvragen)
1985Januari-2,8
1985Februari2,1
1985Maart2,4
1985April-1,8
1985Mei-1,4
1985Juni-0,5
1985Juli-1,7
1985Augustus-1,6
1985September-2,4
1985Oktober-2,9
1985November-2,4
1985December-4,2
1986Januari-0,4
1986Februari-2,9
1986Maart-4
1986April-5,4
1986Mei-4,1
1986Juni-4,2
1986Juli-3
1986Augustus-4,4
1986September-5,8
1986Oktober-5
1986November-4,5
1986December-4,6
1987Januari-5,7
1987Februari-4,5
1987Maart-5,3
1987April-6,5
1987Mei-6,4
1987Juni-6,3
1987Juli-4,6
1987Augustus-5,2
1987September-3,8
1987Oktober-3
1987November-2,9
1987December-4,3
1988Januari-4,6
1988Februari-4,5
1988Maart-4,3
1988April-3
1988Mei-2,7
1988Juni-2,3
1988Juli-0,9
1988Augustus-0,3
1988September-1,1
1988Oktober-0,7
1988November0
1988December1,1
1989Januari1,8
1989Februari-0,1
1989Maart0
1989April1,9
1989Mei2,7
1989Juni1,6
1989Juli1,5
1989Augustus1,5
1989September0,2
1989Oktober1,9
1989November2,7
1989December-0,3
1990Januari-0,2
1990Februari0,7
1990Maart-0,9
1990April0,3
1990Mei1,5
1990Juni1,2
1990Juli0,8
1990Augustus-0,2
1990September-0,6
1990Oktober-0,8
1990November-0,3
1990December-0,2
1991Januari-1,9
1991Februari-4,2
1991Maart-3,2
1991April-5,7
1991Mei-3,9
1991Juni-5,1
1991Juli-4,9
1991Augustus-4
1991September-3,7
1991Oktober-5,5
1991November-2,3
1991December-3,6
1992Januari-2,6
1992Februari-2,4
1992Maart-5,6
1992April-4
1992Mei-4,8
1992Juni-5,1
1992Juli-6,9
1992Augustus-4,8
1992September-7,4
1992Oktober-6,5
1992November-11,3
1992December-11,3
1993Januari-9,9
1993Februari-11,6
1993Maart-11,2
1993April-12,2
1993Mei-11,4
1993Juni-10,7
1993Juli-9,6
1993Augustus-11,2
1993September-10,6
1993Oktober-7,1
1993November-6,9
1993December-9
1994Januari-3,8
1994Februari-5
1994Maart-6,3
1994April-3,1
1994Mei-2,7
1994Juni-0,7
1994Juli0,7
1994Augustus1,7
1994September1,9
1994Oktober2,6
1994November1,8
1994December4
1995Januari3,5
1995Februari3,5
1995Maart3,1
1995April3,5
1995Mei3,1
1995Juni1
1995Juli-0,1
1995Augustus-1,6
1995September-2
1995Oktober-2
1995November-1,1
1995December-2,1
1996Januari-1,4
1996Februari-2,8
1996Maart-2,2
1996April-2,2
1996Mei-2,2
1996Juni-2,6
1996Juli-2,2
1996Augustus0
1996September-1,8
1996Oktober-1,7
1996November-0,5
1996December-1,7
1997Januari1,3
1997Februari1,3
1997Maart1,2
1997April0,5
1997Mei1,9
1997Juni1,2
1997Juli3,5
1997Augustus4
1997September3,7
1997Oktober4
1997November3,5
1997December4,6
1998Januari2,4
1998Februari2,7
1998Maart2,5
1998April3,1
1998Mei2,3
1998Juni2,9
1998Juli2,8
1998Augustus1,6
1998September1,5
1998Oktober-1,3
1998November-1,9
1998December-2,4
1999Januari-1,9
1999Februari-1,9
1999Maart-3,8
1999April-2,2
1999Mei-1,7
1999Juni-0,7
1999Juli-0,2
1999Augustus-1,1
1999September0,7
1999Oktober4,6
1999November4
1999December3,3
2000Januari2,9
2000Februari2,9
2000Maart3,6
2000April3,8
2000Mei5
2000Juni4,4
2000Juli4,2
2000Augustus5,5
2000September3,6
2000Oktober5,9
2000November4,3
2000December3,3
2001Januari1,6
2001Februari0,6
2001Maart-1,1
2001April-2,9
2001Mei-3,3
2001Juni-3,2
2001Juli-4,5
2001Augustus-3,9
2001September-5,2
2001Oktober-7,5
2001November-8,1
2001December-8,4
2002Januari-6,7
2002Februari-4,4
2002Maart-4,4
2002April-3,6
2002Mei-4,4
2002Juni-4,3
2002Juli-5,1
2002Augustus-1,2
2002September-3,9
2002Oktober-5,6
2002November-3,5
2002December-4,6
2003Januari-7,1
2003Februari-9,4
2003Maart-9,4
2003April-7,9
2003Mei-9,7
2003Juni-12,2
2003Juli-9,8
2003Augustus-9,6
2003September-7,9
2003Oktober-6,3
2003November-6,6
2003December-4,6
2004Januari-4,4
2004Februari-5,7
2004Maart-4,7
2004April-3,8
2004Mei-1,1
2004Juni-0,8
2004Juli-2,1
2004Augustus-1,9
2004September-2,2
2004Oktober-1,7
2004November-2,6
2004December-3,2
2005Januari-3,3
2005Februari-2,8
2005Maart-1,4
2005April-2,9
2005Mei-1,9
2005Juni-4,4
2005Juli-6,4
2005Augustus-3,1
2005September-1,4
2005Oktober1,5
2005November0,3
2005December-0,1
2006Januari0,7
2006Februari2
2006Maart3,3
2006April3,2
2006Mei0,9
2006Juni4
2006Juli5,9
2006Augustus5,7
2006September5,3
2006Oktober6,2
2006November6
2006December5,1
2007Januari3,6
2007Februari4,8
2007Maart4,1
2007April4,2
2007Mei6,1
2007Juni5,7
2007Juli4,8
2007Augustus5,1
2007September4,7
2007Oktober5,9
2007November5,9
2007December5,3
2008Januari6,7
2008Februari5,8
2008Maart3
2008April0,1
2008Mei0,5
2008Juni2,1
2008Juli-0,9
2008Augustus2
2008September-3,6
2008Oktober-8,7
2008November-11,8
2008December-23,8
2009Januari-23,6
2009Februari-26,2
2009Maart-23,5
2009April-20,1
2009Mei-18,8
2009Juni-16,6
2009Juli-17,3
2009Augustus-11,9
2009September-12,4
2009Oktober-10
2009November-7,8
2009December-10,9
2010Januari-9
2010Februari-7,5
2010Maart-5,8
2010April-4,2
2010Mei-2,2
2010Juni-3,5
2010Juli-4,8
2010Augustus-2,6
2010September-2,9
2010Oktober-2,5
2010November-2,6
2010December-0,1
2011Januari-0,2
2011Februari-1,2
2011Maart3
2011April1,6
2011Mei-0,1
2011Juni-1,1
2011Juli-4,9
2011Augustus-5,9
2011September-3,3
2011Oktober-5,8
2011November-7,6
2011December-4
2012Januari-5,2
2012Februari-4,7
2012Maart-5,9
2012April-6,8
2012Mei-8
2012Juni-8
2012Juli-7,6
2012Augustus-6,3
2012September-8
2012Oktober-9,6
2012November-10
2012December-9
2013Januari-9
2013Februari-5,7
2013Maart-7,6
2013April-8,7
2013Mei-7,4
2013Juni-7,2
2013Juli-6
2013Augustus-2,9
2013September-4,1
2013Oktober-2,3
2013November-3,6
2013December-3,3
2014Januari-2,8
2014Februari-2,3
2014Maart-1,3
2014April-2,8
2014Mei-2,4
2014Juni-2,8
2014Juli-1,8
2014Augustus-1,7
2014September-1,9
2014Oktober0,1
2014November-0,6
2014December0,3
2015Januari-1
2015Februari-0,9
2015Maart-1,1
2015April0,2
2015Mei1,3
2015Juni1,2
2015Juli1
2015Augustus1,7
2015September2
2015Oktober0,5
2015November1,3
2015December-0,2
2016Januari0,6
2016Februari0,1
2016Maart-0,1
2016April1
2016Mei1,4
2016Juni2,7
2016Juli3,1
2016Augustus-0,6
2016September1
2016Oktober1,5
2016November1
2016December2,6
2017Januari3,3
2017Februari3,6
2017Maart3,8
2017April4,8
2017Mei3,2
2017Juni4,9
2017Juli4,6
2017Augustus3,3
2017September5,8
2017Oktober5,6
2017November7
2017December6,4
2018Januari6,8
2018Februari7,7
2018Maart6,4
2018April5,3
2018Mei6,6
2018Juni5,3
2018Juli3,9
2018Augustus3,7
2018September4,1
2018Oktober3,5
2018November4,6
2018December4,4
2019Januari3
2019Februari3,4
2019Maart3,3
2019April3,7
2019Mei2,1
2019Juni0,2
2019Juli1,1
2019Augustus1,7
2019September1,2
2019Oktober1,3
2019November0,3
2019December-0,3
2020Januari0
2020Februari1
2020Maart-2,6
2020April-31,5
2020Mei-28,1
2020Juni-18,7
2020Juli-11,8
2020Augustus-7,7
2020September-7
2020Oktober-7,7
2020November-6,4
2020December-3,3
2021Januari-1,7
2021Februari-2,6
2021Maart0,7
2021April3,6
2021Mei5,6
2021Juni7,7
2021Juli9,1
2021Augustus7,1
2021September9
2021Oktober10,5
2021November10,1
2021December7,2
2022Januari6,6
2022Februari5,9
2022Maart5,8
2022April7,3
2022Mei5,7
2022Juni4,1
2022Juli5,2
2022Augustus2,3
2022September1
2022Oktober1
2022November1,1
2022December1
2023Januari1,2
2023Februari1
2023Maart1,1
2023April-0,3
2023Mei-1,8
2023Juni-2,8
2023Juli-2,8
2023Augustus-4,7
2023September-4,1
2023Oktober-3,6
2023November-2,6
2023December-5,7
2024Januari-4,2
2024Februari-4,1
2024Maart-4,7
2024April-3,6
2024Mei-2,9
2024Juni-2,5
2024Juli-2,8
2024Augustus-1,9
2024September-2
2024Oktober-3,1
2024November-1,9
2024December-1,5
2025Januari-1,9
2025Februari-1,6
2025Maart-1,7
2025April-3
2025Mei-3,7
2025Juni-4,5
2025Juli-4,6
2025Augustus-2,9
2025September-1,7
2025Oktober-1,1
2025November-1,9
2025December-1,4
2026Januari0,8
2026Februari-1,1
2026Maart-0,7

Bronnen

https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/81234ned/table?ts=1723663260300

Relevante links

https://www.cbs.nl/nl-nl/reeksen/tijd/producentenvertrouwen