Economisch beeld verbetert verder

© Hollandse Hoogte / Berlinda van Dam
Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok van CBS is in november verder verbeterd, meldt het CBS. In de Conjunctuurklok van half november presteren alle indicatoren beter dan hun langjarige trend.

De Conjunctuurklok is een hulpmiddel voor het bepalen van de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur. In de Conjunctuurklok komt vrijwel alle belangrijke economische informatie samen die CBS tijdens de afgelopen maand c.q. het afgelopen kwartaal heeft gepubliceerd. Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok betreft een macro-economisch beeld en het gaat niet in gelijke mate op voor alle huishoudens, bedrijven of regio’s.

Conjunctuurklokindicator (ongewogen gemiddelde van de indicatoren in de Conjunctuurklok)
Conjunctuurklokindicator (ongewogen gemiddelde van de indicatoren in de Conjunctuurklok)
 cyclus
2010 j-0,6
2010 f-0,58
2010 m-0,54
2010 a-0,48
2010 m-0,43
2010 j-0,38
2010 j-0,32
2010 a-0,27
2010 s-0,2
2010 o-0,13
2010 n-0,04
2010 d0,04
2011 j0,1
2011 f0,19
2011 m0,25
2011 a0,28
2011 m0,33
2011 j0,34
2011 j0,32
2011 a0,3
2011 s0,23
2011 o0,15
2011 n0,06
2011 d-0,01
2012 j-0,06
2012 f-0,11
2012 m-0,14
2012 a-0,17
2012 m-0,24
2012 j-0,3
2012 j-0,36
2012 a-0,45
2012 s-0,53
2012 o-0,59
2012 n-0,7
2012 d-0,79
2013 j-0,87
2013 f-0,99
2013 m-1,08
2013 a-1,14
2013 m-1,21
2013 j-1,24
2013 j-1,25
2013 a-1,25
2013 s-1,2
2013 o-1,13
2013 n-1,05
2013 d-0,98
2014 j-0,91
2014 f-0,85
2014 m-0,81
2014 a-0,79
2014 m-0,76
2014 j-0,74
2014 j-0,72
2014 a-0,69
2014 s-0,67
2014 o-0,66
2014 n-0,62
2014 d-0,58
2015 j-0,54
2015 f-0,47
2015 m-0,41
2015 a-0,34
2015 m-0,27
2015 j-0,21
2015 j-0,16
2015 a-0,11
2015 s-0,07
2015 o-0,05
2015 n-0,01
2015 d0,02
2016 j0,03
2016 f0,07
2016 m0,1
2016 a0,13
2016 m0,2
2016 j0,24
2016 j0,29
2016 a0,36
2016 s0,41
2016 o0,46
2016 n0,56
2016 d0,63
2017 j0,69
2017 f0,8
2017 m0,87
2017 a0,93
2017 m1,03
2017 j1,08
2017 j1,13
2017 a1,23
2017 s1,29
2017 o1,34
2017 n1,41

Consumenten en producenten positief

De stemming onder consumenten is in oktober gelijk gebleven. Zowel het oordeel over het economisch klimaat als de koopbereidheid bleef gelijk. Het producentenvertrouwen veranderde nauwelijks in oktober. Zowel het producenten- als het consumentenvertrouwen ligt ruim boven het langjarig gemiddelde.

Consumenten- en producentenvertrouwen (seizoengecorrigeerd)
Consumenten- en producentenvertrouwen (seizoengecorrigeerd)
 Consumentenvertrouwen (links)Producentenvertrouwen (rechts)
2011 j-42,5
2011 f01,5
2011 m15,7
2011 a-24,3
2011 m-42,7
2011 j-61,7
2011 j-8-2,2
2011 a-16-3,2
2011 s-27-0,5
2011 o-34-3,1
2011 n-35-4,8
2011 d-36-1,3
2012 j-37-1,8
2012 f-36-1,7
2012 m-36-2,8
2012 a-32-3,4
2012 m-34-4,9
2012 j-37-4,8
2012 j-33-5,4
2012 a-31-4,7
2012 s-28-6,6
2012 o-29-7,6
2012 n-33-6,8
2012 d-38-5,6
2013 j-37-5,6
2013 f-41-3,7
2013 m-41-5,1
2013 a-37-5,6
2013 m-32-4,1
2013 j-33-3,8
2013 j-35-3,1
2013 a-32-1,4
2013 s-31-2,4
2013 o-26-0,3
2013 n-16-0,3
2013 d-110,1
2014 j-60,7
2014 f-2-0,1
2014 m11,1
2014 a40,3
2014 m60,7
2014 j60,7
2014 j51,2
2014 a20
2014 s-2-0,2
2014 o12
2014 n-22,4
2014 d-43,4
2015 j-22,8
2015 f-12
2015 m71,4
2015 a103,3
2015 m114,1
2015 j144,6
2015 j133,7
2015 a133,5
2015 s113,8
2015 o122,4
2015 n144
2015 d133
2016 j113,2
2016 f63,1
2016 m23,9
2016 a64,7
2016 m74,4
2016 j115,4
2016 j95,1
2016 a91,2
2016 s123,4
2016 o174,3
2016 n213,4
2016 d214,7
2017 j216
2017 f227
2017 m247,8
2017 a268,3
2017 m236,1
2017 j237,2
2017 j256,6
2017 a265,4
2017 s238,5
2017 o238,2

Export, consumptie huishoudens en investeringen hoger

De uitvoer van goederen en diensten groeide in het derde kwartaal van 2017 met 6,0 procent ten opzichte van het derde kwartaal 2016. De groei is sterker dan in de eerste twee kwartalen van 2017. Nederlandse bedrijven hebben vooral meer machines en apparaten uitgevoerd. Daarnaast gingen ook meer chemische producten en auto’s de grens over.

