5. Verwachtingen vierde kwartaal 2026
Ondernemers worden in de COEN gevraagd naar verwachtingen over verschillende onderwerpen voor het lopende kwartaal. Ondernemers geven dan per onderwerp aan of het zal verslechteren, gelijk zal blijven of zal verbeteren. Als de vraag in iedere bedrijfstak wordt gesteld kan een cijfer voor het totale niet-financiële bedrijfsleven worden gemaakt.
5.1 Verwachtingen totale niet-financiële bedrijfsleven
Bij alle zes de onderwerpen zijn er meer ondernemers die een verbetering verwachten dan een verslechtering; per saldo is de stemming hier dus positief. Het saldo over de verwachte verkoopprijzen is met per saldo bijna 21 procent het hoogst en ook het sterkst gestegen, vorig jaar was dit ruim 16 procent. Ook over de omzet in de komende drie maanden zijn ondernemers positief en is het saldo hoger dan over de verwachte winstgevendheid. Net als vorig jaar verwacht per saldo bijna 12 procent meer orders te ontvangen en bijna 10 procent van de ondernemers verwacht meer orders te plaatsen. Over de investeringen zijn de verwachtingen iets positiever geworden.
| VerkorteVraagTekst | oktober 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) | oktober 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) |
|---|---|---|
| Verkoopprijzen | 20,6 | 16,2 |
| Omzet | 17,5 | 19,1 |
| Orderontvangst | 11,6 | 11,9 |
| Inkooporders | 9,7 | 8,5 |
| Winstgevendheid* | 8,2 | |
| Investeringen verslagjaar | 4,0 | 2,2 |
| Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW | ||
| *Deze vraag was in oktober 2025 niet beschikbaar | ||
5.2 Verwachtingen per bedrijfstak
De verwachtingen voor het totale niet-financiële bedrijfsleven geven een goed beeld op macro-economisch niveau. De uitkomsten voor de onderliggende bedrijfstakken geven een indicatie voor de verwachtingen op bedrijfstakniveau en zorgen daarmee voor gedetailleerdere informatie.
Verwachte winstgevendheid positief, maar verschillen tussen bedrijfstakken
Per saldo verwacht ruim 8 procent van de ondernemers in het vierde kwartaal een toename van de winstgevendheid. Tussen de bedrijfstakken zijn echter grote verschillen zichtbaar. Negen bedrijfstakken verwachten een toename van de winstgevendheid en drie bedrijfstakken een afname.
Ondernemers in de autohandel en -reparatie zijn met een saldo van 27 procent het meest positief over de winstgevendheid. In de detailhandel is het saldo het sterkst gestegen ten opzichte van een jaar geleden, van 3 naar ruim 19 procent. In de horeca daalden de verwachtingen het sterkst en in deze bedrijfstak zijn ondernemers met een saldo van -31 procent ook het meest negatief. Ook in de landbouw, bosbouw en visserij daalde het saldo sterk.
| oktober 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) | oktober 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) | |
|---|---|---|
| Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven)* | 8,2 | |
| Autohandel en -reparatie | 27,0 | 17,0 |
| Detailhandel (niet in auto's) | 19,3 | 3,0 |
| Zakelijke dienstverlening | 15,1 | 12,4 |
| Groothandel en handelsbemiddeling | 14,9 | 15,0 |
| Informatie en communicatie | 14,8 | 19,3 |
| Industrie | 9,0 | 9,2 |
| Vervoer en opslag | 7,9 | 8,0 |
| Cultuur, sport en recreatie | 5,3 | -2,5 |
| Bouwnijverheid* | 3,1 | |
| Verhuur en handel van onroerend goed | -2,4 | -5,3 |
| Landbouw, bosbouw en visserij | -24,0 | -10,6 |
| Horeca | -31,1 | -8,8 |
| Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW | ||
| *Deze vraag was in oktober 2025 niet beschikbaar | ||
Ondernemers industrie positiever over de buitenlandse omzet
In alle bedrijfstakken verwachten ondernemers een toename van de buitenlandse omzet in de komende drie maanden. Ten opzichte van een jaar geleden zijn deze verwachtingen het sterkst verbeterd bij de industrie, hier steeg het saldo van 5 naar 13 procent. Ondernemers in de groothandel zijn het meest positief over de verwachte buitenlandse omzet. In de vervoer en opslag is het sentiment het minst positief en is het saldo nagenoeg neutraal. De landbouw laat de meest negatieve ontwikkeling zien, hier daalde het saldo van 7 naar 4 procent.
| Bedrijfstak | oktober 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) | oktober 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) |
|---|---|---|
| Groothandel en handelsbemiddeling | 13,7 | 12,1 |
| Industrie | 13,2 | 5,1 |
| Informatie en communicatie | 9,4 | 11,1 |
| Zakelijke dienstverlening | 6,1 | 5,1 |
| Landbouw, bosbouw en visserij | 3,8 | 6,8 |
| Vervoer en opslag | 1,7 | 1,0 |
| Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW | ||