Aantal mensen dat bijstand ontvangt blijft stijgen

Het aantal personen met een bijstandsuitkering is in 2016 met 18 duizend toegenomen. Eind december 2016 waren er 467 duizend bijstandsgerechtigden tot de AOW-leeftijd. Bekeken naar herkomst is de toename toe te schrijven aan personen met een niet-westerse migratieachtergrond. Wat betreft leeftijd zijn vooral meer jongeren en ouderen in de bijstand terechtgekomen. Dit meldt het CBS op grond van nieuwe cijfers.

Personen met een bijstandsuitkering naar migratieachtergrond, mutatie t.o.v. een jaar eerder
Personen met een bijstandsuitkering naar migratieachtergrond, mutatie t.o.v. een jaar eerder
 Nederlandse achtergrondWesterse migratieachtergrondNiet-westerse migratieachtergrond
2008 eind-11,4-1-3,6
2009 eind10,92,712,6
2010 eind9,12,315
2011 eind1,90,48,4
2012 eind6,815,4
2013 eind15,63,513,3
2014 eind71,812
2015 eind0,60,114,2
2016 eind-1-0,720,2

Recente groei bijstand onder personen met niet-westerse achtergrond

Sinds 2009 is het aantal bijstandsontvangers jaarlijks toegenomen, in totaal met 163 duizend. De toename in 2013 was met 32 duizend het grootst. In de daaropvolgende twee jaren was de groei telkens kleiner, respectievelijk 21 duizend en 15 duizend. In 2016 ging het groeitempo weer omhoog. Per saldo is in dat jaar alleen het aantal bijstandsontvangers met een niet-westerse migratieachtergrond toegenomen. Voor een aanzienlijk deel gaat het om mensen die asiel hebben aangevraagd in Nederland en een verblijfsvergunning hebben. Na het verkrijgen van zo’n vergunning kunnen zij een beroep op de bijstand doen.
Het aantal bijstandsgerechtigden met een Nederlandse of westerse achtergrond is juist licht gedaald in 2016.

Personen met een bijstandsuitkering
Personen met een bijstandsuitkering
 45 jaar tot AOW-leeftijd27 tot 45 jaarJonger dan 27 jaar
2008 I16013127
2008 II15912726
2008 III15812324
2008 IV15712225
2009 I15912527
2009 II16112830
2009 III16213031
2009 IV16513432
2010 I16814037
2010 II17014237
2010 III17114236
2010 IV17314538
2011 I17614940
2011 II17714939
2011 III17814936
2011 IV18015137
2012 I18115335
2012 II18215435
2012 III18415533
2012 IV18615935
2013 I19016639
2013 II19317040
2013 III19517236
2013 IV19817638
2014 I20318141
2014 II20618341
2014 III20818237
2014 IV21018538
2015 I21518641
2015 II21618541
2015 III21818339
2015 IV22118642
2016 I22618845
2016 II22718746
2016 III22818545
2016 IV23118749

Vooral meer ouderen en jongeren in de bijstand

In 2016 zijn vooral meer ouderen en jongeren in de bijstand terechtgekomen. In de groep van 45 jaar tot de AOW-leeftijd bedroeg de groei ruim 10 duizend, bij de jongeren tot 27 jaar ging het om 7 duizend. Ook in 2015 zat de toename voornamelijk bij deze leeftijdsgroepen.

Personen met een bijstandsuitkering, mutatie t.o.v. een jaar eerder
Personen met een bijstandsuitkering, mutatie t.o.v. een jaar eerder
 45 jaar tot AOW-leeftijd27 tot 45 jaarJonger dan 27 jaar
2008 eind-2,9-10,9-2,3
2009 eind7,411,37,5
2010 eind8,911,65,7
2011 eind6,25,6-1,1
2012 eind6,58,3-1,5
2013 eind12,317,13
2014 eind128,50,2
2015 eind10,30,93,8
2016 eind10,21,27

Bijstandsdichtheid het hoogst in Rotterdam en Leeuwarden

Eind juni 2016 (de meest recente periode waarvoor regionale cijfers beschikbaar zijn) telde Nederland 41 bijstandsgerechtigden per duizend inwoners. Die verhouding, de bijstandsdichtheid, varieert duidelijk per gemeente. Onder de gemeenten met minstens honderdduizend inwoners is de dichtheid het grootst in Rotterdam (96 per duizend) en Leeuwarden (82). Een grotere dichtheid kan erop duiden dat het arbeidsaanbod en de arbeidsvraag minder goed op elkaar aansluiten. Bijstandsontvangers hebben dan minder kans de bijstand te verlaten voor werk.
Des te sterker geldt dit voor mensen die langdurig, drie jaar of meer, in de bijstand zitten. In Rotterdam heeft 57 procent van de bijstandsontvangers langdurig bijstand, in Leeuwarden 47 procent.
De honderdduizend-plusgemeenten waar naar verhouding de minste bijstandsontvangers wonen zijn Westland (20) en Haarlemmermeer (21).

Bijstandsdichtheid 100 duizend-plusgemeenten, 15 jaar tot AOW-leeftijd, juni 2016
Bijstandsdichtheid 100 duizend-plusgemeenten, 15 jaar tot AOW-leeftijd, juni 2016
 Korter dan drie jaar bijstandDrie jaar of langer bijstand
Hoogste dichtheid
Rotterdam41,454,9
Leeuwarden43,238,8
s-Gravenhage (gemeente)37,539,8
Arnhem36,140,6
Enschede35,338
Totaal 100 duizend-plusgemeenten27,730,4
Laagste dichtheid
Amersfoort1816,6
Ede14,112,8
Alphen a/d Rijn15,49,9
Haarlemmermeer11,59,4
Westland11,88,5

Het CBS meldt eens per kwartaal de actuele cijfers die betrekking hebben op de bijstand.