11 procent van statushouders heeft werk

Mensen met winterjassen op terras in natuurgebied
Anderhalf jaar na het verkrijgen van een verblijfsvergunning in 2014 had gemiddeld 4 procent van de 18- tot 65-jarige asielzoekers werk. Een jaar later was dat opgelopen naar 11 procent. Veel statushouders zijn dan nog aan het inburgeren. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS, dat in opdracht van de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Justitie en Veiligheid, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft onderzocht hoe het asielzoekers vergaat die vanaf 2014 in Nederland zijn aangekomen.

In 2014 kregen 20 duizend asielzoekers een verblijfsvergunning asiel. Bijna drie kwart van deze statushouders komt uit Syrië (10 duizend) of Eritrea (4 duizend). Na het verkrijgen van de vergunning moeten de statushouders binnen drie jaar slagen voor het inburgeringsexamen. Op 1 oktober 2016 was dat nog maar gemiddeld 6 procent gelukt. Van de statushouders uit Syrië en Eritrea was dat nog iets lager (5 procent en 4 procent).

Een op de tien statushouders heeft werk

Tweeënhalf jaar na het krijgen van een verblijfsvergunning asiel in 2014 had gemiddeld 11 procent van de 18- tot 65-jarige statushouders werk, als werknemer of zelfstandige. Er zijn wel duidelijke verschillen naar herkomstland, uiteenlopend van 6 procent werkenden bij de Eritreeërs tot 29 procent van de (relatief kleine groep) Afghanen. Ook onder vluchtelingen die in de jaren negentig naar Nederland kwamen, bleken Afghanen relatief vaker aan het werk te zijn dan andere herkomstgroepen.

Werkenden onder 18- tot 65-jarigen die in 2014 een verblijfsvergunning kregen (%)
 SyriëIrakAfghanistanEritreaIranOverig
30,33,55,20,21,53
60,54,49,80,21,74,1
121,55,416,30,92,95,7
1835,819,40,95,57,2
245,710,425,82,77,410,5
3010,51429,75,812,315

Van de statushouders die in 2014 een vergunning kregen en 18 maanden later een baan hadden, werkte bijna de helft in de horeca. Daarnaast komen banen in de uitzendbranche en de handel veel voor. Na 30 maanden werkte nog 36 procent in de horeca, het aantal werkenden in de uitzendbranche nam toe van 17 procent naar 24 procent. Meestal gaat het om een contract voor bepaalde tijd en om deeltijdwerk. Van de statushouders die werken, werkte na 18 maanden 6 procent als zelfstandige. Na 30 maanden is dit gedaald naar 1 procent.

Uitkeringsafhankelijkheid neemt licht af

Anderhalf jaar na het verkrijgen van de verblijfsvergunning in 2014 ontving gemiddeld 90 procent van de 18- tot 65-jarigen een uitkering, in de meeste gevallen bijstand. Een jaar later was dit gedaald naar 84 procent. Analoog aan het hogere aandeel werkenden zijn Afghanen het minst afhankelijk van een uitkering. Van de Syriërs en Eritreeërs kreeg na tweeënhalf jaar nog steeds bijna 90 procent bijstand. In de eerste maanden na het verkrijgen van de vergunning verblijven veel statushouders nog in de asielopvang, waar zij geen uitkering ontvangen, maar leefgeld. Pas wanneer statushouders de asielopvang hebben verlaten, komen ze in aanmerking voor een bijstandsuitkering.

Uitkeringsgerechtigden onder 18- tot 65-jarigen die in 2014 een verblijfsvergunning kregen (%)
 SyriëIrakAfghanistanEritreaIranOverig
321,83523,812,226,228,5
6596853,643,256,563,1
1289,984,673,279,186,284,1
1892,98669,591,987,484,5
2490,786,36791,485,280,7
308681,663,788,781,873,3

Vergelijkbaar beeld voor statushouders 2015

Voor de statushouders die in 2015 een verblijfsvergunning asiel kregen, geldt een vergelijkbaar beeld als voor de statushouders uit 2014. Anderhalf jaar na het verkrijgen van de verblijfsvergunning asiel had 4 procent van de 18- tot 65-jarigen werk en had 90 procent een bijstandsuitkering. Voor werkende statushouders uit 2015 is het beeld ook vergelijkbaar met dat van de werkende statushouders uit 2014: 41 procent werkte in de horeca, 90 procent werkte in deeltijd en 89 procent had een contract voor bepaalde tijd.

Meer vrouwen en kinderen statushouder in 2016 en 2017

In 2014 en 2015 kregen naar verhouding veel jonge mannen een verblijfsvergunning asiel. In 2016 en 2017 is de samenstelling van de instroom evenwichtiger en zijn er meer vrouwen en kinderen onder de nieuwe statushouders. Voor een deel zijn dat nareizende gezinsleden van de eerder gearriveerde mannen, maar er zijn ook meer asielzoekers direct als gezin naar Nederland gekomen.

Statushouders (%)
 Mannen (2014)Mannen (2017, eerste helft)Vrouwen (2014)Vrouwen (2017, eerste helft)
80 jaar of ouder0,04-0,020,080,02
75 tot 80 jaar0,04-0,040,080,04
70 tot 75 jaar0,1-0,130,10,11
65 tot 70 jaar0,23-0,250,170,16
60 tot 65 jaar0,33-0,690,30,36
55 tot 60 jaar0,73-1,020,440,8
50 tot 55 jaar1,3-1,660,681,86
45 tot 50 jaar2,38-2,021,162,21
40 tot 45 jaar3,58-1,931,683,23
35 tot 40 jaar5,26-1,942,494,02
30 tot 35 jaar7,19-2,573,594,84
25 tot 30 jaar9,9-3,394,615,34
20 tot 25 jaar10,04-3,884,315,17
15 tot 20 jaar8,35-5,653,724,42
10 tot 15 jaar4,58-5,363,864,55
5 tot 10 jaar4,95-6,844,836,22
0 tot 5 jaar4,29-10,054,629,21