Ziekteverzuim onder werknemers in 2019 verder toegenomen

© Hollandse Hoogte / Richard Brocken
Het ziekteverzuim onder werknemers van bedrijven en de overheid is in 2019 gestegen tot 4,4 procent. Dit betekent dat van elke duizend te werken dagen er 44 werden verzuimd wegens ziekte. In 2018 was het verzuim nog 4,3 procent, in 2014 3,8 procent. De zorg kent opnieuw het hoogste verzuim. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers uit de Kwartaalenquête Ziekteverzuim.

Verzuim wegens ziekte verschilt per kwartaal en is in het eerste en vierde kwartaal van het jaar altijd hoger dan in de rest van het jaar. In het laatste kwartaal van 2019 liep het ziekteverzuim op tot 4,5 procent. Alleen de eerste kwartalen van 2018 (4,7 procent) en 2019 (4,9 procent) kenden een hoger ziekteverzuim.

Ziekteverzuim particuliere bedrijven en overheid
JaarKwartaalZiekteverzuim (% )
20141e kwartaal4
20142e kwartaal3,7
20143e kwartaal3,5
20144e kwartaal4
20151e kwartaal4,4
20152e kwartaal3,7
20153e kwartaal3,5
20154e kwartaal3,9
20161e kwartaal4,3
20162e kwartaal3,8
20163e kwartaal3,5
20164e kwartaal4,1
20171e kwartaal4,3
20172e kwartaal3,9
20173e kwartaal3,7
20174e kwartaal4,2
20181e kwartaal4,9
20182e kwartaal4,1
20183e kwartaal3,9
20184e kwartaal4,3
20191e kwartaal4,7
20192e kwartaal4,3
20193e kwartaal4
20194e kwartaal4,5

Verzuim opnieuw het hoogst in gezondheidszorg

In 2019 werd door werknemers het meeste verzuimd in de gezondheidszorg, en bij waterbedrijven en afvalbeheer (beide 5,7 procent). Hoewel de gezondheidszorg pas sinds 2018 het hoogste ziekteverzuim kent, is het verzuim daar al jaren bovengemiddeld hoog. Vooral onder werknemers in verpleeg- en bejaardenhuizen is het verzuim hoog: op de duizend dagen werd door hen 68 dagen niet gewerkt vanwege ziekte.

Vóór 2018 was het ziekteverzuim het hoogst bij de overheid (5,5 procent in 2019). Ook in de industrie (5,4 procent), vervoer en opslag (5,1 procent), en onderwijs (5,0 procent) lag het ziekteverzuim vorig jaar boven het gemiddelde. Traditioneel kent de horeca het minste verzuim door ziekte. In 2019 was het verzuim voor het eerst het laagst in de landbouw, met 2,6 procent.

De toename van het ziekteverzuim is vanaf 2014 zichtbaar in vrijwel alle bedrijfstakken. Alleen in de financiële dienstverlening is het ziekteverzuim afgenomen, tot 2,7 procent.

Ziekteverzuim naar bedrijfstak, 2019
BedrijfstakZiekteverzuim 2019 (%)
Gezondheids- en welzijnszorg5,7
Waterbedrijven en afvalbeheer5,7
Openbaar bestuur en overheidsdiensten5,5
Industrie5,4
Vervoer en opslag5,1
Onderwijs5
Energievoorziening4,1
Delfstoffenwinning4,1
Bouwnijverheid4
Verhuur en overige zakelijke diensten3,9
Overige dienstverlening3,8
Handel3,8
Cultuur, sport en recreatie3,6
Verhuur en handel van onroerend goed3,2
Informatie en communicatie3,2
Specialistische zakelijke diensten3
Financiële dienstverlening2,7
Horeca2,7
Landbouw, bosbouw en visserij2,6

Meer griep, verkoudheid en psychische klachten

Kwartaalcijfers over ziekteverzuim worden bepaald aan de hand van een enquête onder bedrijven. Daaruit is echter niet af te leiden met welke klachten werknemers verzuimen. De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA), een onderzoek onder werknemers dat het CBS samen met TNO uitvoert, heeft hier wel gegevens over (meest recente cijfers uit 2018).
Van de werknemers die in 2018 ziek thuisbleven had 44,1 procent griep of verkoudheidsklachten bij het laatste verzuim. Dat is meer dan in 2014, toen 40,2 procent deze klacht noemde. Ook psychische klachten, overspannenheid of burn-out werden in 2018 vaker genoemd: 7,2 procent, tegen 5,7 procent in 2014.

Klachten werknemers bij laatste verzuim
Klachten bij laatste verzuimgeval werknemers2018 (%)2014 (%)
Griep of verkoudheid44,140,2
Klachten buik,
maag of darmen
8,49,6
Psychische klachten,
overspannenheid, burn-out
7,25,7
Rugklachten5,36,1
Hoofdpijn4,95,3
Klachten heup, benen,
knieën, voeten
4,75
Klachten nek, schouders,
armen, polsen, handen
4,65,4
Vermoeidheid of
concentratieproblemen
2,52,8
Klachten luchtwegen2,22,7
Klachten hart- en
vaatstelsel
1,51,4
Klachten in verband
met zwangerschap
1,41,8
Klachten oren of ogen1,21
Huidklachten0,60,6
Conflict op het werk0,60,6
Overige klachten1111,9
Bron: CBS, TNO

Langste thuis bij psychisch verzuim

Werknemers die verzuimen met psychische klachten blijven het hoogste aantal dagen thuis. In 2018 verzuimden werknemers met dit soort klachten bij het laatste verzuim gemiddeld 59 werkdagen. Met een klacht aan het hart of vaatstelsel verbleven zieke werknemers gemiddeld 47 dagen thuis. Bij griep of verkoudheid was dat 3 werkdagen, en bij het totaal van alle klachten 14 werkdagen.

Relevante links