1. Samenvatting
Het is onbekend hoeveel biociden in Nederland worden gebruikt om ongewenste organismen te bestrijden. Dit bemoeilijkt het inschatten van de risico’s voor onze leefomgeving en gezondheid. Het is daardoor lastig om beleidsinspanningen te prioriteren. Ook voor toezicht en handhaving is meer kennis nodig over de hoeveelheden biociden die in Nederland rondgaan.
Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft daarom aan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de opdracht gegeven om een pilot-onderzoek uit te voeren over het mogelijk opzetten van een afzetregister biociden. Dit is een vervolg op een eerdere dataverkenning die het CBS in 2023/2024 heeft uitgevoerd.
In dit rapport wordt eerst een algemene ontwerpschets van het statistisch proces achter een afzetregister gegeven, waarna de uitgangspunten van het pilot-onderzoek en de resultaten aan bod komen. Het onderzoek levert bevindingen over:
- Eigenschappen van de registerhouder
- Implementatie van een register
- Beheer van het populatiekader
- De uit te vragen variabelen
- De data-uitvraag
- Bruikbare respons
- Openbaarmaking registergegevens
In het pilot-onderzoek werd waardevolle kennis opgedaan over het proces van de data-uitvraag. Het aanleveren van afzetgegevens was op vrijwillige basis. Mede daardoor was de bruikbare respons dusdanig laag, dat er geen statistisch relevante uitspraken gedaan konden worden over de afzet van biociden in Nederland. Een verplichting tot het aanleveren van informatie lijkt noodzakelijk. Een gelijktijdig project vanuit ILT, waarbij het aanleveren van informatie verplicht was, benadrukt deze conclusie.
De data-uitvraag horend bij het afzetregister biociden volgt een standaard statistisch proces. De uitvoering daarvan vraagt om gespecialiseerde kennis en een nauwgezette aanpak. Naast de in de pilot uitgevoerde data-uitvraag worden in het rapport ook de eigenschappen van een geschikte registerhouder beschreven.
Het pilot-onderzoek biedt inzicht en context voor de belangrijke beleidsvragen die voorliggen. Het gaat om keuzes over:
- Wel of geen register op te zetten
- Geschikte registerhouder
- Vorm van het afzetregister (bijv. minimalisatie administratieve lastendruk)
- Welke biociden wel/niet in de data-uitvraag
- Frequentie van de data-uitvraag
- Wijze van openbaarmaking (bijv. niet direct herleidbaar naar individuele bedrijven)