Veiligheidsmonitor 2025

Hoe ervaren inwoners van Nederland de leefbaarheid van hun woonomgeving? Voelen zij zich er veilig? Hoe vaak zijn ze slachtoffer van criminaliteit? Wat vinden ze van het functioneren van de politie? Welke maatregelen nemen mensen om criminaliteit te voorkomen? Hoe vaak ervaren ze respectloos gedrag en discriminatie? Welke ontwikkelingen op deze terreinen hebben zich in de afgelopen jaren voorgedaan en welke verschillen bestaan er tussen bevolkingsgroepen en tussen regio’s in ons land? Al deze vragen, en nog meer, worden in de Veiligheidsmonitor 2025 beantwoord.

De cijfers zijn gebaseerd op een grootschalige enquête onder de Nederlandse bevolking van 15 jaar of ouder. In 2025 hebben ruim 200 duizend personen de vragenlijst ingevuld. Dit grote aantal respondenten – de Veiligheidsmonitor is qua steekproefomvang een van de grootste slachtofferenquêtes ter wereld – maakt het mogelijk om tot op een gedetailleerd niveau uitspraken te doen over de veiligheid in Nederland.

De Veiligheidsmonitor wordt sinds 2005 jaarlijks en vanaf 2017 tweejaarlijks gehouden. In 2021 achtten het ministerie van Justitie en Veiligheid, het CBS en de betrokken partners bij de Veiligheidsmonitor (gemeenten, politie, en het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum) het noodzakelijk om de inhoud en opzet van de Veiligheidsmonitor tegen het licht te houden. Het onderzoeksterrein is immers continu in beweging: nieuwe vormen van criminaliteit ontstaan en ontwikkelen zich steeds sneller (denk aan online criminaliteit) en in het verlengde daarvan verandert ook de behoefte aan informatie vanuit bestuur en beleid.

Concreet betekent dit dat de vragenlijst van de Veiligheidsmonitor in 2021 grondig is herzien. Door deze aanpassingen in de vraagstellingen en door een andere manier van dataverzameling (het onderzoek werd voor het eerst uitsluitend als internetenquête uitgevoerd) zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2021 niet meer 1-op-1 vergelijkbaar met die van 2019 en eerdere edities. Voor een beperkt aantal kernindicatoren zoals slachtofferschap van traditionele criminaliteit en onveiligheidsgevoelens is dat wél het geval en kunnen dus langeretermijntrends worden weergegeven (zie de Onderzoeksbeschrijving voor meer informatie). 

De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor 2025 is weinig veranderd ten opzichte van die van 2021 en 2023. De belangrijkste verandering ten opzichte van 2023 is de toevoeging van een nieuw thema over ervaringen met verdachte situaties in de buurt. Dat betekent dat de cijfers van 2025 goed vergelijkbaar zijn met die van twee en vier jaar eerder. Wel is het zo dat de cijfers in de Veiligheidsmonitor 2021, zoals die over overlast- en veiligheidsbeleving en slachtofferschap van criminaliteit, betrekking hebben op de coronaperiode, toen veel mensen aan huis gebonden waren en andere beperkende maatregelen golden. In de Onderzoeksbeschrijving wordt ingegaan op wat de mogelijke gevolgen hiervan zijn voor de vergelijkbaarheid van de onderzoeksuitkomsten van 2021 met die van 2023 en 2025.

De Veiligheidsmonitor bevat niet alleen cijfers over Nederland als geheel maar ook over de regio’s van het land. Er worden uitkomsten gepresenteerd voor de 10 regionale eenheden, 43 districten en 166 basisteams van de politie en voor de 59 grootste gemeenten van Nederland met meer dan 70 duizend inwoners. Ook wordt gekeken naar de G4 (Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht) en naar de G40. De G40 is het netwerk van 41 (middel)grote steden in ons land, die elkaar vinden in stedelijke vraagstukken waar de leden van het netwerk voor staan.

De Veiligheidsmonitor is een samenwerking tussen het Centraal Bureau voor de Statistiek en het ministerie van Justitie en Veiligheid. De publicatie Veiligheidsmonitor 2025 is als webpublicatie en in pdf-vorm beschikbaar op de website van het CBS. Achterliggende cijfers zijn te vinden op StatLine, de elektronische databank van het CBS.

1.1 Samenvatting

Deze samenvatting bevat de onderzoeksresultaten van de Veiligheidsmonitor 2025 voor de diverse thema’s op hoofdlijnen. Eerst wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste landelijke uitkomsten. Daarna volgt een samenvatting van de regionale uitkomsten. Deze uitkomsten van de afzonderlijke regio’s worden schematisch afgezet tegen het landelijk gemiddelde als referentiepunt. De uitkomsten in de samenvatting gaan over de bevolking van 15 jaar of ouder.

Landelijke uitkomsten

Leefbaarheid en overlast in woonbuurt

• Het rapportcijfer voor de leefbaarheid in de buurt bedraagt, net als in 2023 en 2021, een 7,6.
• In twintig jaar tijd, vanaf 2005, is de ervaren sociale cohesie in de buurt weinig veranderd. Op een schaal van 0 tot 10 scoort de sociale cohesie in de buurt in 2025 een 6,4. De sociale cohesie loopt uiteen van een 5,8 in zeer sterk stedelijke buurten tot een 7,1 in niet-stedelijke buurten.
• 42 procent van de mensen is (zeer) tevreden over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid in de buurt door de eigen gemeente. Dat is lager dan in 2023 en 2021.
• Volgens bijna een derde (32 procent) zijn gemeentelijke handhavers vaak of soms zichtbaar in de eigen buurt. 58 procent geeft aan dat dit het geval is voor andere plekken in de gemeente. Bijna een kwart (24 procent) is (zeer) tevreden over het functioneren van de handhavers in de eigen gemeente, 11 procent is (zeer) ontevreden. Zowel de zichtbaarheid als de tevredenheid daarover is in meer verstedelijkte buurten groter dan in minder verstedelijkte buurten.
• Bijna 9 op de 10 mensen geven aan (een beetje of veel) overlast in de buurt te ervaren, bij bijna de helft (46 procent) gaat het om veel overlast. Het vaakst ondervinden mensen veel verkeersoverlast (33 procent). Ook ervaart 22 procent veel fysieke verloedering, 14 procent veel sociale overlast en 12 procent veel milieuoverlast. 
• Vooral het ervaren van veel sociale overlast komt in 2025 meer voor dan in de voorgaande jaren. Zo wordt er meer overlast ervaren van rondhangende jongeren, maar ook van dronken mensen op straat, verwarde personen, drugsgebruik en mensen die worden lastiggevallen op straat. 

Veiligheidsbeleving

• Van de inwoners van Nederland voelt 37 procent zich weleens onveilig in het algemeen. Dat is meer dan in 2023 (35 procent) en 2021 (33 procent). 3 procent voelt zich vaak onveilig. 
• De algemene onveiligheidsgevoelens zijn ten opzichte van 2005, het eerste vergelijkbare meetjaar, met 26 procent gedaald.
• 17 procent van de mensen voelt zich weleens onveilig in de eigen buurt. Dat is meer dan in 2023 (15 procent) en 2021 (14 procent). Ruim 2 procent voelt zich vaak onveilig in de eigen buurt.
• In 2025 zijn de onveiligheidsgevoelens in de buurt 6 procent hoger dan in 2008, het eerste jaar dat deze op een vergelijkbare manier gemeten zijn.
• Vrouwen voelen zich vaker onveilig dan mannen en jongeren vaker dan ouderen. Homoseksuele en biseksuele mannen voelen zich vaker onveilig dan heteroseksuele mannen, en biseksuele vrouwen vaker dan heteroseksuele vrouwen. 
• ’s Avonds doet 9 procent vaak niet open omdat zij dat niet veilig vinden. 4 procent voelt zich ’s avonds vaak onveilig op straat in de eigen buurt en 3 procent rijdt of loopt vaak om vanwege onveilige plekken in de buurt. Verder is 2 procent vaak bang om zelf slachtoffer te worden van criminaliteit in de buurt, en voelt zich ’s avonds alleen thuis vaak onveilig.
• 9 procent van de mensen heeft het idee dat er veel criminaliteit in de eigen buurt voorkomt. Het grootste deel (63 procent) denkt dat er weinig criminaliteit plaatsvindt, en 21 procent denkt dat er geen criminaliteit voorkomt.
• Het percentage dat denkt dat de criminaliteit in de buurt in de afgelopen twaalf maanden is toegenomen, is groter dan het percentage dat denkt dat deze is afgenomen (13 tegen 4 procent). De meesten (59 procent) denken dat de criminaliteit gelijk gebleven is.
• Mensen waarderen de veiligheid in hun buurt met een gemiddeld rapportcijfer van 7,4, wat samenhangt met de stedelijkheid van de woonbuurt. Het rapportcijfer klimt op van 7,0 in zeer sterk stedelijke buurten naar 7,9 in niet-stedelijke buurten.
• 18 procent van de mensen denkt dat de kans heel groot of groot is om slachtoffer te worden van oplichting via internet. 6 procent schat de kans op inbraak in de eigen woning (heel) groot in, en 3 procent denkt dat het risico op mishandeling, zakkenrollerij of beroving (heel) groot is.

Respectloos gedrag en discriminatie

• 18 procent van de inwoners van Nederland zegt vaak of soms respectloos behandeld te worden door onbekenden op straat. Ruim 10 procent zegt vaak of soms door onbekenden in het openbaar vervoer respectloos te zijn behandeld, en een bijna vergelijkbaar deel door personeel van winkels of bedrijven. Het minst wordt respectloze behandeling ervaren van personeel van overheidsinstanties en van bekenden zoals partner, familie of vrienden (beide 7 procent).
• Ruim 1 op de 10 (12 procent) zegt zich gediscrimineerd te hebben gevoeld. Dat is iets meer dan in 2023.
• 41 procent van de mensen die in 2025 een of meer ervaringen met discriminatie hebben gehad, zegt dat dit was op grond van ras of huidskleur. In 2023 was dat met 39 procent iets minder. Bij 34 procent van de mensen met discriminatie-ervaring ging het om nationaliteit, bij 29 procent om geslacht, en bij 17 procent om leeftijd. Discriminatie op grond van godsdienst of levensovertuiging werd in 2025 door 19 procent van de mensen met discriminatie-ervaring genoemd, in 2023 was dat 16 procent.
• 57 procent van de mensen met discriminatie-ervaring geven aan dat dit kwam door ongelijke behandeling, benadeling of het voortrekken van bepaalde groepen. 47 procent zegt dat dit door discriminerende opmerkingen kwam, in 2023 werd dit minder vaak genoemd (44 procent).
• 40 procent van de mensen die discriminatie ervoeren, zegt dat dit op straat gebeurde. Dit is meer dan in 2023 toen 37 procent dit aangaf. Een kwart zegt dat dit op het werk plaatsvond en eveneens een kwart geeft aan dat het in een winkel gebeurde.
• 39 procent van de mensen met discriminatie-ervaring zegt dat dit door instanties of professionals gebeurde, bijvoorbeeld de landelijke overheid, een politicus, de gemeente of de politie.
• Ruim de helft (53 procent) van de mensen met discriminatie-ervaring geeft aan hierdoor minder vertrouwen in mensen te hebben. Ruim een kwart (26 procent) voelde zich er minder veilig door. In 2023 lag dit percentage lager (21 procent). Verder kreeg 14 procent depressieve klachten en 11 procent slaapproblemen.
• 11 procent van de mensen die zich gediscrimineerd voelden, hebben dit gemeld bij een of meer instanties. 2 procent van degenen die zich gediscrimineerd voelden, deed aangifte bij de politie. Dit komt overeen met 2023.

Traditionele criminaliteit

• In 2025 is 7 procent van de inwoners van Nederland in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer geweest van geweld (mishandeling, bedreiging, seksueel geweld), 11 procent van vermogensdelicten (diefstal en inbraak) en 7 procent van vernielingen.
• In totaal is 20 procent slachtoffer geweest van één of meer van deze vormen van traditionele criminaliteit. Dat is evenveel als in 2023, maar meer dan in 2021 (17 procent). De toename in het slachtofferschap ten opzichte van 2021 is relatief het sterkst bij de geweldsdelicten.
• Vanaf 2005 is het slachtofferschap van traditionele criminaliteit met 52 procent afgenomen.
• Mannen zijn iets vaker slachtoffer van traditionele criminaliteit dan vrouwen. Jongeren zijn vaker slachtoffer dan ouderen.
• Ruim een kwart van de slachtoffers van traditionele criminaliteit geeft aan emotionele of psychische problemen, lichamelijke verwondingen of letsel en/of financiële problemen te (hebben) ervaren als gevolg van hun slachtofferschap.
• In 2025 deed 37 procent van de slachtoffers van traditionele criminaliteit melding bij de politie van wat hen overkomen was. Bijna 1 op de 3 slachtoffers (31 procent) deed aangifte. Dit is vergelijkbaar met 2023 en 2021.
• De belangrijkste reden voor slachtoffers om het delict niet bij de politie te melden of aan te geven is dat ‘het niets helpt’. Bij 4 op de 10 delicten werd dit genoemd als (een van) de reden(en).

Online criminaliteit

• In 2025 is 10 procent in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer geweest van online oplichting en fraude, 6 procent van hacken, 3 procent van online bedreiging en intimidatie, en 1 procent van overige online delicten.
• In totaal is 17 procent in 2025 slachtoffer geweest van een of meer van deze vormen van online criminaliteit, dat is iets meer dan in 2023 (16 procent), maar evenveel als in 2021 (17 procent). Minder mensen zijn slachtoffer van hacken sinds 2021. Het slachtofferschap van online oplichting en fraude is iets toegenomen, met name aankoopfraude.
• 65-plussers zijn het minst vaak slachtoffer van online criminaliteit. Jongeren tussen de 15 en 25 jaar hebben relatief vaak te maken met online bedreiging en intimidatie.
• 21 procent van de slachtoffers van online criminaliteit geeft aan dat het online delict heeft geleid tot emotionele of psychische problemen en/of financiële problemen. Emotionele of psychische problemen worden het vaakst genoemd: 17 procent had hier last van. 8 procent kreeg financiële problemen.
• Van alle slachtoffers van online criminaliteit heeft 52 procent bij een instantie gemeld wat hen overkomen is, 15 procent heeft aangifte gedaan bij de politie.

Verdachte situaties

• In 2025 gaf 49 procent aan dat er zeker of vermoedelijk een of meer verdachte situaties in hun buurt voorkwamen in de afgelopen twaalf maanden.
• Vooral het dealen van drugs in de buurt wordt vaak vermeld. Ook bedrijven waar bijna nooit klanten komen en buurtbewoners met onrealistisch dure spullen worden relatief vaak genoemd als verdachte situaties.
• 10 procent van de mensen die een verdachte situatie opmerkt, maakte hier ergens melding van. Het vaakst werd het gemeld bij de politie (4 procent), de gemeente (3 procent) of de wijkagent (eveneens 3 procent).

Burgers en politie

• In 2025 geeft ruim een kwart van de inwoners van Nederland aan in de afgelopen twaalf maanden een of meerdere keren contact te hebben gehad met de politie. Dit is bijna hetzelfde als in 2023 en 2021.
• Hiervan hadden bijna 6 op de 10 het contact met de politie in de eigen buurt. Bijna 2 op de 10 hadden het contact elders in de eigen gemeente of buiten de eigen gemeente.
• De tevredenheid over het contact met de politie verschilt weinig naar de plek waar dit plaatsvond: ongeveer 2 op de 3 zijn (zeer) tevreden over dit contact, zowel in de eigen buurt, elders in de eigen gemeente als daarbuiten.
• Op de lange termijn, vanaf 2005, is de tevredenheid over het contact met de politie in de eigen gemeente met 20 procent toegenomen.
• 8 procent van de inwoners van Nederland geeft aan dat zij in de afgelopen twaalf maanden gecontroleerd zijn door de politie. Een ruime meerderheid van hen (81 procent) zegt dat de politie hen bij de controle rustig, respectvol en correct heeft behandeld.
• 10 procent van de personen die in de afgelopen twaalf maanden zijn gecontroleerd door de politie denkt dat hun afkomst, huidskleur of uiterlijk een reden was voor de controle.
• Ruim 1 op de 3 (35 procent) is (zeer) tevreden over het functioneren van de politie in de buurt. 8 procent is (zeer) ontevreden en 29 procent is niet tevreden en niet ontevreden. 28 procent geeft aan dit niet te kunnen beoordelen.
• Bijna de helft (48 procent) is (zeer) tevreden over het functioneren van de politie in het algemeen. 10 procent is (zeer) ontevreden en 29 procent is niet tevreden en niet ontevreden. De rest (13 procent) zegt dit niet te kunnen beoordelen.
• Vergeleken met 2005 is de tevredenheid over het functioneren van de politie in de buurt met 4 procent gestegen. Vanaf 2019 is wel een afname zichtbaar.
• 9 procent zegt de politie vaak in de eigen buurt te zien, 35 procent soms, 42 procent zelden en 14 procent nooit. Een meerderheid (56 procent) geeft dus aan de politie zelden of nooit in de eigen buurt te zien. Dit is vrij vergelijkbaar met 2023 en 2021.
• Ruim 3 op de 10 zijn (zeer) tevreden over de zichtbaarheid van de politie in de eigen buurt; ruim 2 op de 10 zijn (zeer) ontevreden hierover. De rest is tevreden noch ontevreden (36 procent) of heeft geen oordeel over de zichtbaarheid van de politie in de buurt (12 procent). De tevredenheid over de zichtbaarheid van de politie in de buurt is in 2025 bijna hetzelfde als in 2023 en 2021.
• De zichtbaarheid van de politie in de buurt en de tevredenheid hierover is in meer verstedelijkte buurten groter dan in minder verstedelijkte buurten.

Preventie

• Driekwart van de inwoners van Nederland geeft aan vaak of altijd waardevolle spullen mee uit de auto te nemen om diefstal te voorkomen. Dit is vergelijkbaar met 2023 en 2021.
• De helft plaatst vaak of altijd de fiets in de bewaakte fietsenstalling als die mogelijkheid er is. Dat is iets meer dan in 2023 en 2021. 
• 59 procent heeft extra veiligheidssloten of -grendels op ramen en deuren, 48 procent heeft buitenverlichting met een sensor, en 29 procent heeft thuis camerabewaking. Vooral het gebruik van camerabewaking is toegenomen tussen 2021 en 2025.
• Bijna een kwart geeft aan dat zijzelf of iemand anders van het huishouden deelneemt aan Whatsapp-buurtpreventie.
• De meest gebruikte maatregelen die mensen nemen om hun digitale gegevens te beschermen zijn sterke, moeilijk te raden wachtwoorden kiezen (74 procent). Ook gebruikt bijna de helft tweetrapsverificatie (49 procent), een virusscanner (47 procent), of voert updates uit of maakt back-ups (46 procent). 

