SDG 12 Verantwoorde consumptie en productie
SDG 12 gaat over het streven naar het verminderen van afval, voedselverspilling en vervuiling, en het zuiniger omgaan met materialen. Door anders te consumeren en produceren kunnen bedrijven, overheden en consumenten de druk op het milieu verminderen.
- De mogelijkheden om duurzaam te produceren en consumeren zijn stabiel.
- Ondanks een trendmatige afname is er ongeveer driemaal het landoppervlak van Nederland nodig om te voorzien in de Nederlandse consumptie.
- Ongeveer 1 op de 6 mensen ervaart milieuproblemen.
Het dashboard en de indicatoren
Middelen en mogelijkheden
in EU
in 2022
in EU
in 2024
Gebruik
in EU
in 2024
in EU
in 2023
in EU
in 2022
Uitkomsten
in EU
in 2024
in EU
in 2023
in EU
in 2023
in EU
in 2022
in EU
in 2023
Beleving
in EU
in 2023
| Thema | Indicator | Waarde | Trend | Positie in EU | Positie op EU-ranglijst |
|---|---|---|---|---|---|
| Middelen en mogelijkheden | Toegevoegde waarde milieusector | 2,8% van het bbp in lopende prijzen in 2024 | 14e van 27 in 2022 | midden van de ranglijst | |
| Middelen en mogelijkheden | Werkgelegenheid milieusector | 2,3% van de totale werkgelegenheid in 2024 | |||
| Middelen en mogelijkheden | Mvo-jaarverslagen bedrijven | 94% van de top-100 bedrijven publiceert een mvo-jaarverslag in 2024 | 3e van 19 in 2024 | bovenste kwart van de ranglijst | |
| Gebruik | Binnenlands materialenverbruik | 8 ton per inwoner in 2024 | dalend (stijging brede welvaart) | 1e van 27 in 2024 | bovenste kwart van de ranglijst |
| Gebruik | Bedrijfsafval | 1 417 kilogram per inwoner in 2021 | |||
| Gebruik | Gemeentelijk afval | 512 kilogram per inwoner in 2024 | dalend (stijging brede welvaart) | 8e van 25 in 2023 | midden van de ranglijst |
| Gebruik | Gevaarlijk afval | 246 kilogram per inwoner in 2022 | 21e van 27 in 2022 | onderste kwart van de ranglijst | |
| Uitkomsten | Grondstoffenproductiviteit | € 6,05 bbp per kilogram materialenverbruik (prijzen 2015) in 2024 | stijgend (stijging brede welvaart) | 1e van 27 in 2024 | bovenste kwart van de ranglijst |
| Uitkomsten | Grondstofvoetafdruk A) | 28,0 ton per inwoner in 2023 | 7e van 27 in 2023 | bovenste kwart van de ranglijst | |
| Uitkomsten | Recycling van bedrijfsafval A) | F) | 78,7% van het totaal aan bedrijfsafval dat verwerkt wordt in 2023 | |||
| Uitkomsten | Recycling van gemeentelijk afval | 58,4% van het totaal aan gemeentelijk afval dat verwerkt wordt in 2023 | stijgend (stijging brede welvaart) | 4e van 25 in 2023 | bovenste kwart van de ranglijst |
| Uitkomsten | Recycling van gevaarlijk afval | 66,4% van het totaal aan gevaarlijk afval dat verwerkt wordt in 2022 | 7e van 27 in 2022 | bovenste kwart van de ranglijst | |
| Uitkomsten | Landvoetafdruk A) | 0,6 hectare per inwoner in 2023 | dalend (stijging brede welvaart) | 4e van 27 in 2023 | bovenste kwart van de ranglijst |
| Beleving | Milieuproblemen | 15,9% van de bevolking van 16+ ervaart problemen in 2025 | 19e van 27 in 2023 | midden van de ranglijst |
Uitleg dashboard, kleuren en noten
SDG 12 gaat over de transitie naar een circulaire economie: hoe gaan we efficiënter gebruikmaken van grondstoffen, meer materialen hergebruiken en afval verminderen? Bedrijven, overheid en consumenten worden vanuit SDG 12 aangespoord om bewuste keuzes te maken om de druk op het milieu te verlagen en minder afhankelijk te zijn van grondstoffen. Dit beperkt de negatieve gevolgen van onze consumptie voor volgende generaties en vergroot de leefbaarheid in het hier en nu.
