Samenvatting

Ondernemersvertrouwen (hoofdstuk 2)

Het ondernemersvertrouwen is gedaald en komt aan het begin van het tweede kwartaal uit op -14,8. Dat is de grootste daling sinds begin 2022 en het vertrouwen ligt op het laagste niveau sinds eind 2022.
In alle bedrijfstakken is het ondernemersvertrouwen gedaald en negatief. In de bouwnijverheid is het cijfer het sterkst gedaald, in de zakelijke dienstverlening het minst sterk.

De personeelsindicator is licht gedaald en komt aan het begin van het tweede kwartaal uit op 4,3. Ondernemers zijn minder positief over zowel de ontwikkeling van hun personeelssterkte in het afgelopen kwartaal als de verwachte personeelssterkte in het lopende kwartaal.
De personeelsindicator is het sterkst gedaald in de autohandel en -reparatie. In de horeca sloeg de indicator om van positief naar negatief. Alleen in de detailhandel zijn ondernemers negatief over het gemiddelde van de ontwikkeling en verwachting over hun personeelssterkte. In de bouwnijverheid zijn ondernemers het meest positief.

Ondernemers zagen per saldo hun winstgevendheid verslechteren in het afgelopen kwartaal. Het saldo is ook negatiever dan in hetzelfde kwartaal een jaar geleden. Ondernemers in de horeca en de vervoer en opslag zijn het meest negatief over de winstgevendheid. Ondernemers in de bouw zijn het positiefst hierover.
De bezettingsgraad in de industrie is vrijwel gelijk gebleven (78,6 procent) en ligt nog steeds relatief laag. Ook in de dienstverlening is de bezettingsgraad ongeveer gelijk gebleven (88,6 procent) en ligt net onder het gemiddelde van de reeks vanaf 2012.

Ondernemers hebben per saldo positieve verwachtingen voor het tweede kwartaal van 2026. Daarbij zijn ze wel iets minder positief dan een jaar geleden. Het meest positief zijn ondernemers over de omzet.
Meer ondernemers verwachten een stijging van de verkoopprijzen in de komende drie maanden dan in dezelfde periode een jaar geleden. Ondernemers in de bouwnijverheid en de groothandel en handelsbemiddeling verwachten het vaakst een stijging van de verkoopprijzen.

Het tekort aan arbeidskrachten is met ruim 30 procent nog steeds de meest genoemde belemmering door ondernemers in hun bedrijfsvoering, maar het percentage nam wel iets af ten opzichte van vorig jaar.
Ten opzichte van het vorige kwartaal is de categorie andere oorzaken toegenomen van ruim 12 procent naar ruim 17 procent. Hier noemen bedrijven onder andere de geopolitieke situatie, economische onzekerheid, en wet- en regelgeving.

De onzekerheidsindicator voor het economisch klimaat is toegenomen. Vooral in de industrie en de vervoer en opslag ligt deze op een relatief hoog niveau. In de dienstverlening is de toename minder groot en ligt de onzekerheid ook op een lager niveau dan in andere bedrijfstakken.
Exporterende bedrijven zijn positief over hun buitenlandse omzet. In de meeste bedrijfstakken zijn ze wel minder positief dan een jaar geleden. Over de internationale concurrentiepositie is het oordeel juist iets positiever dan een jaar geleden.