Aantal bijstandsontvangers met 24 duizend afgenomen

Het aantal personen met een bijstandsuitkering is in 2018 met 24 duizend gedaald. In 2017 was er nog een daling van 8 duizend. In 2018 is de bijstandsafhankelijkheid het sterkst afgenomen onder de jongeren tot 27 jaar en de 27- tot 45-jarigen. Voor het eerst na 2008 is ook het aantal bijstandsontvangers met een niet-westerse achtergrond gedaald. Eind 2018 telde Nederland 433 duizend bijstandsgerechtigden tot de AOW-leeftijd. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS.

Personen tot de AOW-leeftijd met een bijstandsuitkering, ultimo december (verandering t.o.v. een jaar eerder (x 1 000))
X-as labelPersonen met bijstandsuitkering
2008-16
200926
201026
201111
201213
201332
201421
201515
201616
2017-8
2018-24

Relatief sterkste daling onder jongeren

In 2018 is het aantal bijstandsgerechtigden in alle drie de leeftijdsgroepen gedaald. De daling was het sterkst onder jongeren tot 27 jaar. In deze groep nam het aantal bijstandsontvangers met bijna 14 procent af. Dit komt neer op 6 duizend jongeren. Het aantal 27- tot 45-jarigen met bijstand verminderde met 16 duizend, oftewel 9 procent. Onder de 45-plussers gaat het minder snel. Bij hen bedroeg de daling minder dan 1 procent. Zij lijken minder te profiteren van de gunstige arbeidsmarkt dan de jongere leeftijdsgroepen, waardoor zij eerder of langer op bijstand zijn aangewezen. Ook speelt bij 45-plussers de jaarlijkse verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd mee. Oudere bijstandsontvangers verlaten de bijstand later voor een AOW-uitkering. In 2018 is de AOW-leeftijd met drie maanden verhoogd tot precies 66 jaar. De groep 45-plussers met bijstand is daardoor minder snel gedaald.

Personen met een bijstandsuitkering, ultimo december (verandering t.o.v. een jaar eerder (x 1 000))
X-as labelJonger dan 27 jaar27 tot 45 jaar45 jaar tot AOW-leeftijd
2008-2,3-10,9-2,9
20097,511,37,4
20105,711,68,9
2011-1,15,66,2
2012-1,58,36,5
2013317,112,3
20140,28,512
20153,80,910,3
20166,10,39,4
2017-1,7-9,63,6
2018-6,3-16,3-1,6

Voor het eerst sinds jaren minder personen met niet-westerse achtergrond in de bijstand

Het aantal bijstandsontvangers tot de AOW-leeftijd met een niet-westerse migratieachtergrond is in 2018 met ruim 10 duizend afgenomen. Dit is de eerste daling na 2008. Het aantal bijstandsgerechtigden met een Nederlandse of westerse achtergrond daalt al voor het derde jaar op rij.

Dat de daling onder de bijstandsontvangers met een niet-westerse achtergrond later op gang is gekomen, is vooral toe te schrijven aan de instroom van vluchtelingen in de bijstand, vooral Syriërs, in de afgelopen jaren. Vluchtelingen met een verblijfsvergunning kunnen een beroep doen op bijstand, indien zij onvoldoende inkomen of vermogen hebben.

De instroom in de bijstand van deze groep is sterk afgenomen en de uitstroom toegenomen. De in- en uitstroomcijfers over 2018 zijn bekend voor de eerste drie kwartalen. In de periode januari tot en met september 2018 zijn bijna 5 600 personen ingestroomd die in Syrië zijn geboren . In dezelfde periode hebben er 6 900 de bijstand verlaten. In geheel 2017 bedroeg de instroom van Syriërs nog ruim 13 duizend, tegen een uitstroom van 5 500.

Personen met een bijstandsuitkering, ultimo december (verandering t.o.v. een jaar eerder (x 1 000))
X-as labelNederlandse achtergrondWesterse migratieachtergrondNiet-westerse migratieachtergrond
2008-11,4-1-3,6
200910,92,712,6
20109,12,315
20111,90,48,4
20126,815,4
201315,63,513,3
201471,812
20150,60,114,2
2016-1,7-0,918,5
2017-7,9-2,42,7
2018-11,4-2,7-10,2

Helft uitstromers aan het werk

Voor de eerste helft van 2018 is bekend hoeveel bijstandsverlaters direct aan de slag gingen als werknemer. In totaal zijn er in die periode 56 duizend personen de bijstand uitgestroomd. Van hen vond bijna de helft, 26 duizend, een werknemersbaan. Het aandeel baanvinders tot de AOW-leeftijd varieert naar geboorteland. Van de bijstandsuitstromers met Nederland als geboorteland stroomde 48 procent door naar een baan. Van de uit Syrië afkomstige uitstromers had 44 procent een baan gevonden. Bij de groep geboren in Eritrea of Somalië was dat 42 procent.

Bijstandsuitstromers in de leeftijdsgroep 27 tot 45 jaar komen het vaakst in een werknemersbaan terecht. Dit geldt voor alle geboortelanden, behalve Afghanistan. Onder de Afghanen is de doorstroom naar werk het grootste bij de personen jonger dan 27 jaar. Andere redenen om de bijstand te verlaten, zijn bijvoorbeeld het beginnen aan een studie of het vinden van een partner met een eigen inkomen of vermogen.

Bijstandsverlaters die uitstromen naar een baan, januari-juni 2018 (% bijstandsverlaters )
X-as labelNederlandSyriëIrakAfghanistanEritrea/SomaliëOverige landen
Jonger dan 27 jaar464137463738
27 tot 45 jaar534945434849
45 tot AOW-leeftijd433231363939
Alle leeftijden tot AOW-leeftijd484440434244