7. Bedrijfstak
Bij werknemers zonder arbeidsbeperking verdienen vrouwen in bijna elke bedrijfstak minder per uur dan mannen. Alleen vrouwen met herkomst EU11 en vrouwen met herkomst Turkije die in het buitenland zijn geboren verdienen per uur iets meer dan mannen in respectievelijk de bedrijfstakken ‘zakelijke dienstverlening’ en ‘landbouw en nijverheid’. Bij werknemers met een arbeidsbeperking verdienen vrouwen in de bedrijfstak ‘overheid en zorg’ bij de meeste herkomstgroepen per uur meer dan mannen. In de bedrijfstak ‘zakelijke dienstverlening’ verdienen ze per uur alleen meer dan mannen bij herkomst Nederland, Europa overig en Suriname. Bij de meeste overige bedrijfstakken hebben vrouwen met een arbeidsbeperking gemiddeld een lager uurloon dan mannen met een arbeidsbeperking.
7.1 Uurlonen
Per bedrijfstak verschilt het gemiddelde uurloon van werknemers. Maar tussen de onderscheiden herkomstgroepen verschilt het uurloon bij werknemers met een arbeidsbeperking in dezelfde bedrijfstak maximaal 1 á 2 euro van elkaar (figuren 7.1.1 en 7.1.2). De verschillen in uurloon tussen werknemers met een verschillende herkomst bij werknemers zonder arbeidsbeperking zijn groter. Wel liggen de lonen bij elke herkomstgroep per bedrijfstak hoger dan bij werknemers met een arbeidsbeperking. Het gemiddelde uurloon van werknemers met herkomst EU11 zonder arbeidsbeperking in de bedrijfstak ‘zakelijke dienstverlening’ ligt maar een euro hoger dan dat van werknemers met herkomst EU11 met een arbeidsbeperking in deze bedrijfstak. Werknemers met herkomst Nederland zonder arbeidsbeperking verdienen in dezelfde bedrijfstak ruim 12 euro per uur meer dan werknemers met herkomst Nederland met een arbeidsbeperking.
Hoogste uurlonen in bedrijfstak ‘informatie, financiële diensten en onroerend goed’
Bij de werknemers zonder arbeidsbeperking verdienen in elke bedrijfstak de werknemers met herkomst Nederland en Europa overig de hoogste gemiddelde uurlonen (figuren 7.1.1 en 7.1.2). Een uitzondering is de bedrijfstak ‘informatie, financiële diensten en onroerend goed’ waarin migranten met herkomst Buiten-Europa gemiddeld ruim een euro per uur meer verdienen dan werknemers met herkomst Nederland, maar ruim een euro minder dan werknemers met herkomst Europa overig. De bedrijfstak ‘informatie, financiële diensten en onroerend goed’ kent overigens bij elke herkomstgroep de hoogste gemiddelde uurlonen. De laagste uurlonen zijn er in elke herkomstgroep bij de banen in de bedrijfstak ‘handel, vervoer en horeca’. Met uitzondering van de werknemers zonder arbeidsbeperking met herkomst EU11: zij verdienen gemiddeld het laagste uurloon binnen de bedrijfstak ‘zakelijke dienstverlening’.
| Landbouw en nijverheid (euro) | Handel, vervoer en horeca (euro) | Informatie, financiële diensten en onroerend goed (euro) | Zakelijke dienstverlening (euro) | Overheid en zorg (euro) | Cultuur, recreatie en overige diensten (euro) | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nederland, zonder arbeidsbeperking | 31,05 | 24,62 | 37,25 | 30,32 | 32,12 | 26,53 |
| Nederland, met arbeidsbeperking | 17,51 | 16,25 | 23,76 | 18,01 | 22,39 | 18,49 |
| EU11, zonder arbeidsbeperking | 21,39 | 19,95 | 35,28 | 18,06 | 29,25 | 23,4 |
| EU11, met arbeidsbeperking | 16,77 | 15,76 | 17,09 | 20,33 | ||
| Overig Europa, zonder arbeidsbeperking | 31,75 | 24,84 | 39,91 | 27,66 | 32,59 | 28,4 |
| Overig Europa, met arbeidsbeperking | 17,51 | 16,42 | 24,01 | 18,56 | 22,4 | 18,86 |
| Voor herkomst EU11, met arbeidsbeperking en bedrijfstakken informatie, financiële diensten en onroerend goed en cultuur, recreatie en overige diensten ontbreken de gegevens, omdat er binnen deze groepen minder dan honderd banen waren van vrouwen en/of mannen. | ||||||
| Landbouw en nijverheid (euro) | Handel, vervoer en horeca (euro) | Informatie, financiële diensten en onroerend goed (euro) | Zakelijke dienstverlening (euro) | Overheid en zorg (euro) | Cultuur, recreatie en overige diensten (euro) | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Geboren in Nederland, zonder arbeidsbeperking | 29,31 | 21,71 | 33,32 | 26,18 | 29,9 | 26,12 |