Regionale uitkomsten

70-duizend-plus-gemeenten

• Iets meer dan de helft (52 procent) van de inwoners van de 70-duizend-plus-gemeenten ervaart veel buurtoverlast, tegen 46 procent landelijk gemiddeld. Vooral in de vier grootste steden, de G4, wordt veel overlast ervaren (60 procent).
• 21 procent van de inwoners van de 70-duizend-plus-gemeenten voelt zich weleens onveilig in de eigen buurt, tegen 17 procent gemiddeld in Nederland. In de G4 voelt 28 procent zich weleens onveilig in de eigen buurt.
• Een kwart van de inwoners van de 70-duizend-plus-gemeenten is in 2025 slachtoffer geweest van één of meer vormen van traditionele criminaliteit (landelijk 20 procent). Het slachtofferschap is het grootst in de G4 (32 procent).
• In de 70-duizend-plus-gemeenten was 53 procent van de inwoners zeker of had een vermoeden van verdachte situaties in hun buurt. Dat is meer dan landelijk gemiddeld (49 procent). In de G4 geven inwoners het vaakst aan zeker te zijn van een verdachte situatie of hiervan een vermoeden te hebben (58 procent).
• De tevredenheid over het functioneren van de politie in de buurt is in de 70-duizend-plus-gemeenten met 35 procent gelijk aan het landelijke gemiddelde. In de G4 is men hierover iets positiever (36 procent).

In dit hoofdstuk staat het thema leefbaarheid en overlast in de woonbuurt centraal. Eerst komt aan de orde hoe inwoners van Nederland de fysieke voorzieningen en sociale cohesie in hun buurt ervaren. Vervolgens gaat het om de overlast in de buurt. Welke vormen van overlast komen het meest voor en van welke heeft men de meeste last? Meer cijfermateriaal over dit onderwerp, uitgesplitst naar regio en persoonskenmerken is beschikbaar op StatLine.

2.1 Fysieke voorzieningen en sociale cohesie in buurt

Fysieke voorzieningen

In de Veiligheidsmonitor is de tevredenheid over fysieke voorzieningen in de woonbuurt gemeten. Een meerderheid van 82 procent geeft aan (heel) tevreden te zijn over de straatverlichting in de buurt. Over het onderhoud van plantsoenen en parken is 64 procent (heel) tevreden. Verder is 59 procent (heel) tevreden over het onderhoud van de straten, stoepen en pleintjes en over de speelplekken voor kinderen. De tevredenheid over voorzieningen voor jongeren, zoals sportveldjes of een buurthuis, is met 44 procent lager¹⁾. De tevredenheid over de fysieke voorzieningen in de buurt is vrijwel hetzelfde als in 2023 en 2021.

Sociale cohesie

Ook de sociale cohesie in de eigen woonbuurt is onderzocht. Drie kwart vindt dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan. Ook zegt 72 procent dat zij de huissleutel aan de buren zouden durven geven als ze op vakantie gaan of langere tijd afwezig zijn. Over de bevolkingssamenstelling in de eigen buurt is 66 procent tevreden. Het percentage dat veel contact heeft met andere buurtbewoners is relatief laag (37 procent). Ruim een kwart geeft aan dat de mensen in de buurt elkaar nauwelijks kennen.

Het beeld rondom sociale cohesie is iets minder positief dan in 2021. Alleen het percentage dat aangeeft veel contact te hebben met andere buurtbewoners is niet gewijzigd.

Schaalscore fysieke voorzieningen en sociale cohesie

Op basis van de vragen over fysieke voorzieningen en sociale cohesie zijn schaalscores berekend. Deze schaalscores lopen van 0 tot en met 10, waarbij een hogere score overeenkomt met een positiever oordeel. De gemiddelde schaalscore voor fysieke voorzieningen bedraagt 6,5 en de gemiddelde schaalscore voor sociale cohesie is 6,4.

Fysieke voorzieningen en sociale cohesie naar stedelijkheid

Het oordeel over de fysieke voorzieningen in de buurt verschilt nagenoeg niet tussen meer verstedelijkte en minder verstedelijkte buurten. Het oordeel over de sociale cohesie in de buurt verschilt wel: bewoners van minder verstedelijkte buurten ervaren duidelijk meer sociale cohesie in hun buurt dan bewoners van meer verstedelijkte buurten.

Trends in fysieke voorzieningen en sociale cohesie

In de periode 2008-2025 is het oordeel over de fysieke voorzieningen in de buurt relatief weinig veranderd. Ook het oordeel over de sociale cohesie in de buurt, dat gemeten is tussen 2005 en 2025, laat een vrij stabiel beeld zien.

Leefbaarheid buurt

Mensen geven de leefbaarheid in hun buurt in 2025, net zoals in 2023 en 2021, gemiddeld een 7,6 als rapportcijfer. 10 procent vindt dat de buurt waarin zij wonen er in de afgelopen twaalf maanden op vooruit is gegaan, 18 procent is van mening dat hun buurt erop achteruit is gegaan. 69 procent, de overgrote meerderheid, ziet geen verandering. De rest (3 procent) heeft geen antwoord gegeven.

2.2 Functioneren gemeente rond leefbaarheid en veiligheid

Functioneren gemeente naar stedelijkheid

Van de inwoners van Nederland is 42 procent (zeer) tevreden over het functioneren van de eigen gemeente als het gaat om de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. Dat is een iets kleiner deel dan in 2023 en 2021 toen het om 44 procent ging. Deze tevredenheid is bijna hetzelfde in stedelijke en minder-stedelijke gemeenten. Wel is de tevredenheid in 2025 iets lager dan in de voorgaande jaren.

