Bbp krimpt met 0,1 procent in vierde kwartaal 2020

© CBS/Alrik Swagerman
Volgens de tweede berekening van het CBS is het bruto binnenlands product (bbp) in het vierde kwartaal van 2020 met 0,1 procent gekrompen ten opzichte van het derde kwartaal van 2020. De tweede berekening van het bbp wordt altijd circa 90 dagen na afloop van het kwartaal gepubliceerd.

Het groeicijfer is gelijk aan dat van de eerste berekening, die is gepubliceerd op 16 februari. De krimp van 0,1 procent in het vierde kwartaal is vooral veroorzaakt door een daling van de consumptie door huishoudens. De toegenomen investeringen en het grotere handelssaldo dempten de economische krimp.

Bruto binnenlandse product (volume), seizoengecorrigeerd
   index (2010=100)
20131e kwartaal100,1
20132e kwartaal99,9
20133e kwartaal100,5
20134e kwartaal101,1
20141e kwartaal101,0
20142e kwartaal101,6
20143e kwartaal101,9
20144e kwartaal102,8
20151e kwartaal103,4
20152e kwartaal103,7
20153e kwartaal104,1
20154e kwartaal104,1
20161e kwartaal105,1
20162e kwartaal105,3
20163e kwartaal106,5
20164e kwartaal107,4
20171e kwartaal107,9
20172e kwartaal108,9
20173e kwartaal109,7
20174e kwartaal110,5
20181e kwartaal111,0
20182e kwartaal111,7
20183e kwartaal112,0
20184e kwartaal112,4
20191e kwartaal113,0
20192e kwartaal113,4
20193e kwartaal113,8
20194e kwartaal114,3
20201e kwartaal112,5
20202e kwartaal103,0
20203e kwartaal111,0
20204e kwartaal110,9

Tweede berekening

De tweede berekening wordt 90 dagen na afloop van het kwartaal gemaakt. De eerste berekening, ongeveer 45 dagen na afloop van een kwartaal, is op basis van de dan beschikbare informatie. Na deze eerste berekening komt voortdurend meer informatie beschikbaar over de Nederlandse economie, zoals van de bouw, de zakelijke dienstverlening, de horeca, de overheid, de zorg en de financiële instellingen, die vervolgens wordt verwerkt in nieuwe berekeningen.

De absolute bijstelling van de tweede berekening ten opzichte van de eerste was de afgelopen vijf jaar gemiddeld 0,1 procentpunt. De twee uiterste bijstellingen bedroegen -0,1 en +0,3 procentpunt.

[video: https://www.cbs.nl/nl-nl/video/7bfefb3fb81e4dffa526e209a68440fb]

Kwartaal-op-kwartaalmutaties eerste, tweede en derde kwartaal 2020 bijgesteld

Bij elke nieuwe berekening bepaalt het CBS ook opnieuw de seizoengecorrigeerde reeks van de eerder gepubliceerde kwartalen. Daarnaast worden bij de tweede berekening van het vierde kwartaal de eerste drie kwartalen herzien op basis van de meest recente informatie. Dit heeft tot een bijstelling geleid van de bbp-ontwikkeling van het eerste kwartaal van 2020: van -1,5 naar -1,6 procent, van het tweede kwartaal van 2020: van -8,5 naar -8,4 procent en van het derde kwartaal van 7,8 naar 7,7 procent.

Krimp ten opzichte van het vierde kwartaal van 2019 bijgesteld naar 2,8 procent

Ten opzichte van een jaar eerder kromp het bbp in het vierde kwartaal met 2,8 procent. Volgens de eerste berekening was dat 2,9 procent. Ook de krimp van het tweede en derde kwartaal van 2020 is aangepast: van 9,4 naar 9,3 procent en van 2,5 naar 2,4 procent. De aanpassingen zijn vooral toe te schrijven aan een opwaartse bijstelling van de industrie en een opwaartse bijstelling van de productgebonden belastingen.

Bruto binnenlands product (volume)
   mutatie (%-mutatie t.o.v. jaar eerder)
20131e kwartaal-1,7
20132e kwartaal-0,5
20133e kwartaal0,3
20134e kwartaal1,4
20141e kwartaal1,3
20142e kwartaal1,4
20143e kwartaal1,1
20144e kwartaal1,8
20151e kwartaal1,9
20152e kwartaal2,1
20153e kwartaal2,5
20154e kwartaal1,4
20161e kwartaal2,1
20162e kwartaal2,3
20163e kwartaal2,1
20164e kwartaal2,2
20171e kwartaal3,2
20172e kwartaal3,0
20173e kwartaal2,8
20174e kwartaal2,6
20181e kwartaal2,7
20182e kwartaal2,8
20183e kwartaal2,2
20184e kwartaal1,8
20191e kwartaal1,6
20192e kwartaal1,7
20193e kwartaal1,8
20194e kwartaal1,6
20201e kwartaal-0,2
20202e kwartaal-9,3
20203e kwartaal-2,4
20204e kwartaal-2,8

Economie krimpt in 2020 met 3,7 procent

Door de bijstelling van de jaar-op-jaargroei van het tweede, derde en vierde kwartaal van 2020 is ook de krimp van het bbp voor het jaar 2020 aangepast. Die is nu uitgekomen op 3,7 procent en daarmee even groot als in 2009. Bij de eerste berekening op 16 februari was de teruggang 3,8 procent.

De krimp in 2020 is vooral veroorzaakt door de lagere consumptie door huishoudens, maar ook de investeringen en het handelssaldo droegen bij aan de krimp. De overheidsconsumptie groeide wel licht.

Aantal banen groeit met 5 duizend

Volgens de tweede berekening steeg het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in het vierde kwartaal 2020 met 5 duizend ten opzichte van het derde kwartaal van 2020. De eerste berekening kwam uit op een daling van 14 duizend banen.

In het vierde kwartaal van 2020 waren er volgens de tweede berekening 108 duizend banen van werknemers en zelfstandigen minder dan in hetzelfde kwartaal van 2019. Dat was bij de eerste berekening 133 duizend.

De banencijfers zijn bijgesteld op basis van aangevulde broninformatie. Ook de eerste drie kwartalen van 2020 zijn bijgesteld op basis van de meest recente informatie. In 2020 waren er gemiddeld 48 duizend banen van werknemers en zelfstandigen minder dan in 2019.

Banen van werknemers en zelfstandigen (seizoengecorrigeerd)
   mutatie (verandering t.o.v. kwartaal eerder (x 1 000))
20131e kwartaal-52
20132e kwartaal-22
20133e kwartaal-10
20134e kwartaal-12
20141e kwartaal-12
20142e kwartaal18
20143e kwartaal23
20144e kwartaal29
20151e kwartaal36
20152e kwartaal33
20153e kwartaal37
20154e kwartaal42
20161e kwartaal13
20162e kwartaal54
20163e kwartaal46
20164e kwartaal54
20171e kwartaal63
20172e kwartaal67
20173e kwartaal78
20174e kwartaal75
20181e kwartaal80
20182e kwartaal66
20183e kwartaal67
20184e kwartaal47
20191e kwartaal54
20192e kwartaal39
20193e kwartaal34
20194e kwartaal56
20201e kwartaal24
20202e kwartaal-297
20203e kwartaal169
20204e kwartaal5