Ondernemersvertrouwen nagenoeg onveranderd

© Nikki van Toorn (CBS)
Het ondernemersvertrouwen kwam aan het begin van het eerste kwartaal van 2020 uit op 6,4, nagenoeg gelijk aan een kwartaal eerder (6,6). De verwachtingen voor het eerste kwartaal zijn in de meeste bedrijfstakken positief. Ondernemers zijn over werkgelegenheid optimistischer dan een kwartaal eerder. Dit melden het CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw, MKB-Nederland en VNO-NCW op basis van de Conjunctuurenquête Nederland.

Het ondernemersvertrouwen is de stemmingsindicator van niet-financiële bedrijven. In het vierde kwartaal van 2019 daalde het ondernemersvertrouwen nog sterk. Begin 2018 bereikte het ondernemersvertrouwen de hoogste waarde (18,1) sinds de start van de waarneming in 2008. Daarna is een dalende trend ingezet. De stemmingsindicator ligt aan het begin van 2020 op het laagste niveau sinds het tweede kwartaal van 2015. Desondanks ligt het vertrouwen onder de ondernemers nog steeds ruim boven het gemiddelde vanaf 2008 (2,2).

Ondernemersvertrouwen
JaarKwartaalOndernemersvertrouwen
20131e kwartaal-10,7
2e kwartaal-11,7
3e kwartaal-8,7
4e kwartaal-2,7
20141e kwartaal1,6
2e kwartaal4,7
3e kwartaal2,9
4e kwartaal4,9
20151e kwartaal5,6
2e kwartaal5,4
3e kwartaal8,7
4e kwartaal7,4
20161e kwartaal9,3
2e kwartaal8,8
3e kwartaal7,9
4e kwartaal9,2
20171e kwartaal14,7
2e kwartaal15,5
3e kwartaal15,9
4e kwartaal13,4
20181e kwartaal18,1
2e kwartaal14,2
3e kwartaal15,0
4e kwartaal13,4
20191e kwartaal10,6
2e kwartaal12,0
3e kwartaal10,6
4e kwartaal6,6
20201e kwartaal6,4
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW
De horizontale lijn geeft het langjarig gemiddelde weer (2,2).

Forse daling vertrouwen detailhandel

Ondanks een daling is het vertrouwen in de bouw, net als vorig kwartaal, het hoogst van alle bedrijfstakken: 13,6. Ook bij groothandelaren en in de informatie en communicatie is het vertrouwen bovengemiddeld. In zeven van de twaalf bedrijfstakken is het ondernemersvertrouwen in het eerste kwartaal van 2020 lager dan in het vierde kwartaal van 2019.

Het optimisme van ondernemers in de detailhandel is aan het begin van 2020 het sterkst afgenomen van alle bedrijfstakken. Het vertrouwen daalde van 12,9 in het vierde kwartaal van 2019 naar 5,7 in het eerste kwartaal van 2020. Deze daling komt door de lagere omzetverwachtingen. Het vertrouwen nam het meest toe bij ondernemers in de verhuur en handel van onroerend goed.

Ondernemersvertrouwen bedrijfstakken
Bedrijfstak1e kwartaal 20204e kwartaal 2019
Bouwnijverheid13,615,3
Groothandel en handelsbemiddeling12,310,8
Informatie en communicatie10,59,5
Zakelijke dienstverlening9,77,4
Verhuur en handel van onroerend goed7,42,8
Niet-financieel bedrijfsleven6,46,6
Detailhandel (niet in auto's)5,712,9
Industrie2,53,6
Vervoer en opslag1,60
Horeca0,21,9
Autohandel en -reparatie-7,6-7,2
Delfstoffenwinning-10,6-8,5
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW

Ondernemers optimistischer over werkgelegenheid

In het eerste kwartaal van 2020 verwachten voor het eerst sinds vijf kwartalen meer ondernemers dat zij het personeelsbestand zullen uitbreiden. Gecorrigeerd voor seizoeneffecten geeft per saldo 11,9 procent van de ondernemers aan dat zij in de komende drie maanden meer personeel verwachten aan te trekken. Een kwartaal eerder bedroeg dit 9,4 procent.

Het positieve signaal is terug te zien in de mate waarin ondernemers aangeven belemmerd te worden in hun productie en zakelijke activiteiten. Het afgelopen anderhalf jaar gaf ieder kwartaal 24 tot 26 procent van de ondernemers aan dat zij belemmerd werden door een tekort aan arbeidskrachten. In het eerste kwartaal van 2020 is dit 21,8 procent.

Verwachte personeelssterkte bedrijven, seizoengecorrigeerd (% saldo bedrijven die toename en afname verwachten)
JaarKwartaalSaldo bedrijven
20161e kwartaal3,8
2e kwartaal4,5
3e kwartaal5,5
4e kwartaal7,1
20171e kwartaal11,5
2e kwartaal12,4
3e kwartaal14,6
4e kwartaal16,0
20181e kwartaal19,2
2e kwartaal17,0
3e kwartaal18,0
4e kwartaal16,6
20191e kwartaal15,3
2e kwartaal14,5
3e kwartaal11,4
4e kwartaal9,4
20201e kwartaal11,9
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW

Dit is een gezamenlijke publicatie van:

logobalk

Relevante links