| Geboren in Nederland, met arbeidsbeperking | 17 | 16,08 | 22,12 | 18,41 | 21,58 | 18,26 |
| Geboren in buitenland, zonder arbeidsbeperking | 29,08 | 22,75 | 38,61 | 26,76 | 29,28 | 24,92 |
| Geboren in buitenland, met arbeidsbeperking | 16,53 | 16,05 | 22,36 | 17,29 | 20,51 | 17,43 |
7.2 Loonverschillen
Vrouwen zonder arbeidsbeperking werken vooral in de bedrijfstak ‘overheid en zorg’, terwijl mannen zonder arbeidsbeperking het vaakst in de bedrijfstak ‘handel, vervoer en horeca’ werken (figuur 7.1.1). Bij de werknemers met een arbeidsbeperking verschuift dit beeld. Zowel mannen als vrouwen met een arbeidsbeperking werken vaker in de bedrijfstak landbouw en nijverheid’ (dit is inclusief de industrie) dan mannen en vrouwen zonder arbeidsbeperking. Mannen met een arbeidsbeperking werken ook het vaakst in deze bedrijfstak. Vrouwen met een arbeidsbeperking werken het meest in de bedrijfstak ‘overheid en zorg’. Het aandeel werknemers in de bedrijfstakken ‘informatie, financiële diensten en onroerend goed’ en ‘cultuur, recreatie en overige diensten’ is beperkt bij de werknemers zonder arbeidsbeperking. Werknemers met een arbeidsbeperking werken nauwelijks in de bedrijfstak ‘informatie, financiële diensten’. Het gaat in 2024 om nog geen 6 duizend banen van de in totaal 228 duizend banen van werknemers met een arbeidsbeperking.
| Landbouw en nijverheid (%) | Handel, vervoer en horeca (%) | Informatie, financiële diensten en onroerend goed (%) | Zakelijke dienstverlening (%) | Overheid en zorg (%) | Cultuur, recreatie en overige diensten (%) | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Vrouwen, zonder arbeidsbeperking | 6,6 | 23,7 | 5,4 | 15,1 | 45,3 | 3,9 |
| Vrouwen, met arbeidsbeperking | 23,5 | 19,4 | 2,4 | 12,4 | 38,7 | 3,6 |
| Mannen, zonder arbeidsbeperking | 22,1 | 29,1 | 9,1 | 20,1 | 16,9 | 2,7 |
| Mannen, met arbeidsbeperking | 39,4 | 23,7 | 2,6 | 16,7 | 15,3 | 2,3 |
Omdat het aantal werknemers in de bedrijfstakken ‘informatie, financiële diensten en onroerend goed’ en ‘cultuur, recreatie en overige diensten’ beperkt is (vooral bij de werknemers met een arbeidsbeperking) gaat de hier beschreven analyse naar de loonverschillen tussen vrouwen en mannen alleen over de andere bedrijfstakken. Met de cijfers over uurlonen in de tabellenset, bijlage bij deze publicatie, kunnen de loonverschillen voor alle onderscheiden bedrijfstakken berekend worden.
In bedrijfstak ‘zakelijke dienstverlening’ verdienen vrouwen meer dan mannen bij werknemers zonder arbeidsbeperking en herkomst EU11.
Onder werknemers zonder arbeidsbeperking is bij herkomst Nederland en Europa overig het gemiddelde uurloon van vrouwen in elke bedrijfstak lager dan dat van mannen (figuur 7.2.2). Het loonverschil is het hoogst binnen de bedrijfstakken ‘handel, vervoer en horeca’ en ‘zakelijke dienstverlening’. Bij de werknemers met herkomst Nederland is het loonverschil tussen vrouwen en mannen in deze bedrijfstakken respectievelijk -22,5 en -17,3 procent. Onder werknemers zonder arbeidsbeperking met herkomst EU11 is het verschil in uurloon met -13,4 procent het grootst in de bedrijfstak ‘overheid en zorg’. Maar in de bedrijfstak ‘zakelijke dienstverlening’ verdienen vrouwen zonder arbeidsbeperking met herkomst EU11 ruim een procent meer dan mannen zonder arbeidsbeperking met herkomst EU11.
Onder werknemers met een arbeidsbeperking verdienen vrouwen met herkomst Nederland en Europa overig alleen bij de bedrijfstakken ‘landbouw en nijverheid’ en ‘handel, vervoer en horeca’ per uur gemiddeld minder dan mannen. Het loonverschil is echter wel veel kleiner dan onder werknemers zonder arbeidsbeperking. Binnen bedrijfstak ‘handel, vervoer en horeca’ is bij werknemers met een arbeidsbeperking en herkomst Nederland het verschil in uurloon tussen vrouwen en mannen bijvoorbeeld -4,3 procent. Onder werknemers met een arbeidsbeperking en herkomst EU11 verdienen vrouwen alleen bij bedrijfstak ‘landbouw en nijverheid’ minder per uur dan mannen.
