5. De arbeidsmarkt
In 2025 telde Nederland gemiddeld 396 duizend werklozen. Dat is 24 duizend meer dan in 2024. Het aantal werklozen als percentage van de beroepsbevolking steeg van 3,7 procent in 2024 naar 3,9 procent in 2025. Het werkloosheidspercentage ligt onder het langjarige gemiddelde van 5,7 procent sinds 2003. Het gaat bij het aantal werklozen om mensen zonder betaald werk die hier recent naar hebben gezocht en direct beschikbaar zijn om aan de slag te gaan.
Tijdens de eurocrisis in 2014 bereikte de werkloosheid een piek met 762 duizend werklozen. Daarna liep tot 2020 het aantal werklozen gestaag terug. In 2022 bereikte het aantal werklozen met 350 duizend het laagste niveau sinds 2003. Daarna is het aantal werklozen drie jaar op rij licht toegenomen.
| Jaar | Werkloze beroepsbevolking (x 1 000) |
|---|---|
| 2013 | 754 |
| 2014 | 762 |
| 2015 | 724 |
| 2016 | 646 |
| 2017 | 546 |
| 2018 | 459 |
| 2019 | 423 |
| 2020 | 465 |
| 2021 | 408 |
| 2022 | 350 |
| 2023 | 359 |
| 2024 | 372 |
| 2025 | 396 |
De werkzame beroepsbevolking (werknemers en zelfstandigen) nam in 2025 met 35 duizend toe tot ruim 9,8 miljoen. De stijging komt volledig op conto van werknemers. De netto-arbeidsparticipatie bleef in 2025 gelijk. Net als in 2024 had 73,2 procent van de bevolking van 15 tot 75 jaar betaald werk. Zowel de werkzame beroepsbevolking als de netto-arbeidsparticipatie lag op het hoogste niveau ooit.
Het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp) liep in het eerste kwartaal van 2025 voor het eerst in jaren terug, en dit zette de rest van het jaar door. Vanaf 1 januari 2025 is er een aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst. De opheffing van het handhavingsmoratorium is een van de maatregelen die het kabinet neemt om de balans op de arbeidsmarkt te herstellen. Het aantal zzp’ers is in 2025 met 62 duizend gedaald. In het eerste halfjaar kwam dat vooral doordat relatief veel zzp’ers verder gingen als werknemer. In het tweede halfjaar startten er daarnaast vooral ook minder mensen als zzp’er dan voorheen. Er waren in 2025 ook 10 duizend minder zelfstandigen met personeel dan in 2024.
| Jaar | Zelfstandige zonder personeel (zzp) (x 1 000) |
|---|---|
| 2013 | 894 |
| 2014 | 916 |
| 2015 | 936 |
| 2016 | 960 |
| 2017 | 986 |
| 2018 | 999 |
| 2019 | 1019 |
| 2020 | 1054 |
| 2021 | 1078 |
| 2022 | 1176 |
| 2023 | 1230 |
| 2024 | 1262 |
| 2025 | 1200 |
In 2025 waren er 390 duizend openstaande vacatures in Nederland. Voor het derde opeenvolgende jaar was het aantal vacatures lager dan een jaar eerder. In 2022 werd de hoogste stand ooit bereikt, met 444 duizend. Daarna nam het aantal vacatures af, maar zijn er nog steeds relatief veel vacatures.
| Jaar | Openstaande vacatures (x 1 000) |
|---|---|
| 2013 | 95,1 |
| 2014 | 108,2 |
| 2015 | 129,7 |
| 2016 | 155,9 |
| 2017 | 200,6 |
| 2018 | 248,3 |
| 2019 | 281,1 |
| 2020 | 221,3 |
| 2021 | 313,4 |
| 2022 | 444,4 |
| 2023 | 423,7 |
| 2024 | 403,7 |
| 2025 | 390 |
Veranderingen in de situatie op de arbeidsmarkt zijn terug te zien in de verhouding tussen het aantal vacatures en het aantal werklozen. Het aantal werklozen nam in 2025 toe, terwijl het aantal vacatures afnam. Hierdoor nam de spanning op de arbeidsmarkt in 2025 verder af, maar is de krapte nog steeds relatief groot. In het tweede kwartaal van 2022 was de spanning op de arbeidsmarkt op zijn hevigst, met 142 openstaande vacatures per 100 werklozen. Toen piekte het aantal vacatures en bereikte het aantal werklozen een laagterecord sinds 2003. In het derde kwartaal van 2025 dook het aantal vacatures per 100 werklozen voor het eerst in vier jaar weer onder de 100.
| Jaar | Kwartaal | Vacatures per 100 werklozen (vacatures per 100 werklozen) (vacatures per 100 werklozen) |
|---|---|---|
| 2016 | 1e kwartaal | 22 |
| 2016 | 2e kwartaal | 23 |
| 2016 | 3e kwartaal | 26 |
| 2016 | 4e kwartaal | 28 |
| 2017 | 1e kwartaal | 32 |
| 2017 | 2e kwartaal | 36 |
| 2017 | 3e kwartaal | 40 |
| 2017 | 4e kwartaal | 45 |
| 2018 | 1e kwartaal | 50 |
| 2018 | 2e kwartaal | 54 |
| 2018 | 3e kwartaal | 57 |
| 2018 | 4e kwartaal | 60 |
| 2019 | 1e kwartaal | 66 |
| 2019 | 2e kwartaal | 68 |
| 2019 | 3e kwartaal | 66 |
| 2019 | 4e kwartaal | 67 |
| 2020 | 1e kwartaal | 56 |
| 2020 | 2e kwartaal | 43 |
| 2020 | 3e kwartaal | 41 |
| 2020 | 4e kwartaal | 45 |
| 2021 | 1e kwartaal | 56 |
| 2021 | 2e kwartaal | 78 |
| 2021 | 3e kwartaal | 93 |
| 2021 | 4e kwartaal | 106 |
| 2022 | 1e kwartaal | 134 |
| 2022 | 2e kwartaal | 142 |
| 2022 | 3e kwartaal | 120 |
| 2022 | 4e kwartaal | 122 |
| 2023 | 1e kwartaal | 121 |
| 2023 | 2e kwartaal | 121 |
| 2023 | 3e kwartaal | 113 |
| 2023 | 4e kwartaal | 114 |
| 2024 | 1e kwartaal | 110 |
| 2024 | 2e kwartaal | 108 |
| 2024 | 3e kwartaal | 106 |
| 2024 | 4e kwartaal | 108 |
| 2025 | 1e kwartaal | 101 |
| 2025 | 2e kwartaal | 101 |
| 2025 | 3e kwartaal | 97 |
| 2025 | 4e kwartaal | 93 |