Jaar begonnen met bovengemiddeld ziekteverzuim

Het ziekteverzuim was in het eerste kwartaal van 2018 hoger dan het in jaren is geweest. Het ziekteverzuimpercentage was 4,9. Dat betekent dat van elke duizend te werken dagen 49 zijn verzuimd wegens ziekte. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers.

De laatste keer dat er evenveel werd verzuimd als begin dit jaar was in het eerste kwartaal van 2007. Het laagste ziekteverzuim, 3,5 procent, werd sindsdien gemeten in het derde kwartaal van 2013.

Het eerste kwartaal van 2018 viel samen met de griepepidemie, die volgens het RIVM duurde van half december 2017 tot in april 2018. Eerder meldde het CBS dat in het eerste kwartaal een bovengemiddeld aantal mensen overleed.

Ziekteverzuim (%)
 Ziekteverzuim
2004 1e kwartaal4,8
2004 2e kwartaal4,2
2004 3e kwartaal3,9
2004 4e kwartaal4,5
2005 1e kwartaal4,8
2005 2e kwartaal4,2
2005 3e kwartaal3,9
2005 4e kwartaal4,5
2006 1e kwartaal4,9
2006 2e kwartaal4,3
2006 3e kwartaal4
2006 4e kwartaal4,6
2007 1e kwartaal4,9
2007 2e kwartaal4,3
2007 3e kwartaal4
2007 4e kwartaal4,6
2008 1e kwartaal4,6
2008 2e kwartaal4
2008 3e kwartaal3,7
2008 4e kwartaal4,2
2009 1e kwartaal4,5
2009 2e kwartaal3,8
2009 3e kwartaal3,7
2009 4e kwartaal4,4
2010 1e kwartaal4,4
2010 2e kwartaal4
2010 3e kwartaal3,9
2010 4e kwartaal4,4
2011 1e kwartaal4,6
2011 2e kwartaal4,1
2011 3e kwartaal3,8
2011 4e kwartaal4,2
2012 1e kwartaal4,4
2012 2e kwartaal3,9
2012 3e kwartaal3,6
2012 4e kwartaal4,1
2013 1e kwartaal4,5
2013 2e kwartaal3,8
2013 3e kwartaal3,5
2013 4e kwartaal3,9
2014 1e kwartaal4
2014 2e kwartaal3,7
2014 3e kwartaal3,5
2014 4e kwartaal4
2015 1e kwartaal4,4
2015 2e kwartaal3,7
2015 3e kwartaal3,5
2015 4e kwartaal3,9
2016 1e kwartaal4,3
2016 2e kwartaal3,8
2016 3e kwartaal3,5
2016 4e kwartaal4,1
2017 1e kwartaal4,3
2017 2e kwartaal3,9
2017 3e kwartaal3,7
2017 4e kwartaal4,2
2018 1e kwartaal4,9

Hoogste ziekteverzuim in de gezondheidszorg

In de gezondheidszorg werd in het eerste kwartaal het meest verzuimd wegens ziekte. Met 6,5 procent lag dit aandeel aanzienlijk hoger dan het gemiddelde voor alle bedrijfstakken. Dit percentage was in de gezondheidszorg voor het laatst zo hoog in 2008.

Ziekteverzuim naar bedrijfstak, 1e kwartaal 2018 (%)
 Ziekteverzuim
Gezondheids-
en welzijnszorg
6,5
Openbaar bestuur6,4
Industrie6,1
Onderwijs5,9
Vervoer en opslag5,9
Waterleidingbedrijven
en afvalbeheer
5,8
Energiebedrijven5
Totaal4,9
Delfstoffenwinning4,6
Bouwnijverheid4,4
Verhuur en overige
zakelijke diensten
4,3
Handel4
Verhuur en handel
van onroerend goed
4
Overige dienstverlening3,9
Cultuur, sport en recreatie3,9
Informatie en communicatie3,5
Specialistische
zakelijke diensten
3,3
Financiële instellingen3,3
Landbouw en visserij2,5
Horeca2,3

Binnen de gezondheidszorg is het verzuim het hoogst in de verpleeg- en bejaardentehuizen, zoals dat al sinds het eerste kwartaal van 2015 het geval is. In deze bedrijfsklasse werden 77 van de duizend te werken dagen verzuimd (7,7 procent). Het minste verzuim is er in de horeca. Sinds het derde kwartaal van 2008 heeft deze bedrijfstak het laagste ziekteverzuimpercentage (2,3).

Griep of verkoudheid meest genoemde klacht

De kwartaalcijfers over ziekteverzuim worden bepaald aan de hand van een enquête onder bedrijven. Daaruit is niet af te leiden met welke klachten is verzuimd. Jaarcijfers daarover worden samengesteld op basis van gegevens uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA), een onderzoek onder werknemers dat het CBS samen met TNO uitvoert. Deze cijfers over de achterliggende klachten van het verzuim in 2018 komen in het voorjaar van 2019 beschikbaar.

Op grond van de cijfers over 2017 en eerdere jaren is wel duidelijk dat griep of verkoudheid verreweg de meest genoemde klacht is onder werknemers die hebben verzuimd wegens ziekte. Vier op de tien noemen dit als reden om ziek thuis te blijven.

Klachten bij laatste verzuimgeval werknemers in 2017 (%)
 Bij laatste verzuimgeval
Griep of verkoudheid42,4
Klachten buik,
maag of darmen
8,5
Psychische klachten,
overspannenheid, burn-out
7,3
Rugklachten5,6
Klachten nek, schouders,
armen, polsen, handen
5,1
Klachten heup, benen,
knieën, voeten
4,9
Hoofdpijn4,9
Vermoeidheid of
concentratieproblemen
2,8
Klachten luchtwegen2,4
Klachten hart- en
vaatstelsel
1,4
Klachten in verband
met zwangerschap
1,1
Klachten oren
of ogen
1
Huidklachten0,6
Conflict op het werk0,5
Overige klachten11,4
 

Daarmee is het niet meteen de klacht die de meeste verzuimdagen tot gevolg heeft. Een achtste van alle verzuimdagen in 2017 was toe te schrijven aan werknemers die de laatste keer verzuimden met griep of verkoudheid. Een kwart werd verzuimd door werknemers die psychische klachten hadden bij het laatste verzuim. Gemiddeld genomen melden werknemers met griep of verkoudheid zich na bijna drie dagen weer beter. Samen met hoofdpijn is het daarmee de klacht waarmee werknemers het snelst weer aan het werk zijn. Anders ligt dat bij werknemers die verzuimen wegens psychische klachten. Bij werknemers die deze reden opgaven bij de laatste keer dat ze verzuimden, duurde dat verzuimgeval gemiddeld 57 dagen.

Verzuim werknemers naar klacht bij laatste verzuimgeval, 2017 (% van totaal aantal verzuimdagen)
 Column1
Psychische klachten,
overspannenheid, burn-out
24,9
Griep of verkoudheid12,2
Klachten nek, schouders,
armen, polsen, handen
9,4
Klachten heup, benen,
knieën, voeten
9,3
Rugklachten6,7
Klachten buik,
maag of darmen
5,3
Klachten hart-
en vaatstelsel
3,7
Vermoeidheid of
concentratieproblemen
3,4
Klachten luchtwegen2,3
Hoofdpijn2,1
Klachten in verband
met zwangerschap
1,5
Conflict op het werk0,7
Klachten oren of ogen0,7
Huidklachten0,5
Overige klachten17,3