Functioneren gemeente in 70-duizend-plus-gemeenten

In gemeenten met meer dan 70 duizend inwoners is 41 procent tevreden over het functioneren van de gemeente bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. In de G4 is dit 39 procent. Dit percentage ligt iets lager dan in Nederland (42 procent) en in de G40 (42 procent).

Binnen de 70-duizend-plus-gemeenten varieert het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over het functioneren van de gemeente van 29 in Roosendaal tot 57 in Amstelveen.

Inzet gemeente voor leefbaarheid en veiligheid buurt

Ruim 4 op de 10 inwoners (43 procent) zijn het (helemaal) eens met de stelling dat hun gemeente zich inzet voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Verder is 38 procent van mening dat de gemeente de buurt informeert over de aanpak van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. En 31 procent vindt dat de gemeente de buurt betrekt bij de aanpak van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt.

Zichtbaarheid gemeentelijke handhavers

Gemeentelijke handhavers houden zich bezig met het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid. In de eigen buurt ziet 7 procent van de mensen gemeentelijke handhavers vaak en 24 procent ziet hen soms. Op andere plekken in de gemeente is dit respectievelijk 16 procent en 42 procent. De zichtbaarheid van de handhavers in de buurt en elders in de gemeente is in meer stedelijke gemeenten groter dan in minder stedelijke gemeenten.

Functioneren gemeentelijke handhavers

Bijna een kwart van de mensen die weleens gemeentelijke handhavers in hun buurt of elders in de gemeente zien is (zeer) tevreden over het functioneren van deze handhavers. Daarentegen is 11 procent hierover juist (zeer) ontevreden. Verder is 35 procent niet tevreden en niet ontevreden, en zegt 29 procent dit niet te kunnen beoordelen.

Het percentage dat (zeer) tevreden is over het functioneren van gemeentelijke handhavers neemt toe met de stedelijkheidsgraad van de woongemeente: van 21 procent in niet-stedelijke gemeenten tot 27 procent in zeer sterk stedelijke gemeenten.

2.3 Overlast in buurt

Om een beeld te krijgen van de ervaren buurtoverlast is in de Veiligheidsmonitor voor zeventien vormen van overlast gevraagd of deze weleens voorkomen in de eigen buurt en, zo ja, in welke mate men daar zelf overlast van ervaart. Antwoordmogelijkheden zijn hierbij ‘veel overlast’, ‘een beetje overlast’, ‘weinig overlast’ en ‘geen antwoord’. De afzonderlijke overlastvormen zijn ingedeeld in vier categorieën: fysieke verloedering, sociale overlast, verkeersoverlast en milieuoverlast.

Hieronder wordt besproken in hoeverre mensen de verschillende vormen van overlast ervaren in hun buurt. Het gaat dan om een beetje of veel overlast. Ook wordt aangegeven welk deel veel overlast ervaart.

Fysieke verloedering

Fysieke verloedering bestaat uit vier overlastvormen: ‘rommel op straat’, ‘vernield straatmeubilair, bijvoorbeeld vuilnisbakken of bankjes’, ‘bekladde muren of gebouwen’, en ‘hondenpoep, bijvoorbeeld op de stoep of op grasveldjes’. Van alle 15-plussers zeggen 7 op de 10 overlast te hebben van een of meer vormen van fysieke verloedering in hun buurt. Ruim 2 op de 10 zeggen hiervan veel overlast te hebben. Het grootste fysieke overlastprobleem is hondenpoep: 57 procent van alle 15-plussers geeft aan hier zelf overlast van te ervaren en 16 procent ervaart zelfs veel overlast. Van rommel op straat heeft 44 procent zelf overlast, 9 procent ervaart veel overlast. Van vernieling van straatmeubilair en bekladde muren of gebouwen wordt minder vaak overlast ervaren.

In 2025 ervaren iets meer mensen veel overlast van rommel op straat, vernield straatmeubilair en bekladde muren of gebouwen dan 2021. Het ervaren van veel overlast door hondenpoep is juist iets lager.

Sociale overlast

Sociale overlast in de buurt omvat de volgende zeven vormen van overlast: ‘dronken mensen op straat’, ‘verwarde personen’, ‘drugsgebruik, bijv. op straat of bij coffeeshops’, ‘drugshandel’, ‘overlast door buurtbewoners’, ‘mensen die op straat worden lastiggevallen’ en ‘rondhangende jongeren’. In totaal zegt 46 procent te maken te hebben met een of meer vormen van sociale overlast. Bij 14 procent gaat het naar eigen zeggen om veel sociale overlast. De grootste sociale overlast komt van rondhangende jongeren (26 procent) en van buurtbewoners (20 procent). Respectievelijk 7 en 5 procent hebben hier naar eigen zeggen veel overlast van. Het lastigvallen van mensen op straat wordt met 7 procent het minst vaak als overlast ervaren.

In vergelijking met 2021 en 2023 wordt er vaker veel overlast ervaren van rondhangende jongeren, maar ook van dronken mensen op straat, verwarde personen, drugsgebruik en mensen die worden lastiggevallen op straat.

Verkeersoverlast

Bij verkeersoverlast in de buurt gaat het om ‘parkeerproblemen, bijvoorbeeld foutgeparkeerde voertuigen of te weinig plaatsen’, ‘te hard rijden’ en ‘agressief verkeersgedrag’. In totaal zegt 73 procent dat ze last hebben van een of meer vormen van verkeersoverlast. Bijna een derde ervaart veel verkeersoverlast. Te hard rijden is het grootste overlastprobleem: 57 procent geeft aan hiervan overlast te hebben, en 21 procent zegt hiervan veel overlast te hebben. Overlast door parkeerproblemen komt voor bij 45 procent en bij 18 procent komt dit veel voor. Van agressief verkeersgedrag wordt het minst vaak overlast ervaren.

Het percentage dat veel overlast ervaart door parkeerproblemen, agressief verkeersgedrag of te hard rijdend verkeer is iets toegenomen tussen 2021 en 2025.

Milieuoverlast

Milieuoverlast bestaat uit de volgende drie overlastvormen: ‘overlast van horecagelegenheden zoals cafés, restaurants of snackbars’, ‘geluidsoverlast’ en ‘stankoverlast’. In totaal zeggen bijna 4 op de 10 dat ze overlast ervaren van een of meer vormen van milieuoverlast. Ruim 1 op de 10 ervaart veel milieuoverlast. De meeste overlast wordt ervaren van geluid. Ruim 3 op de 10 ervaren geluidsoverlast in de buurt, 1 op de 10 heeft veel overlast hiervan. Van stankoverlast en overlast van horecagelegenheden ervaart men minder vaak hinder.

In 2025 verschillen de ervaren vormen van milieuoverlast vrijwel niet met die in voorgaande jaren.

Overlast totaal

Het percentage mensen dat overlast ervaart van een of meer van de zeventien onderzochte overlastvormen geeft de totaal ervaren overlast in de buurt weer. Een grote meerderheid van 89 procent zegt overlast te ervaren van ten minste één overlastvorm in de buurt, 46 procent geeft aan van ten minste één vorm veel overlast te ervaren.

Trends in overlast

Het percentage dat van ten minste één vorm van fysieke verloedering veel overlast heeft is na 2012 afgenomen. Tussen 2023 en 2025 steeg dit weer enigszins, maar blijft met een index van 87 onder het niveau van 2012 (index=100).

Het percentage dat van ten minste één vorm veel sociale overlast ervaart, bereikte in 2019 het laagste punt. Sindsdien stijgt dit percentage en kwam in 2023 terug op het niveau van 2012. Tussen 2023 en 2025 nam dit percentage verder toe (index 2025=110).

Tussen 2012 en 2015 daalde het percentage mensen dat van ten minste één vorm veel verkeersoverlast ervaart. In de jaren daarna nam dit percentage weer toe. Daarmee kwam het indexcijfer in 2025 uit op 104.

Overlast naar stedelijkheid

In sterker verstedelijkte buurten ervaren meer bewoners overlast dan in minder verstedelijkte buurten. In zeer sterk stedelijke buurten geeft 58 procent van de bewoners aan veel overlast van ten minste één van de zeventien onderscheiden overlastvormen te ervaren. In de niet-stedelijke buurten is dit 36 procent.

Overlast naar politieregio

Op het schaalniveau van de tien regionale eenheden van de politie varieert het aandeel inwoners dat veel overlast in de buurt ervaart van 41 procent in Noord- en Oost-Nederland tot 56 procent in Amsterdam en Rotterdam. De overlast naar regionale eenheid is vrijwel gelijk aan die in 2021 en 2023.

Op het niveau van de 166 basisteams van de politie lopen de uitkomsten voor veel ervaren overlast uiteen van 29 procent in Achterhoek-Oost en Noordoost-Twente tot 86 procent in het Amsterdamse Centrum-Burgwallen.

In tabellenbijlage II is weergegeven in welke regionale eenheden, politiedistricten en basisteams de buurtoverlast – rekening houdend met de betrouwbaarheidsintervallen rond de uitkomsten – in 2025 hoger of lager is dan het landelijke gemiddelde, en hoger of lager is dan in 2023 en 2021.

Overlast in 70-duizend-plus-gemeenten

In de 70-duizend-plus-gemeenten is vaker sprake van veel overlast in de buurt op ten minste één van de zeventien onderscheiden overlastvormen dan gemiddeld in het land. In deze gemeenten ervaart ruim de helft van de inwoners (52 procent) veel buurtoverlast. Gemiddeld is dit 46 procent (zie figuur 2.3.1). Binnen de groep van 70-duizend-plus-gemeenten wordt de meeste buurtoverlast ervaren in de G4 (60 procent), gevolgd door de G40 (49 procent) en ten slotte de overige 70-duizend-plus-gemeenten (45 procent).

