Intersectionele loonverschillen; geslacht, herkomst, arbeidsbeperking, 2024

2. Vast of flexibel dienstverband

Bij werknemers zonder arbeidsbeperking verdienen vrouwen minder dan mannen. Het verschil in uurloon is bij vaste dienstverbanden groter dan bij flexibele dienstverbanden. Dit geldt alleen niet voor werknemers met herkomst EU11, bij wie er geen loonverschil is tussen vrouwen en mannen met een vast dienstverband. Bij werknemers met een arbeidsbeperking hebben vrouwen zowel bij vaste als flexibele dienstverbanden gemiddeld een hoger uurloon dan mannen. Dit geldt echter niet voor migranten met herkomstland Turkije. Onder hen verdienen vrouwen met een arbeidsbeperking en een vaste baan minder per uur dan mannen.

2.1 Uurlonen

Werknemers met een vast dienstverband verdienen per uur meer dan werknemers met een flexibel dienstverband. Dit geldt vooral voor werknemers zonder arbeidsbeperking. Bij werknemers met een arbeidsbeperking liggen de gemiddelde uurlonen van vaste en flexibele dienstverbanden dichter bij elkaar (figuur 2.1.1).

Onder werknemers zonder arbeidsbeperking en vaste baan laagste uurlonen bij herkomst EU11

De uurlonen van vaste banen van werknemers zonder arbeidsbeperking met herkomst Europa overig zijn gemiddeld het hoogst. Van de werknemers zonder arbeidsbeperking met een vaste baan zijn de uurlonen het laagst bij werknemers met herkomst EU11. Alleen voor de werknemers met herkomst EU11 geldt ook dat de uurlonen van werknemers zonder arbeidsbeperking met een flexibel dienstverband gemiddeld lager liggen dan van werknemers met een arbeidsbeperking en een vast dienstverband.

2.1.1 Gemiddeld uurloon naar herkomst en vast of flexibel dienstverband, 2024
 Vaste baan, zonder arbeidsbeperking (euro)Vaste baan, met arbeidsbeperking (euro)Flexibele baan, zonder arbeidsbeperking (euro)Flexibele baan, met arbeidsbeperking (euro)
Nederland32,9319,1720,5817,09
EU1125,3718,5617,316,22
Overig Europa35,6519,3420,4417,36
Buiten-Europa, geboren in Nederland31,7719,3719,5117,23
Buiten-Europa, geboren in buitenland31,5317,8420,8216,86

2.2 Loonverschillen

Bij de werknemers zonder arbeidsbeperking met een vast dienstverband verdienen bij de herkomstgroepen Nederland en Europa overig vrouwen gemiddeld rond de 12 procent minder per uur dan mannen. Dit in tegenstelling tot de werknemers met herkomst EU11 bij wie de gemiddelde uurlonen van vrouwen en mannen zonder arbeidsbeperking en een vaste baan nagenoeg gelijk zijn. Bij werknemers zonder arbeidsbeperking en een vaste baan en herkomst Buiten-Europa verdienen vrouwen 8,5 procent minder dan mannen (figuur 2.2.1).

Loonverschil werknemers zonder arbeidsbeperking kleiner bij flexibele banen

Bij werknemers zonder arbeidsbeperking zijn de verschillen tussen de uurlonen van vrouwen en mannen bij flexibele banen kleiner dan bij vaste dienstverbanden (behalve bij herkomst EU11). Wel verdienen vrouwen bij alle herkomstgroepen dan minder dan mannen. Het verschil in uurloon is het kleinst bij herkomst Nederland (1,6 procent) en het grootst bij herkomst Europa overig (7 procent).

2.2.1 Loonverschillen tussen vrouwen en mannen naar herkomst en vast of flexibel dienstverband, 2024
 Vaste baan, zonder arbeidsbeperking (%)Vaste baan, met arbeidsbeperking (%)Flexibele baan, zonder arbeidsbeperking (%)Flexibele baan, met arbeidsbeperking (%)
Nederland-11,56,9-1,68,2
EU11-0,16,7-2,35,4
Overig Europa-12,77,8-77,6
Buiten-Europa, geboren in Nederland-8,69,6-2,86,8
Buiten-Europa, geboren in buitenland-8,52,8-3,62,1

Anders dan bij werknemers zonder arbeidsbeperking liggen de gemiddelde uurlonen van vrouwen met een arbeidsbeperking hoger dan die van mannen met een arbeidsbeperking (figuur 2.2.1). Dit geldt voor zowel vaste als flexibele dienstverbanden. Uitgezonderd migranten met herkomst Buiten-Europa verdienen vrouwen met een arbeidsbeperking meer dan 5 procent meer dan mannen met een arbeidsbeperking. Alleen bij herkomst Nederland is het loonverschil tussen vrouwen en mannen met een arbeidsbeperking groter bij flexibele dienstverbanden dan bij vaste dienstverbanden.

2.3 Loonverschillen herkomstlanden Buiten-Europa

Ingezoomd op de herkomstlanden van de tweede generatie met herkomst Buiten-Europa is het algemene beeld hetzelfde als bij de totale herkomstgroep. Bij werknemers zonder arbeidsbeperking verdienen vrouwen gemiddeld per uur minder dan mannen en dat verschil is bij vaste dienstverbanden groter dan bij flexibele dienstverbanden. Bij werknemers met een arbeidsbeperking verdienen vrouwen juist meer per uur dan mannen en ook dit verschil is groter bij vaste dienstverbanden. Zowel bij werknemers met en zonder arbeidsbeperking en met vaste of flexibele banen zijn er tussen de herkomstlanden grote verschillen in de hoogte van de uurloonverschillen tussen vrouwen en mannen (figuur 2.3.1).

Loonverschil werknemers met arbeidsbeperking grootst bij herkomst Suriname

Binnen de tweede generatie met herkomst Buiten-Europa is het verschil in uurloon tussen vrouwen en mannen zonder arbeidsbeperking met een vast dienstverband het grootst bij de groep overige herkomstlanden. Vrouwen in deze groep verdienen bijna 11 procent minder dan mannen. Ze verdienen bijna 11 procent meer dan mannen als sprake is van een arbeidsbeperking in combinatie met een vast dienstverband. Bij werknemers met een arbeidsbeperking zijn de verschillen in uurloon tussen vrouwen en mannen bij zowel vaste als flexibele banen het grootst bij herkomstland Suriname (vrouwen verdienen respectievelijk ruim 15 procent en ruim 10 procent meer dan mannen). De uurloonverschillen tussen vrouwen en mannen zijn bij herkomstland Turkije juist klein als het gaat om werknemers met een arbeidsbeperking. Bij herkomstland Suriname zijn de loonverschillen juist het kleinst bij de werknemers zonder arbeidsbeperking. Bij de flexibele dienstverbanden is bij herkomstland Suriname het gemiddelde uurloon van vrouwen en mannen zonder arbeidsbeperking vrijwel aan elkaar gelijk.

2.3.1 Loonverschillen tussen vrouwen en mannen geboren in Nederland naar vast of flexibel dienstverband, 2024
 Vaste baan, zonder arbeidsbeperking (%)Vaste baan, met arbeidsbeperking (%)Flexibele baan, zonder arbeidsbeperking (%)Flexibele baan, met arbeidsbeperking (%)
Turkije-6,62,7-3,91,8
Marokko-4,47,4-1,67,3
Suriname-2,615,1-0,310,4
Nederlandse Cariben-8,19,8-5,22,1
Overig Buiten-Europa-10,610,8-2,98,3

2.3.2 Loonverschillen tussen vrouwen en mannen geboren in buitenland naar vast of flexibel dienstverband, 2024
 Vaste baan, zonder arbeidsbeperking (%)Vaste baan, met arbeidsbeperking (%)Flexibele baan, zonder arbeidsbeperking (%)Flexibele baan, met arbeidsbeperking (%)
Turkije-7,3-3,8-4,41,1
Marokko-58,1-0,27,1
Suriname-4,93,51,67,8
Nederlandse Cariben-4,41,90,74,1
Overig Buiten-Europa-10,62,7-4,9-0,2

Onder migranten met herkomst Buiten-Europa is het beeld anders dan onder de tweede generatie met herkomst Buiten-Europa. Bij herkomstlanden Suriname en Nederlandse Cariben verdienen vrouwen zonder arbeidsbeperking met een flexibele arbeidsrelatie gemiddeld meer per uur dan mannen (figuur 2.3.2). Bij herkomstland Marokko verdienen vrouwen dan vrijwel hetzelfde als mannen. Verder zijn de verschillen in uurloon tussen vrouwen en mannen bij werknemers met een arbeidsbeperking bij de herkomstlanden Turkije, Suriname en Nederlandse Cariben bij een flexibel dienstverband groter dan bij een vast dienstverband. Herkomstland Turkije is zelfs het enige herkomstland waarbij vrouwen met een arbeidsbeperking en een vaste baan minder per uur verdienen dan mannen met een arbeidsbeperking en een vaste baan.