| Landbouw en nijverheid (%) | Handel, vervoer en horeca (%) | Zakelijke dienstverlening (%) | Overheid en zorg (%) | |
|---|---|---|---|---|
| Nederland, zonder arbeidsbeperking | -12,7 | -22,5 | -17,3 | -12 |
| Nederland, met arbeidsbeperking | -5,6 | -4,3 | 5,9 | 7,9 |
| EU11, zonder arbeidsbeperking | -6,3 | -5,1 | 1,3 | -13,4 |
| EU11, met arbeidsbeperking | -4 | 7,9 | 0,1 | 7,3 |
| Overig Europa, zonder arbeidsbeperking | -9 | -17,3 | -14,8 | -12 |
| Overig Europa, met arbeidsbeperking | -3,7 | -1 | 7,7 | 7,4 |
7.3 Loonverschillen herkomstlanden Buiten-Europa
Onder werknemers zonder arbeidsbeperking verdienen vrouwen met herkomst Turkije, Marokko en Suriname binnen de onderscheiden bedrijfstakken minder per uur dan mannen met deze herkomst (figuren 7.3.1 en 7.3.2). Alleen vrouwen met herkomstland Turkije die in het buitenland zijn geboren verdienen in de bedrijfstak ‘Landbouw en nijverheid’ gemiddeld bijna een euro meer dan mannen. Bij de tweede generatie zijn de verschillen bij werknemers zonder arbeidsbeperking het grootst in de bedrijfstak ‘Handel, vervoer en horeca’. Vrouwen met herkomstland Turkije uit deze groep verdienen bijvoorbeeld bijna 20 procent minder dan mannen uit deze groep (figuur 7.3.1). Onder migranten zonder arbeidsbeperking is bij werknemers met herkomstland Suriname het loonverschil tussen vrouwen en mannen het grootst in de bedrijfstak ‘Handel, vervoer en horeca’ (figuur 7.3.2). Onder migranten zonder arbeidsbeperking met herkomstland Turkije is dat bedrijfstak ‘zakelijke dienstverlening’ en onder migranten zonder arbeidsbeperking met herkomstland Marokko is dat bedrijfstak ‘overheid en zorg’.
In bedrijfstak ‘zakelijke dienstverlening’ bij arbeidsbeperking hoger uurloon voor vrouwen dan voor mannen bij herkomst Suriname
Onder werknemers met een arbeidsbeperking verdienen vrouwen met herkomst Turkije, Marokko en Suriname alleen binnen de bedrijfstak ‘Overheid en zorg’ meer of bijna even veel per uur als mannen. Dit verschil in uurloon is met bijna 10 procent het grootst onder de tweede generatie met herkomstland Suriname en onder migranten met herkomstland Marokko. Onder werknemers met een arbeidsbeperking hebben alleen vrouwen met herkomstland Suriname bij zowel migranten als de tweede generatie een hoger uurloon dan mannen binnen de bedrijfstak ‘zakelijke dienstverlening’.
| Landbouw en nijverheid (%) | Handel, vervoer en horeca (%) | Zakelijke dienstverlening (%) | Overheid en zorg (%) | |
|---|---|---|---|---|
| Turkije, zonder arbeidsbeperking | -7,5 | -19,4 | -10 | -11,5 |
| Turkije, met arbeidsbeperking | -6 | -7,4 | -2,2 | 5 |
| Marokko, zonder arbeidsbeperking | -1,2 | -18,1 | -4,6 | -8,5 |
| Marokko, met arbeidsbeperking | -4,3 | -1,7 | 3,9 | |
| Suriname, zonder arbeidsbeperking | -0,1 | -11,5 | -4,5 | -5,4 |
| Suriname, met arbeidsbeperking | -2,5 | -2,2 | 11,2 | 9,5 |
| Voor herkomst Marokko, met arbeidsbeperking en bedrijfstak landbouw en nijverheid ontbreken de gegevens, omdat er binnen deze groep minder dan honderd banen van vrouwen waren. | ||||
| Landbouw en nijverheid (%) | Handel, vervoer en horeca (%) | Zakelijke dienstverlening (%) | Overheid en zorg (%) | |
|---|---|---|---|---|
| Turkije, zonder arbeidsbeperking | 0,9 | -7,2 | -15,8 | -13,4 |
| Turkije, met arbeidsbeperking | -7,2 | -7,9 | -6,4 | -0,3 |
| Marokko, zonder arbeidsbeperking | -8,3 | -10,5 | -11,2 | -13,7 |
| Marokko, met arbeidsbeperking | -2,8 | 0,5 | 9,7 | |
| Suriname, zonder arbeidsbeperking | -6,6 | -13,1 | -7,3 | -11,7 |
| Suriname, met arbeidsbeperking | -5,7 | -2,2 | 2,7 | -0,8 |
| Voor herkomst Marokko, met arbeidsbeperking en bedrijfstak handel, vervoer en horeca ontbreken de gegevens, omdat er binnen deze groep minder dan honderd banen van vrouwen waren. | ||||