Menselijk kapitaal
Menselijk kapitaal gaat over de kennis en vaardigheden die mensen tijdens hun leven opbouwen en de gezondheid waarin ze verkeren, waardoor ze in staat zijn hun mogelijkheden zo goed mogelijk te gebruiken en verder te ontwikkelen, goed te functioneren in de maatschappij en regie te houden over hun eigen leven.
- Het opleidingsniveau van de bevolking stijgt en het aandeel van mensen zonder startkwalificatie daalt.
- De langdurige werkloosheid is laag en dalend, het onbenut arbeidspotentieel neemt af en de nettoarbeidsparticipatie stijgt.
- De gezonde levensverwachting van mannen en vrouwen is niet hoog vergeleken met andere landen.
Menselijk kapitaal
in EU
in 2025
in EU
in 2024
in EU
in 2023
in EU
in 2023
| Thema | Indicator | Waarde | Trend | Positie in EU | Positie op EU-ranglijst |
|---|---|---|---|---|---|
| Menselijk kapitaal | Gewerkte uren | 816,9 gewerkte uren per inwoner per jaar in 2025 | stijgend (stijging brede welvaart) | 16e van 26 in 2025 | midden van de ranglijst |
| Menselijk kapitaal | Behaald onderwijsniveau: hbo, wo | 38,2% van de 15 t/m 74-jarigen heeft als behaald onderwijsniveau hbo of wo in 2025 | stijgend (stijging brede welvaart) | 7e van 27 in 2024 | bovenste kwart van de ranglijst |
| Menselijk kapitaal | Gezonde levensverwachting vrouwen A) | 62,0 jaren bij geboorte in 2025 | 23e van 26 in 2023 | onderste kwart van de ranglijst | |
| Menselijk kapitaal | Gezonde levensverwachting mannen A) | 64,1 jaren bij geboorte in 2025 | 17e van 26 in 2023 | midden van de ranglijst |
Uitleg dashboard, kleuren en noten
Brede welvaart ‘later’ meet de duurzaamheid van onze kwaliteit van leven. Hier worden de hulpbronnen gemeten die de mensen die nu in Nederland leven (de huidige generatie) gebruiken om hun brede welvaart vorm te geven en die de generaties na ons nodig gaan hebben voor hun brede welvaart. Mensen zetten ‘hier en nu’ hulpbronnen in om hun leven vorm te geven. Kennis en vaardigheden stellen mensen in staat om goed te functioneren in de maatschappij, hun tijd zinvol en gezond te besteden, en om regie te houden over hun eigen leven. Uitkomsten op het gebied van gezondheid, opleiding en werkzaamheid worden doorgegeven van generatie op generatie.
Het opleidingsniveau van de bevolking stijgt. Het percentage mensen dat een hbo- of wo-diploma heeft stijgt trendmatig. In 2025 gaat het om ruim 38 procent van de bevolking van 15 tot 75 jaar. Een startkwalificatie is belangrijk om goed mee te komen in de maatschappij. Ongeveer een kwart van de bevolking van 15 tot 75 jaar heeft in 2025 geen startkwalificatie. Dit aandeel daalt wel. De groep die als onderwijsniveau havo, vwo, mbo-2-4 behaalde daalt al jaren en nam verder af tot 36,1 procent van de 15- tot 75-jarigen in 2025. Het aandeel in de bevolking van mensen met een hbo- of wo-diploma is relatief hoog vergeleken met andere EU-landen (7e van de EU-27 in 2024). Het aandeel van mensen zonder startkwalificatie is ook relatief groot (22e van de EU-27 in 2024). Daardoor is het aandeel van mensen met havo, vwo, mbo-2-4 juist relatief klein (21e van de EU-27 in 2024). Het percentage van de volwassen bevolking dat een opleiding of cursus volgt (‘leven lang ontwikkelen’) is daarentegen relatief hoog (SDG 4 Kwaliteitsonderwijs).
De reken- en leesvaardigheden van Nederlandse leerlingen van 15 jaar nemen af (SDG 4 Kwaliteitsonderwijs). Niet eerder namen de rekenvaardigheden in Nederland zo sterk af als tussen 2018 en 2022. De leesvaardigheden nemen al sinds 2012 af en zijn in 2022 verder afgenomen. Nederlanders hebben goede rekenvaardigheden vergeleken met andere EU-landen, terwijl de leesvaardigheden juist relatief beperkt zijn. Nederland heeft in 2025 het grootste aandeel inwoners van de EU-27 met ten minste een basisniveau aan digitale vaardigheden.
In 2025 was de gezonde levensverwachting van mannen 64,1 jaar en van vrouwen 62,0 jaar. In de Europese cijfers over levensverwachting zonder gezondheidsproblemen, stond Nederland in 2023 bij mannen in het midden van de EU-ranglijst (17e van de 26) maar bij vrouwen bijna onderaan (23e van de 27). De gezonde levensverwachting geeft aan hoe lang mensen vanaf hun geboorte kunnen verwachten in een goede gezondheid te leven. In 2025 beoordeelde bijna 77 procent van de bevolking de eigen gezondheid als goed of zeer goed (SDG 3 Goede gezondheid en welzijn). In 2025 kampte 4,5 procent van de bevolking (van 16 jaar of ouder) als gevolg van problemen met de gezondheid langdurig met ernstige beperkingen bij het dagelijks functioneren.
Het aantal uren dat de gemiddelde inwoner per jaar werkt neemt trendmatig toe. Wel is het gemiddelde aantal gewerkte uren in 2025 met 1,4 procent gedaald ten opzichte van 2024. Andere indicatoren voor de mogelijkheden om werkzaam te zijn laten ook een gunstig beeld zien: de (langdurige) werkloosheid is laag en dalend, het onbenut arbeidspotentieel neemt af en de nettoarbeidsparticipatie stijgt (SDG 8.2 Arbeid en vrije tijd).