1. Inleiding
In sommige gebieden in Nederland staan de leefbaarheid en veiligheid onder druk, vanwege een samenloop van problemen zoals armoede, gebrek aan scholing, slechte gezondheid, onvoldoende kwaliteit van woningen en onveiligheid. In 2022 is onder het toenmalige kabinet-Rutte IV het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) gestart, waaronder twintig focusgebieden met dergelijke problemen vielen. Het doel van dit programma is een integrale en langdurige aanpak van 15 tot 20 jaar gericht op het verbeteren van veiligheid, gezondheid, kansen op werk en de kwaliteit van wonen (NPLV, 2022, Ministerie van BZK, 2022).
In dit artikel wordt de situatie in deze focusgebieden in kaart gebracht, zowel vóór als na de start van het NPLV. Daarbij gaat de aandacht uit naar de thema’s financiële welvaart, criminaliteit en psychische gezondheid. De focusgebieden worden vergeleken met de overige wijken binnen dezelfde gemeenten. Dit maakt het mogelijk om de situatie in de focusgebieden in perspectief te plaatsen. Ook de bijdrage van de bevolkingsdynamiek aan de ontwikkelingen in focusgebieden wordt in kaart gebracht. De volgende onderzoeksvragen worden beantwoord:
- Hoeveel inwoners van focusgebieden hebben een lage financiële welvaart, zijn geregistreerd als verdachte van een misdrijf of hebben geneesmiddelen voor psychische aandoeningen (psychofarmaca) ontvangen? Hoe verhoudt zich dit tot andere gebieden binnen dezelfde gemeenten?
- Hoe heeft de prevalentie van lage financiële welvaart, verdenking van misdrijven en verstrekking van psychofarmaca in deze gebieden zich in de afgelopen tien jaar ontwikkeld?
- In welke mate dragen nieuwe bewoners en vertrekkende bewoners bij aan veranderingen in de prevalentie van lage financiële welvaart, verdenking van misdrijven en verstrekking van psychofarmaca?