ICT-gebruik van huishoudens en personen (ICT)

Wat behelst het onderzoek

Doel

Het in kaart brengen van de toegang tot en het gebruik van ICT-apparatuur en internet onder huishoudens en personen in Nederland.

Doelpopulatie

  • Personen van 12 jaar of ouder woonachtig in particuliere huishoudens;
  • Particuliere huishoudens met ten minste één persoon in de leeftijd van 12 jaar of ouder.

Statistische eenheid

Personen en huishoudens

Aanvang onderzoek

Het onderzoek is gestart in 2005 en wordt sinds die tijd door alle lidstaten van de Europese Unie (EU) uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie. Waar het CBS een doelpopulatie van 12 jaar of ouder hanteert, geldt voor het onderzoek als Europese verordening een doelpopulatie van 16 tot 75 jaar.

Frequentie

Jaarlijks

Publicatiestrategie

Definitieve cijfers

Hoe wordt het uitgevoerd?

Soort onderzoek

Steekproef van personen, getrokken uit de Basisregistratie Personen (BRP), die op 1 april van het betreffende jaar 12 jaar of ouder zijn.

Waarnemingsmethode

Het onderzoek wordt uitgevoerd middels CAWI (Computer Assisted Web Interviewing) waarbij steekproefpersonen per brief worden benaderd om via internet deel te nemen aan een internetenquête. Een deel van de mensen die uiteindelijk niet via CAWI hebben gerespondeerd, wordt vervolgens door interviewers benaderd met het verzoek alsnog deel te nemen. Tot 2026 gebeurde dat telefonisch (CATI - Computer Assisted Telephone Interviewing), vanaf 2026 is dat aan huis (CAPI - Computer Assisted Personal Interviewing).

Steekproefomvang

Elk jaar wordt gestreefd naar een respons (dus het uiteindelijke aantal respondenten) van minimaal 5000 personen van 16 tot 75 jaar voor de Europese verordening. Doorgaans is de respons voor de populatie 12 jaar of ouder ruim 6000 personen.

Controle- en correctiemethoden

Jaarlijks wordt voor dit steekproefonderzoek een plausibiliteitscontrole uitgevoerd, waarbij op interne consistentie en volledigheid wordt gecontroleerd.

Weging

Voor verschillen tussen de samenstelling van de netto steekproef en de totale bevolking wordt een correctie toegepast door middel van een weegfactor. Deze is gebaseerd op de kenmerken geslacht, leeftijd, herkomst, burgerlijke staat, positie in huishouden, huishoudgrootte, huishoudinkomen, stedelijkheid, provincie en landsdeel.

Wat is de kwaliteit van de uitkomsten?

Nauwkeurigheid

Het onderzoek is gebaseerd op een steekproef. Dit betekent dat de gepresenteerde cijfers schattingen vertegenwoordigen met een bepaalde mate van onzekerheid, die wordt weergegeven door een onder- en bovengrens. Deze grenzen zijn berekend met een betrouwbaarheidsinterval van 95 procent: bij dit betrouwbaarheidsniveau is de kans waarmee in een nieuwe steekproef de berekende onder- en bovengrens de echte waarde includeert ten minste 95%.

Indien het aantal respondenten (voor een bepaalde bevolkingsgroep) kleiner is dan 100, dan zijn geen resultaten gepresenteerd vanwege te grote marges.

Vergelijkbaarheid over de jaren heen

De vragenlijst bestaat uit een aantal vragenblokken die jaarlijks op vergelijkbare manier worden uitgevraagd. Daarnaast zijn er vragenblokken opgenomen die tweejaarlijks op een vergelijkbare manier terugkomen. Daar waar vergelijking niet mogelijk is, wordt dit als zodanig aangegeven.

Verder is het onderzoeksdesign in 2026 gewijzigd. Steekproefpersonen worden per brief benaderd om via internet aan het onderzoek deel te nemen. Tot 2026 werd een deel van de mensen die geen gehoor gaven aan deze uitnodiging telefonisch opnieuw benaderd. Vanaf 2026 is deze herbenadering aan huis. Om de continuïteit van opgebouwde reeksen te behouden wordt gewerkt aan een methode om de omvang van deze effecten in kaart te brengen. Dit gebeurt aan de hand van tijdreeksmodellen waarmee het effect van de overgang van de telefonische herbenadering naar een herbenadering aan huis op de uitkomsten van het ICT-onderzoek expliciet wordt gemodelleerd. Om deze effecten voldoende nauwkeurig te schatten wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van tijdreeksen met meerdere uitkomsten onder het nieuwe design dat in 2026 is ingevoerd. De eerste resultaten laten zien dat de verandering in de waarneming soms resulteert in kleine verschillen. In die gevallen zijn de schattingen op basis van de herbenadering aan huis meestal iets hoger (1 à 2 procentpunten) dan bij de telefonische herbenadering.

Relevante links