Conjunctuurenquete Nederland, vierde kwartaal 2026

4. Ontwikkelingen derde kwartaal 2026

Ondernemers worden in de COEN gevraagd naar ontwikkelingen over verschillende onderwerpen in het afgelopen kwartaal. Ze maken daarbij een vergelijking van het afgelopen kwartaal met het kwartaal daarvoor. Ondernemers geven dan per onderwerp aan of het is verslechterd, gelijk is gebleven of verbeterd. Als de vraag in iedere bedrijfstak wordt gesteld kan een cijfer voor het totale niet-financiële bedrijfsleven worden gemaakt.

4.1 Ontwikkelingen totale niet-financiële bedrijfsleven

In het afgelopen kwartaal waren er meer ondernemers die hun winstgevendheid zagen verslechteren dan verbeteren; daarmee is het saldo hierover negatief. In dezelfde periode een jaar geleden was het saldo hierover iets minder negatief. Verder zagen ondernemers per saldo hun orderontvangst toenemen in het afgelopen kwartaal en zijn zij nagenoeg even positief over hun concurrentiepositie. Het oordeel over de orderpositie was echter per saldo negatief. Dat betekent dat ondernemers hun orderpositie als (te) klein beschouwen. Over de omzetontwikkeling waren ondernemers positief, terwijl het saldo in dezelfde periode een jaar geleden nog negatief was.

4.1.1 Ontwikkelingen derde kwartaal
VerkorteVraagTekstoktober 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)oktober 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)
Orderontvangst2,92,9
Concurrentiepositie Nederlandse Markt2,42,2
Omzet1,2-3,0
Orderpositie-3,3-3,7
Winstgevendheid-3,8-4,4
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW

4.2 Ontwikkelingen per bedrijfstak

De ontwikkelingen voor het totale niet-financiële bedrijfsleven geven een goed beeld op macro-economisch niveau. De uitkomsten voor de onderliggende bedrijfstakken geven een indicatie voor de ontwikkelingen op bedrijfstakniveau en zorgen daarmee voor gedetailleerdere informatie.

Bouwnijverheid negatiever over winstgevendheid

In het afgelopen kwartaal zag per saldo 3,8 procent van de ondernemers hun winstgevendheid verslechteren. In dezelfde periode vorig jaar was dit nog 4,4 procent. Iets meer dan de helft van de bedrijfstakken is negatief over de winstgevendheid. Dit cijfer is het laagst in de autohandel (-23,6), gevolgd door de landbouw, bosbouw en visserij en de horeca. In de bouw daalde het saldo over de winstgevendheid het sterkst; van 17,3 naar -6,6 procent. Het meest positief over de winstgevendheid zijn ondernemers in de informatie en communicatie (3,3) en de cultuur, sport en recreatie (3,0). Het cijfer steeg het sterkst in de detailhandel, de vervoer en opslag en de cultuur, sport en recreatie.

4.2.1 Ontwikkeling winstgevendheid naar bedrijfstak
 oktober 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)oktober 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven)-3,8-4,4
Informatie en communicatie3,3-1,3
Cultuur, sport en recreatie3,0-3,4
Vervoer en opslag0,7-7,2
Detailhandel (niet in auto's)0,5-10,8
Verhuur en handel van onroerend goed0,0-2,4
Zakelijke dienstverlening-1,2-1,4
Industrie-2,4-7,6
Groothandel en handelsbemiddeling-4,3-3,5
Bouwnijverheid-6,617,3
Horeca-18,2-13,6
Landbouw, bosbouw en visserij-20,7-13,5
Autohandel en -reparatie-23,6-21,0
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW

Meeste bedrijfstakken positief over concurrentiepositie Nederland

In het afgelopen kwartaal zag per saldo 2,4 procent van de ondernemers de concurrentiepositie op de Nederlandse markt verbeteren. In dezelfde periode vorig jaar was dit 2,2 procent. In de meeste bedrijfstakken waren ondernemers positief over de concurrentiepositie. Het saldo steeg het sterkst in de detailhandel en de informatie en communicatie. Ondernemers in de groothandel en handelsbemiddeling waren met een saldo van 6,8 het meest positief over de concurrentiepositie. Het negatiefst waren ondernemers in de horeca en de landbouw. In de autohandel sloeg het saldo om van positief naar negatief.

4.2.2 Concurrentiepositie Nederlandse markt naar bedrijfstak
 oktober 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)oktober 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven)2,42,2
Groothandel en handelsbemiddeling6,86,9
Informatie en communicatie6,43,3
Vervoer en opslag5,65,7
Detailhandel (niet in auto's)4,8-1,6
Zakelijke dienstverlening2,33,8
Bouwnijverheid2,13,5
Industrie2,01,0
Cultuur, sport en recreatie0,42,4
Verhuur en handel van onroerend goed0,4-1,1
Autohandel en -reparatie-3,34,3
Horeca-6,6-4,6
Landbouw, bosbouw en visserij-10,0-8,1
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW