Economische waarde van de infrastructuur in Nederland, 1995-2024

Bijlage 1 Bronbestanden

Nationale rekeningen 

De Nationale rekeningen worden opgesteld volgens de richtlijnen van het Europees Systeem van nationale en regionale Rekeningen. Centraal in de Nationale rekeningen staat een aantal belangrijke economische indicatoren zoals het binnenlands product en het nationaal inkomen. Bij de samenstelling van de Nationale rekeningen wordt gebruik gemaakt van een groot aantal bronnen op uiteenlopende terreinen als productie, finale bestedingen, inkomen, vermogen en prijzen. Voorbeelden zijn productiestatistieken, overheidsadministraties, statistieken van de buitenlandse handel, budgetonderzoeken, investeringsstatistieken en consumenten- en producentenprijzen.

De Nationale rekeningen vormen een samenhangend en geïntegreerd geheel, waarin alle variabelen op een consistente wijze met elkaar samenhangen. Dit draagt in belangrijke mate bij aan kwaliteit en gebruiksmogelijkheden. De kwaliteit wordt bevorderd doordat de definitievergelijkingen die aan het systeem ten grondslag liggen het mogelijk maken om gegevens uit verschillende statistieken aan elkaar te relateren en met elkaar te confronteren. 

Productie is gedefinieerd (volgens Nationale rekeningen) als het voortbrengen van goederen en diensten onder beheer en verantwoordelijkheid van een institutionele eenheid die daarvoor arbeid, kapitaal en goederen en diensten als input gebruikt. Toegevoegde waarde is het verschil tussen de productiewaarde (basisprijzen) en het intermediair verbruik (i.e. producten verbruikt tijdens het productieproces; exclusief aftrekbare btw). 

Alle EU-landen maken nationale rekeningen en leveren deze data aan bij Eurostat. Hierdoor zijn op EU-niveau vergelijkbare data beschikbaar. 

Arbeidsrekeningen 

De Arbeidsrekeningen worden, net zoals de Nationale rekeningen opgesteld volgens de richtlijnen van het Europees Systeem van nationale en regionale Rekeningen. De belangrijkste variabelen die in de Arbeidsrekeningen worden samengesteld zijn banen, arbeidsjaren, werkzame personen, gewerkte uren, lonen en loonkosten. Er worden uitsplitsingen gemaakt naar onder meer economische activiteit, werknemer/zelfstandige, geslacht, en voor de werknemers naar dienstverband (voltijd/deeltijd). Behalve de oorspronkelijke jaar- en kwartaalgemiddelden worden voor een aantal gegevens ook seizoengecorrigeerde cijfers samengesteld.

Net zoals de Nationale rekeningen, vormen de Arbeidsrekeningen een systeem met een integratiekader waarbinnen verschillende bronnen met elkaar worden geconfronteerd. 
De belangrijkste bronnen bij de samenstelling van de Arbeidsrekeningen zijn: 

  • De Enquête Beroepsbevolking: een steekproefonderzoek onder personen die in Nederland wonen. 
  • Polisbestanden op basis van Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) uit het Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden van de Statistiek Werkgelegenheid en Lonen. De Polisadministratie is gebaseerd op de loonaangifte bij de Belastingdienst en omvat onder meer alle banen en inkomstenverhoudingen van werknemers bij Nederlandse werkgevers. 
  • De Satelliet Zelfstandige Ondernemers (SZO): De SZO is gebaseerd op een selectie van administratieve en CBS-eenheden uit het Algemeen Bedrijven Register, het zogeheten Basisregister Ondernemingen van Personen. Dit basisregister is aangevuld met registergegevens die door de Belastingdienst aan het CBS zijn verstrekt. 
  • Overige gegevens over banen en inkomens uit het Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden. 

Milieurekeningen 

De Milieurekeningen zijn consistent met de Nationale rekeningen. De Milieurekeningen koppelen milieustatistieken aan economische gegevens volgens internationale standaarden vastgelegd in het System of Environmental Economic Accounting. Hierdoor kan de relatie tussen het milieu en de economie op een consistente en verantwoorde manier geanalyseerd worden. 

De Milieurekeningen omvatten zowel fysieke als monetaire gegevens. Hieronder vallen de emissierekening en de materiaalstroomrekening. In de emissierekening wordt de uitstoot van stoffen naar lucht, water en bodem door verschillende economische sectoren gemonitord. De materiaalstroomrekening, met name de Materiaalmonitor, bevat cijfers over de fysieke (kilo) stromen van natuurlijke hulpbronnen, producten en residuen binnen de economie. 

De Milieurekeningen bieden inzicht in hoe economische activiteiten, zoals die uit de infrastructuur, het milieu beïnvloeden en andersom. Ze kunnen daarmee een essentieel instrument voor beleidsmakers en onderzoekers vormen bij het ontwikkelen van duurzaamheidsstrategieën en het evalueren van milieubeleid. 

Voor meer informatie over de gebruikte indicatoren in dit onderzoek, zie de bijbehorende StatLine publicaties: