6. Huishoudens
Met het netto reëel beschikbaar inkomen (rbi) van huishoudens kan een indruk verkregen worden van de mate waarin huishoudens weten te profiteren van de economische groei. In 2025 hadden huishoudens 2,7 procent meer te besteden dan in 2024. De stijging is groter dan de economische groei van 1,8 procent en ook groter dan de gemiddelde stijging van het rbi in de afgelopen dertig jaar, die uitkomt op 1,6 procent. De groei van het rbi is vooral toe te schrijven aan een hogere beloning van werknemers.
Verder speelde mee dat de betaalde belastingen relatief laag waren. Door de tegenbewijsregeling krijgen huishoudens 2,1 miljard euro van hun, over 2024, verschuldigde belasting in box 3 terug.
Het netto reëel beschikbaar inkomen is het inkomen van huishoudens na aftrek van belastingen en premies en gecorrigeerd voor prijsveranderingen. Dit betreft naast loon ook inkomen uit vermogen (rente, dividend) en uitkeringen, zoals pensioenen en werkloosheidsuitkeringen. Het gaat om al het inkomen van alle huishoudens samen.
De totale (nominale) beloning van werknemers was vorig jaar 6,4 procent groter dan in 2024. Het aantal banen van werknemers groeide met 1,5 procent, terwijl de cao-lonen 5,0 procent hoger waren. Het gemengd inkomen, voornamelijk inkomen van zelfstandigen, lag 0,8 procent hoger.
Daarnaast hebben huishoudens 5,8 procent meer aan uitkeringen ontvangen. Dat komt vooral doordat uitkeringen vaak zijn gekoppeld aan het minimumloon, dat ten opzichte van een jaar eerder met 5,6 procent toenam. Verder stegen de uitkeringen ook doordat meer personen een pensioenuitkering ontvingen en de pensioenen werden verhoogd. Tegenover de hogere beloning stond dat huishoudens 3,9 procent meer belastingen en sociale premies betaalden.
| Rbi (% verandering t.o.v. een jaar eerder) | |
|---|---|
| 2016 | 3,3 |
| 2017 | 0,5 |
| 2018 | 3,2 |
| 2019 | 2,8 |
| 2020 | 1,7 |
| 2021 | 1,6 |
| 2022 | 0,8 |
| 2023 | 1,9 |
| 2024 | 2,5 |
| 2025 | 2,7 |
Per inwoner was de stijging van het netto reëel beschikbaar inkomen iets kleiner dan voor alle huishoudens samen, aangezien de Nederlandse bevolking in 2025 met 0,5 procent groeide. Een inwoner van Nederland had in 2025 gemiddeld 2,2 procent meer te besteden dan in 2024. In 2024 was dat 1,8 procent. Het bbp per hoofd van de bevolking groeide met 1,3 procent. De inkomensgroei in 2025 ondersteunde de groei van de consumptie door huishoudens, maar die bleef met 1,0 procent per inwoner wel achter bij die van het rbi.
De spaarquote (vrijwillige besparingen als percentage van beschikbaar inkomen) van huishoudens steeg in 2025 naar 17,3 procent. Sinds 1995 lag deze quote alleen in de coronajaren 2020 en 2021 hoger. De hoge spaarquote wijst erop dat huishoudens in 2025 relatief terughoudend waren in hun consumptieve bestedingen. Mogelijk spelen de onzekerheid door geopolitieke spanningen, de nog relatief hoge inflatie in 2025 en de ontwikkelingen op de woningmarkt hierin een rol. De vrije besparingen worden niet alleen gebruikt om te sparen, aandelen te kopen of schulden af te lossen, maar ook om te investeren in nieuwbouwwoningen en verbouwingen.
| Beschikbaar inkomen (2015=100) | Bbp (2015=100) | Consumptie huishoudens (2015=100) | |
|---|---|---|---|
| 2015 | 100 | 100 | 100 |
| 2016 | 102,8 | 101,9 | 100,8 |
| 2017 | 102,7 | 104,1 | 102,5 |
| 2018 | 105,3 | 105,8 | 104,3 |
| 2019 | 107,6 | 107,6 | 104,7 |
| 2020 | 108,8 | 102,8 | 97,7 |
| 2021 | 110 | 108,7 | 101,5 |
| 2022 | 109,8 | 113,1 | 107,5 |
| 2023 | 110,8 | 111,3 | 107,3 |
| 2024 | 112,8 | 111,8 | 107,8 |
| 2025 | 115,2 | 113,2 | 108,8 |
Huishoudens hebben in 2025 relatief veel gespaard. Eind 2025 hadden ze ruim 540 miljard euro aan spaartegoeden en overige deposito’s staan bij Nederlandse en buitenlandse banken. Dat is een toename van 8,1 procent (ofwel ruim 40 miljard euro) ten opzichte van een jaar eerder. De laatste keer dat de spaartegoeden relatief harder groeiden was in 2003, toen de tegoeden met 9,4 procent groeiden.
| Jaar | Spaartegoeden en overige deposito's (mld euro) |
|---|---|
| 2000 | 154,1 |
| 2001 | 171,5 |
| 2002 | 187,5 |
| 2003 | 205,2 |
| 2004 | 220 |
| 2005 | 231,3 |
| 2006 | 242,2 |
| 2007 | 261,4 |
| 2008 | 280,8 |
| 2009 | 296 |
| 2010 | 305,9 |
| 2011 | 320,8 |
| 2012 | 339,9 |
| 2013 | 342,5 |
| 2014 | 336,8 |
| 2015 | 341,2 |
| 2016 | 347,2 |
| 2017 | 350,5 |
| 2018 | 356,6 |
| 2019 | 369,3 |
| 2020 | 393,6 |
| 2021 | 408,7 |
| 2022 | 432,3 |
| 2023 | 464,6 |
| 2024* | 500,2 |
| 2025* | 540,4 |
De stijging van de cao-lonen met gemiddeld 5,0 procent in 2025 is lager dan in de twee jaren ervoor, maar wel een van de hoogste in de afgelopen veertig jaar. De hoge loonstijgingen van de laatste jaren zijn een reactie op de inflatiepiek van 2022. De voor inflatie gecorrigeerde loonontwikkeling kwam in 2025 uit op 1,6 procent. Dat is lager dan in 2024. De lonen stijgen sinds het vierde kwartaal van 2023 harder dan de inflatie. In de twee jaar daarvoor was de inflatie daarentegen hoger dan de loonstijging.
| Jaar | Kwartaal | Cao-lonen per uur inclusief bijzondere beloningen (% verandering t.o.v. een jaar eerder) | Reële cao-loonontwikkeling (% verandering t.o.v. een jaar eerder) |
|---|---|---|---|
| 2019 | 1e kwartaal | 2,3 | -0,2 |
| 2019 | 2e kwartaal | 2,6 | -0,1 |
| 2019 | 3e kwartaal | 2,7 | 0 |
| 2019 | 4e kwartaal | 2,8 | 0,1 |
| 2020 | 1e kwartaal | 3 | 1,4 |
| 2020 | 2e kwartaal | 2,8 | 1,4 |
| 2020 | 3e kwartaal | 3 | 1,7 |
| 2020 | 4e kwartaal | 2,8 | 1,7 |
| 2021 | 1e kwartaal | 2,2 | 0,5 |
| 2021 | 2e kwartaal | 2,2 | 0,4 |
| 2021 | 3e kwartaal | 1,9 | 0,2 |
| 2021 | 4e kwartaal | 1,9 | -1,2 |
| 2022 | 1e kwartaal | 2,7 | -0,9 |
| 2022 | 2e kwartaal | 3 | -2,6 |
| 2022 | 3e kwartaal | 3,5 | -3,5 |
| 2022 | 4e kwartaal | 3,7 | -6,1 |
| 2023 | 1e kwartaal | 5,6 | -5,1 |
| 2023 | 2e kwartaal | 5,8 | -3,3 |
| 2023 | 3e kwartaal | 6,3 | -1,4 |
| 2023 | 4e kwartaal | 6,8 | 3,5 |
| 2024 | 1e kwartaal | 6,6 | 4,1 |
| 2024 | 2e kwartaal | 6,4 | 3,8 |
| 2024 | 3e kwartaal | 6,8 | 3,1 |
| 2024 | 4e kwartaal | 6,5 | 2,5 |
| 2025 | 1e kwartaal | 5,4 | 1,7 |
| 2025 | 2e kwartaal | 5,3 | 1,7 |
| 2025 | 3e kwartaal | 4,6 | 1,6 |
| 2025 | 4e kwartaal | 4,6 | 1,7 |
| 2026 | 1e kwartaal | 4,5 | 2 |
Net als in 2024 waren de prijzen van consumentengoederen en diensten in 2025 gemiddeld 3,3 procent hoger dan een jaar eerder. De prijsontwikkelingen van huisvesting, voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken hadden de grootste bijdrage aan de inflatie in 2025. Inflatie is de ontwikkeling van de consumentenprijsindex (CPI) ten opzichte van het voorgaande jaar.
| Jaar | Jaarmutatie CPI (% verandering van de CPI t.o.v. jaar eerder) |
|---|---|
| 2016 | 0,3 |
| 2017 | 1,4 |
| 2018 | 1,7 |
| 2019 | 2,6 |
| 2020 | 1,3 |
| 2021 | 2,7 |
| 2022 | 10 |
| 2023 | 3,8 |
| 2024 | 3,3 |
| 2025 | 3,3 |
De prijsontwikkeling van huisvesting wordt in de CPI voor zowel huurwoningen als eigen woningen gemeten aan de hand van de ontwikkeling van de woninghuren. De huren worden elk jaar in juli vastgesteld. In 2025 waren de woninghuren gemiddeld 5,1 procent hoger dan in 2024. In 2024 bedroeg de gemiddelde huurstijging 3,7 procent.
Ook voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken hadden een grote bijdrage aan de inflatie in 2025. De producten met de grootste prijsstijgingen in 2025 waren rund- en kalfsvlees (23,0 procent), koffie (20,3 procent), cacao (18,8 procent), chocolade (18,4 procent) en boter (11,2 procent).
De prijsontwikkeling van vliegtickets had in 2025 een drukkend effect op de inflatie. Vliegtickets waren in 2025 gemiddeld 7,2 procent goedkoper dan in 2024. Ook een mobiel abonnement (-6,7 procent) en benzine (-2,4 procent) waren in 2025 goedkoper dan een jaar eerder.
Niet alleen de inflatie was gelijk aan die in 2024, ook de prijsstijging van bestaande koopwoningen was nagenoeg hetzelfde. De prijsontwikkeling van koopwoningen zit niet in het inflatiecijfer, omdat een koopwoning wordt gezien als een investering en niet als een consumptiegoed. Een bestaande koopwoning was in 2025 gemiddeld 8,6 procent duurder dan een jaar eerder. In 2024 bedroeg de stijging 8,7 procent. Het aantal woningen dat in Nederland van eigenaar wisselde was in 2025 opnieuw groter dan een jaar eerder. In 2025 bedroeg het aantal woningtransacties 238 695. Dat is 15,6 procent meer dan een jaar eerder. Alleen in 2017 lag het aantal transacties hoger (241 860).
| Jaar | Maand | Prijsindex (2020=100) | Aantal woningtransacties (12-maands voortschrijdend gemiddelde) (2020=100) |
|---|---|---|---|
| 2016 | 71,2 | 79,8 | |
| 2016 | 71,3 | 81,2 | |
| 2016 | 71,8 | 82,4 | |
| 2016 | 72 | 84 | |
| 2016 | 72,4 | 85,5 | |
| 2016 | 72,9 | 86,7 | |
| 2016 | 73,6 | 87,2 | |
| 2016 | 74,3 | 89,1 | |
| 2016 | 74,9 | 91,1 | |
| 2016 | 74,9 | 91,6 | |
| 2016 | 75,2 | 93,2 | |
| 2016 | 75,6 | 94,8 | |
| 2017 | 76,3 | 96,9 | |
| 2017 | 76,5 | 98,2 | |
| 2017 | 77,4 | 100,6 | |
| 2017 | 77,6 | 100,7 | |
| 2017 | 78,3 | 102,5 | |
| 2017 | 79 | 104,2 | |
| 2017 | 79,7 | 104,3 | |
| 2017 | 80,5 | 104,6 | |
| 2017 | 80,8 | 104,5 | |
| 2017 | 81,4 | 105,7 | |
| 2017 | 81,8 | 106,3 | |
| 2017 | 82,1 | 106,8 | |
| 2018 | 83,1 | 106,6 | |
| 2018 | 84 | 105,9 | |
| 2018 | 84,3 | 105,1 | |
| 2018 | 84,7 | 104,9 | |
| 2018 | 85,5 | 104,2 | |
| 2018 | 86,2 | 102,7 | |
| 2018 | 87 | 102,5 | |
| 2018 | 88,2 | 102,6 | |
| 2018 | 88,5 | 100,7 | |
| 2018 | 88,8 | 100,2 | |
| 2018 | 89,7 | 99,6 | |
| 2018 | 89,2 | 96,5 | |
| 2019 | 90,7 | 96,1 | |
| 2019 | 90,5 | 95,8 | |
| 2019 | 90,9 | 94,4 | |
| 2019 | 91,4 | 94,9 | |
| 2019 | 91,8 | 95,5 | |
| 2019 | 92,2 | 94,2 | |
| 2019 | 93,2 | 94,9 | |
| 2019 | 93,3 | 94,3 | |
| 2019 | 93,9 | 95,1 | |
| 2019 | 94,4 | 95,1 | |
| 2019 | 94,9 | 95,1 | |
| 2019 | 95 | 96,5 | |
| 2020 | 96,4 | 97,6 | |
| 2020 | 96,7 | 97,6 | |
| 2020 | 97,5 | 98,4 | |
| 2020 | 98,3 | 99 | |
| 2020 | 99,1 | 98,4 | |
| 2020 | 99,3 | 99,4 | |
| 2020 | 100,3 | 100,1 | |
| 2020 | 101,1 | 99,9 | |
| 2020 | 102,1 | 100,9 | |
| 2020 | 103 | 102,3 | |
| 2020 | 103,3 | 102,4 | |
| 2020 | 102,9 | 104 | |
| 2021 | 105,4 | 107,1 | |
| 2021 | 106,6 | 107,7 | |
| 2021 | 108,3 | 110,6 | |
| 2021 | 109,4 | 110,7 | |
| 2021 | 111,7 | 109,7 | |
| 2021 | 113,7 | 109,7 | |
| 2021 | 116,4 | 108,1 | |
| 2021 | 118,9 | 107,4 | |
| 2021 | 120,7 | 106 | |
| 2021 | 121,8 | 103,4 | |
| 2021 | 124 | 102,3 | |
| 2021 | 123,7 | 99,8 | |
| 2022 | 127,4 | 95,2 | |
| 2022 | 127,9 | 94 | |
| 2022 | 129,3 | 89,8 | |
| 2022 | 130,7 | 88,5 | |
| 2022 | 132,3 | 88,3 | |
| 2022 | 132,4 | 87,4 | |
| 2022 | 132,9 | 86,3 | |
| 2022 | 132,7 | 85,9 | |
| 2022 | 131,7 | 85,9 | |
| 2022 | 130,9 | 85,3 | |
| 2022 | 129,6 | 84,9 | |
| 2022 | 126,5 | 85,3 | |
| 2023 | 128,2 | 84,9 | |
| 2023 | 126,4 | 83,9 | |
| 2023 | 125,9 | 83,7 | |
| 2023 | 124,6 | 82,3 | |
| 2023 | 124,6 | 82,1 | |
| 2023 | 124,9 | 82,5 | |
| 2023 | 125,6 | 81,8 | |
| 2023 | 126,4 | 81,6 | |
| 2023 | 127,2 | 80,9 | |
| 2023 | 128,1 | 81,3 | |
| 2023 | 128,7 | 81,3 | |
| 2023 | 129 | 80,5 | |
| 2024 | 130,5 | 81,1 | |
| 2024 | 131,8 | 82 | |
| 2024 | 132,7 | 82,3 | |
| 2024 | 133,9 | 83,6 | |
| 2024 | 135,4 | 84,7 | |
| 2024 | 137,1 | 83,8 | |
| 2024 | 139 | 85,5 | |
| 2024 | 140,5 | 86,3 | |
| 2024 | 141,7 | 87 | |
| 2024 | 142,8 | 88,1 | |
| 2024 | 144,1 | 89,3 | |
| 2024 | 143,1 | 91,2 | |
| 2025 | 145,5 | 92,7 | |
| 2025 | 145,7 | 93,8 | |
| 2025 | 146,7 | 94,3 | |
| 2025 | 147,6 | 95,7 | |
| 2025 | 148,5 | 96,6 | |
| 2025 | 149,8 | 98,5 | |
| 2025 | 150,9 | 99,6 | |
| 2025 | 151,6 | 100,3 | |
| 2025 | 151,6 | 102,2 | |
| 2025 | 152,3 | 103,8 | |
| 2025 | 152,8 | 103,9 | |
| 2025 | 151,4 | 105,4 | |
| 2026 | 153,3 | 105,8 | |
| 2026 | 153,5 | 106,4 | |
| Bron: CBS, Kadaster | |||
De woninghypotheekschuld van huishoudens nam in 2025 toe met 48,1 miljard euro vergeleken met een jaar eerder. Doordat de huizenprijzen stegen en er meer woningen werden verkocht, liep de hypotheekschuld sterker op dan in 2024. De economie groeide nominaal minder hard dan de schuldtoename, waardoor de hypotheekschuld als percentage van het bbp toenam, van 79,2 procent in 2024 naar 79,4 procent in 2025.
| Jaar | Hypotheekschuld (% bbp) |
|---|---|
| 2000 | 77,3 |
| 2001 | 79,3 |
| 2002 | 83 |
| 2003 | 88,8 |
| 2004 | 92,2 |
| 2005 | 95,1 |
| 2006 | 96 |
| 2007 | 97 |
| 2008 | 97,7 |
| 2009 | 106 |
| 2010 | 106,9 |
| 2011 | 106,6 |
| 2012 | 107,1 |
| 2013 | 104,4 |
| 2014 | 102,6 |
| 2015 | 100,7 |
| 2016 | 99,4 |
| 2017 | 96,8 |
| 2018 | 94,1 |
| 2019 | 90,6 |
| 2020 | 94,3 |
| 2021 | 90,5 |
| 2022 | 84,2 |
| 2023 | 81,1 |
| 2024 | 79,2 |
| 2025 | 79,4 |
Het inkomen (rbi) dat huishoudens te besteden hebben, is al twaalf jaar achter elkaar hoger dan het jaar ervoor. Ook is de economie de afgelopen jaren gegroeid, de werkloosheid nog relatief laag, werkten er niet eerder in Nederland zoveel mensen als in 2025 en is de overheidsschuld al jaren relatief laag.
Toch was het consumentenvertrouwen in maart 2026 al tachtig maanden onafgebroken negatief. De laatste keer dat consumenten positief waren, was in juli 2019. Zo’n lange periode waarin consumenten negatief zijn, is sinds het begin van het onderzoek in april 1986 niet eerder voorgekomen. De op een na langste periode telde 48 maanden, en was van april 2002 tot april 2006.
Al voor corona zakte het consumentenvertrouwen onder de nul. Af en toe leek herstel op te treden, maar viel het vertrouwen toch weer weg, zoals in 2022 toen Rusland Oekraïne binnenviel en afgelopen maart toen de Verenigde Staten en Israël eind februari 2026 Iran bombardeerden. Consumenten waren in maart 2026 vrijwel even negatief als tijdens de eerste coronamaanden in 2020.
| jaar | Consumentenvertrouwen (gemiddelde van de deelvragen) | |
|---|---|---|
| 2019 | juli | 1 |
| 2019 | augustus | -1 |
| 2019 | september | -2 |
| 2019 | oktober | -1 |
| 2019 | november | -2 |
| 2019 | december | -2 |
| 2020 | januari | -2 |
| 2020 | februari | -2 |
| 2020 | maart | -3 |
| 2020 | april | -23 |
| 2020 | mei | -31 |
| 2020 | juni | -27 |
| 2020 | juli | -26 |
| 2020 | augustus | -29 |
| 2020 | september | -28 |
| 2020 | oktober | -30 |
| 2020 | november | -26 |
| 2020 | december | -19 |
| 2021 | januari | -19 |
| 2021 | februari | -19 |
| 2021 | maart | -18 |
| 2021 | april | -14 |
| 2021 | mei | -9 |
| 2021 | juni | -3 |
| 2021 | juli | -4 |
| 2021 | augustus | -6 |
| 2021 | september | -5 |
| 2021 | oktober | -10 |
| 2021 | november | -20 |
| 2021 | december | -26 |
| 2022 | januari | -28 |
| 2022 | februari | -30 |
| 2022 | maart | -39 |
| 2022 | april | -48 |
| 2022 | mei | -47 |
| 2022 | juni | -50 |
| 2022 | juli | -51 |
| 2022 | augustus | -54 |
| 2022 | september | -59 |
| 2022 | oktober | -59 |
| 2022 | november | -56 |
| 2022 | december | -52 |
| 2023 | januari | -49 |
| 2023 | februari | -44 |
| 2023 | maart | -39 |
| 2023 | april | -37 |
| 2023 | mei | -38 |
| 2023 | juni | -39 |
| 2023 | juli | -39 |
| 2023 | augustus | -40 |
| 2023 | september | -39 |
| 2023 | oktober | -38 |
| 2023 | november | -33 |
| 2023 | december | -29 |
| 2024 | januari | -28 |
| 2024 | februari | -26 |
| 2024 | maart | -22 |
| 2024 | april | -21 |
| 2024 | mei | -22 |
| 2024 | juni | -23 |
| 2024 | juli | -24 |
| 2024 | augustus | -24 |
| 2024 | september | -21 |
| 2024 | oktober | -22 |
| 2024 | november | -25 |
| 2024 | december | -26 |
| 2025 | januari | -28 |
| 2025 | februari | -32 |
| 2025 | maart | -34 |
| 2025 | april | -37 |
| 2025 | mei | -37 |
| 2025 | juni | -36 |
| 2025 | juli | -32 |
| 2025 | augustus | -32 |
| 2025 | september | -32 |
| 2025 | oktober | -27 |
| 2025 | november | -21 |
| 2025 | december | -21 |
| 2026 | januari | -23 |
| 2026 | februari | -24 |
| 2026 | maart | -30 |