Consumenten hebben 2,5 procent meer uitgegeven dan een jaar eerder. Hun bestedingen groeiden iets sterker dan in de voorgaande kwartalen. In het derde kwartaal gaven consumenten vooral meer uit aan elektrische apparaten, kleding en de inrichting van hun huis.

Ook gaven consumenten meer uit aan diensten, zoals horeca en recreatie. Uitgaven aan diensten maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit.

De investeringen in vaste activa zijn met 6,2 procent gegroeid. Vooral de investeringen in woningen, vliegtuigen en personenauto’s groeiden. Ook hebben bedrijven meer geïnvesteerd in machines.

Productie industrie ruim 5 procent hoger in september

De gemiddelde dagproductie van de Nederlandse industrie was in september ruim 5 procent hoger dan in september 2016. De stijging is groter dan een maand eerder. Al twee jaar produceert de industrie meer dan in dezelfde periode een jaar eerder.

Meer faillissementen in oktober

Het aantal failliet verklaarde bedrijven is in oktober 2017 met 20 toegenomen. Ondanks deze stijging is de trend nog steeds dalend.

Arbeidsmarkt verbetert verder

Het aantal banen van werknemers en zelfstandigen groeide in het derde kwartaal met 51 duizend ten opzichte van het tweede kwartaal van 2017. Gemiddeld waren er in het derde kwartaal 10,2 miljoen banen. Daarbij zijn alle banen meegeteld, voltijd en deeltijd.

Het aantal banen groeit nu drieënhalf jaar op rij. De laatste vier kwartalen kwamen er telkens meer dan 50 duizend banen bij. Hierdoor is de toename ten opzichte van het derde kwartaal een jaar eerder 223 duizend. Dat is de sterkste groei op jaarbasis sinds de periode van hoogconjunctuur in 2007-2008.

Het aantal vacatures is in het derde kwartaal van 2017 gestegen met 9 duizend. De toename was dit kwartaal iets kleiner dan in de voorgaande twee kwartalen. Inmiddels groeit het aantal vacatures al ruim vier jaar. Eind september waren er 213 duizend openstaande vacatures.

In het derde kwartaal van 2017 waren er 428 duizend personen zonder werk die direct beschikbaar waren en recent naar werk hebben gezocht. Dit is de werkloosheid volgens de definitie van de International Labour Organization (ILO). Dat zijn 25 duizend werklozen minder dan een kwartaal eerder. Daarmee was 4,7 procent van de beroepsbevolking werkloos.

Omzet uitzendbranche stijgt verder

In het tweede kwartaal van 2017 hebben uitzendbureaus, arbeidsbemiddelaars en payrollbedrijven 2,0 procent meer omgezet dan in het kwartaal ervoor. Deze stijging is groter dan in het voorgaande kwartaal. Het totaal aantal uitzenduren nam met ruim 4 procent toe. Dit is de grootste stijging na het eerste kwartaal van 2007.

Bruto binnenlands product (volume, seizoengecorrigeerd)
Bruto binnenlands product (volume, seizoengecorrigeerd)
 Index
2010 I100,4
2010 II101
2010 III101,3
2010 IV102,6
2011 I103,3
2011 II103,2
2011 III103,2
2011 IV102,4
2012 I102,3
2012 II102,3
2012 III101,9
2012 IV101,2
2013 I101,5
2013 II101,3
2013 III101,9
2013 IV102,5
2014 I102,3
2014 II102,9
2014 III103,3
2014 IV104,5
2015 I105,3
2015 II105,3
2015 III105,7
2015 IV106,1
2016 I106,9
2016 II107,2
2016 III108,3
2016 IV109
2017 I109,7
2017 II111,3
2017 III111,8

Bbp groeit met 0,4 procent in derde kwartaal 2017

Het bruto binnenlands product (bbp) is in het derde kwartaal van 2017 met 0,4 procent gestegen ten opzichte van het tweede kwartaal van 2017. Dit blijkt uit de eerste berekening van het bbp door het CBS. De groei is breed gedragen; investeringen, consumptie en export groeiden. Ten opzichte van het derde kwartaal 2016 was de omvang van het bbp 3,0 procent groter.

Vrijdag 22 december 2017 komt het CBS met de tweede berekening van het bbp en het aantal banen in het derde kwartaal van 2017.

Relevante links