Middelen en mogelijkheden betreffen de mogelijkheden om duurzaam te produceren en consumeren. Deze mogelijkheden nemen niet meer toe, zoals te zien in de milieusector. Bedrijven in de milieusector produceren goederen en diensten op het gebied van milieubescherming en het beheer van natuurlijke hulpbronnen. Hun bijdrage aan de toegevoegde waarde (2,8 procent van het bbp in 2024) is de afgelopen jaren stabiel gebleven. Binnen de EU heeft Nederland (in 2022) een positie in de middengroep. Ook draagt de milieusector relatief constant bij aan de werkgelegenheid. In 2024 was de sector goed voor 2,3 procent van de totale werkgelegenheid.
Van de 100 bedrijven met de grootste omzet publiceert 94 procent een duurzaamheidsverslag. Vanaf het boekjaar 2024 zijn grote ondernemingen verplicht verslag uit te brengen over maatschappelijk verantwoord ondernemen, volgens de EU Corporate Sustainability Reporting Directive. In 2024 is het aandeel bedrijven dat een duurzaamheidsverslag publiceert toegenomen met 2 procentpunt vergeleken met 2022.
Gebruik gaat over de grondstoffen en andere materialen die worden verbruikt en het afval dat wordt geproduceerd. De hoeveelheid binnenlands materiaalverbruik per hoofd van de bevolking neemt af en is het laagste van alle EU-landen. In 2024 ging het om 8 ton per inwoner. De trendmatige afname hangt samen met het efficiënter gebruik van grondstoffen en de steeds groter wordende rol van diensten in de Nederlandse economie.
In 2024 werd per inwoner 512 kilo aan huishoudelijk afval opgehaald of ingezameld via de milieustraat. Deze hoeveelheid neemt trendmatig af, maar is in 2024 wel toegenomen met 1,4 procent ten opzichte van 2023. Nederland produceert veel gevaarlijk afval vergeleken met andere EU-landen. In 2022 ging het om 246 kilogram per inwoner.
Uitkomsten gaan over efficiëntie van grondstoffengebruik en hergebruik van afval. Van het bedrijfsafval werd in 2023 meer dan driekwart gerecycled. De mate van hergebruik en composteren van gemeentelijk afval neemt trendmatig toe, al ligt het aandeel daar lager dan bij bedrijfsafval. In 2023 werd 58,4 procent van het gemeentelijk afval benut voor recycling. Nederland zamelt veel gemeentelijk afval gescheiden in en kan daardoor vergeleken met andere EU-landen veel gemeentelijk afval recyclen.
Om te voorzien in de Nederlandse consumptiebehoefte werd in 2023 wereldwijd gemiddeld 28 ton per Nederlander aan grondstoffen gewonnen (de grondstofvoetafdruk). Dit is een afname vergeleken met 2022 van 11,7 procent. Vergeleken met andere EU-landen was de Nederlandse grondstoffenvoetafdruk in 2023 laag. Naast grondstoffen wordt wereldwijd ook land gebruikt om te kunnen voorzien in de consumptiebehoefte van Nederland. Deze landvoetafdruk besloeg in 2023 ongeveer driemaal het landoppervlak van Nederland (0,6 hectare per inwoner). De landvoetafdruk van Nederland neemt trendmatig af en is laag vergeleken met andere EU-landen.
Beleving betreft de zorgen van mensen over vervuiling, verspilling, grondstoffenverbruik en andere aspecten van duurzaamheid. In 2025 is het aandeel van de bevolking van 16 jaar of ouder dat hinder van afval, verontreiniging of andere milieuproblemen ervoer afgenomen tot 15,9 procent. Deze afname volgde op een piek in 2024, toen het aandeel op het hoogste niveau in de tijdreeks was. Het aandeel in 2025 is nog steeds hoog. Kijkend naar de tijdreeks die in 2005 begon was het aandeel alleen in 2018 en 2024 hoger.