Binnen de 70-duizend-plus-gemeenten varieert het percentage inwoners dat veel overlast in de buurt ervaart van 33 in Amstelveen tot 65 in Rotterdam.

In tabellenbijlage III is weergegeven in welke 70-duizend-plus-gemeenten de buurtoverlast in 2025 hoger of lager is dan het gemiddelde van deze 70-duizend-plus-gemeenten, en hoger of lager is dan in 2023 en 2021.

In dit hoofdstuk staat centraal hoe mensen veiligheid ervaren. Het gaat om gevoelens van onveiligheid in het algemeen en in de eigen woonbuurt. Daarna komt aan de orde hoe mensen de criminaliteit in hun buurt beoordelen en hoe ze de kans inschatten om zelf slachtoffer van criminaliteit te worden. Meer achtergrondcijfers over verschillen in veiligheidsbeleving naar regio en naar persoonskenmerken zijn te vinden op StatLine.

3.1 Onveiligheidsgevoelens in buurt en in algemeen

Van de inwoners van Nederland voelt 17 procent zich weleens onveilig in de eigen buurt. Dat is meer dan in 2023 (15 procent) en 2021 (14 procent). In 2025 gaf ruim 2 procent aan zich vaak onveilig te voelen in de buurt. Dit betreft ongeveer 377 duizend 15-plussers.

In algemene zin voelt 37 procent zich weleens onveilig. Dat is meer dan het dubbele van de onveiligheidsgevoelens in de eigen buurt. Het percentage dat zich weleens onveilig voelt is in 2025 hoger dan in 2023 (35 procent) en 2021 (33 procent). Verder voelt 3 procent zich in 2025 in algemene zin vaak onveilig.

Trends in onveiligheidsgevoelens

In twintig jaar tijd heeft de algemene veiligheidsbeleving zich per saldo gunstig ontwikkeld. De daling van de onveiligheidsgevoelens was het sterkst in de periode 2005-2008. Tussen 2019 en 2021 is het beeld stabiel, daarna is er een stijging. In 2025 waren de onveiligheidsgevoelens terug op het niveau van 2015. Ten opzichte van 2005 zijn de algemene onveiligheidsgevoelens met 26 procent afgenomen (index 2025=74).

De buurtgerelateerde onveiligheidsgevoelens (gemeten vanaf 2008) laten na een aanvankelijke stijging in 2009 een fluctuerend beeld zien tot ongeveer 2015. Daarna is er een dalende trend zichtbaar die vanaf 2019 ombuigt in een stijgende trend. Ten opzichte van 2008 zijn de onveiligheidsgevoelens in de buurt met 6 procent toegenomen (index 2025 = 106).

Onveiligheidsgevoelens naar geslacht, leeftijd en seksuele oriëntatie

De veiligheidsbeleving verschilt naar geslacht, leeftijd en seksuele oriëntatie. Meer vrouwen dan mannen voelen zich onveilig, zowel in de eigen buurt (21 tegen 13 procent) als in het algemeen (48 tegen 26 procent). De jongere leeftijdsgroepen (15- tot 25-jarigen en 25- tot 45-jarigen) voelen zich vaker onveilig dan 45- tot 65-jarigen en vooral 65-plussers.

Het meest onveilig voelen zich jonge vrouwen van 15 tot 25 jaar. Van hen voelt 28 procent zich weleens onveilig in de eigen buurt, 60 procent voelt zich weleens onveilig in het algemeen. Deze percentages zijn ruim twee keer zo hoog als die van de mannen in dezelfde leeftijdsgroep (respectievelijk 13 procent en 27 procent). In elke leeftijdsgroep voelen vrouwen zich vaker onveilig dan mannen, maar dit verschil is kleiner bij oudere leeftijdsgroepen.

Homoseksuele en bi-plus mannen voelen zich vaker onveilig dan heteroseksuele mannen, en bi-plus vrouwen voelen zich vaker onveilig dan heteroseksuele vrouwen, zowel in de buurt als in het algemeen. Vooral bi-plus vrouwen voelen zich vaak onveilig: 27 procent voelt zich weleens onveilig in de buurt, 60 procent weleens in het algemeen. Homoseksuele vrouwen en heteroseksuele vrouwen verschillen minder in hun veiligheidsbeleving.

Onveiligheidsgevoelens naar politieregio

Tussen de tien regionale eenheden van de politie varieert het aandeel inwoners dat zich weleens onveilig voelt in de eigen buurt van 14 procent in Oost-Nederland en Noord-Nederland tot 25 procent in Amsterdam. In alle regionale eenheden zijn de onveiligheidsgevoelens in de buurt toegenomen tussen 2021 en 2025. Vooral de eenheid Noord-Nederland laat een relatief grote stijging zien in vergelijking met vier jaar eerder.

Op het niveau van de 166 basisteams van de politie lopen de onveiligheidsgevoelens in de buurt uiteen van 5 procent in Noordoost-Twente tot 49 procent in het Amsterdamse Centrum-Burgwallen.