Hogere inkomens vooral in randgemeenten grote steden

© Hollandse Hoogte
Vooral in de randgemeenten van de grote steden wonen relatief veel huishoudens met hogere inkomens. In de grote steden ligt het doorsnee gestandaardiseerd besteedbaar inkomen van huishoudens doorgaans op een lager niveau. Dit geldt met name voor Groningen en Nijmegen, twee grote steden met relatief veel studenten. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers over inkomens van huishoudens per gemeente.

Het gestandaardiseerd inkomen is het besteedbaar inkomen gecorrigeerd voor verschillen in grootte en samenstelling van het huishouden. De welvaartsniveaus van huishoudens zijn zo onderling vergelijkbaar gemaakt. Het doorsnee (oftewel mediane) inkomen is de middelste waarde als de inkomens van laag naar hoog worden gerangschikt: de helft van de huishoudens heeft meer, de andere helft heeft minder inkomen. Het gestandaardiseerde inkomen is in dit bericht uitgedrukt in het prijspeil van 2017. De details per gemeente betreffen cijfers over 2015.

Het doorsnee inkomen in de randgemeenten van de tien grootste steden is doorgaans hoger dan in de steden zelf. Dat geldt vooral voor Utrecht, Eindhoven, Nijmegen en Tilburg en in mindere mate voor Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Breda en Groningen. Voor Almere geldt het niet, daar wijkt het doorsnee inkomen minder af van het doorsnee inkomen van de randgemeenten. In acht van de tien grootste steden (behalve Breda en Almere) staat een groter deel van de huishoudens onderaan de inkomensladder dan landelijk. In Groningen is de oververtegenwoordiging in de lage inkomensgroepen het grootst. In veel randgemeenten van de grote steden worden juist meer huishoudens aan de bovenkant van de inkomensladder aangetroffen. Met name Wassenaar (randgemeente Den Haag) en Blaricum (randgemeente Almere) springen er uit.

Mediaan gestandaardiseerd inkomen, 2015 (prijspeil 2017) ( duizend euro)
 Mediaan gestandaardiseerd inkomen
Appingedam3,07731226054641
Bedum3,22286784613774
Bellingwedde3,13983261752775
Boer Ten3,25424296870549
Delfzijl3,13983261752775
Groningen2,91235066461494
Grootegast3,18635263316264
Haren3,37073817417745
Hoogezand+Sappemeer3,08190996979504
Leek3,1904763503465
Loppersum3,17805383034795
Marum3,20680324363393
Almere3,23080439573347
Stadskanaal3,08190996979504
Slochteren3,23474917402449
Veendam3,11794990627824
Vlagtwedde3,11794990627824
Zeewolde3,26575941076705
Winsum3,21084365317094
Zuidhorn3,26193531432865
Dongeradeel3,11794990627824
Achtkarspelen3,10906095886099
Ameland3,18635263316264
Bildt het3,13113691056019
Franekeradeel3,14415227867226
Harlingen3,09104245335832
Heerenveen3,17805383034795
Kollumerland en Nieuwkruisland3,13983261752775
Leeuwarden3,06339092202781
Leeuwarderadeel3,23080439573347
Ooststellingwerf3,16124671203156
Opsterland3,20274644293832
Schiermonnikoog3,1904763503465
Smallingerland3,14415227867226
Terschelling3,16968558067743
Vlieland3,11794990627824
Weststellingwerf3,14845336057165
Assen3,18221184049661
Coevorden3,18635263316264
Emmen3,12236492448736
Hoogeveen3,13983261752775
Meppel3,19867311755068
Littenseradiel3,24649099190117
Almelo3,10009228887823
Borne3,26575941076705
Dalfsen3,28091121578765
Deventer3,17805383034795
Enschede3,03013370027132
Haaksbergen3,23867845216438
Hardenberg3,19458313229916
Hellendoorn3,22684399451738
Hengelo3,16547504814109
Kampen3,16968558067743
Losser3,21084365317094
Noordoostpolder3,19458313229916
Oldenzaal3,21084365317094
Ommen3,23474917402449
Raalte3,25037449192757
Staphorst3,24259235148552
Tubbergen3,26956893918372
Urk3,21084365317094
Wierden3,29583686600433
Zwolle3,1904763503465
Rijnwaarden3,16547504814109
Aalten3,19867311755068
Apeldoorn3,23080439573347
Arnhem3,07731226054641
Barneveld3,25809653802148
Beuningen3,27714473299218
Brummen3,25809653802148
Buren3,29953372788566
Culemborg3,26193531432865
Doesburg3,1267605359604
Doetinchem3,19458313229916
Druten3,25037449192757
Duiven3,26956893918372
Ede3,24649099190117
Elburg3,22286784613774
Epe3,22286784613774
Ermelo3,2846635654062
Geldermalsen3,3322045101752
Harderwijk3,23080439573347
Hattem3,25424296870549
Heerde3,25424296870549
Heumen3,35689712276558
Lochem3,30321697330195
Maasdriel3,27336401015227
Nijkerk3,28091121578765
Nijmegen3,01062088604774
Oldebroek3,19867311755068
Putten3,24259235148552
Renkum3,29583686600433
Rheden3,18635263316264
Rozendaal3,60277675506052
Scherpenzeel3,29212628660779
Tiel3,18635263316264
Voorst3,2846635654062
Wageningen3,00071981506503
Westervoort3,2188758248682
Winterswijk3,16124671203156
Wijchen3,26956893918372
Zaltbommel3,26575941076705
Zevenaar3,20274644293832
Zutphen3,17387845893747
Nunspeet3,23867845216438
Dronten3,2188758248682
Neerijnen3,29212628660779
Amersfoort3,27714473299218
Baarn3,31418600467253
Bilt De3,36729582998647
Bunnik3,44041809481544
Bunschoten3,29212628660779
Eemnes3,35689712276558
Houten3,40119738166216
Leusden3,38777436133001
Lopik3,30321697330195
Montfoort3,36384159511839
Renswoude3,31054301339402
Rhenen3,25037449192757
Soest3,32503602069659
Utrecht3,13983261752775
Veenendaal3,21486780347066
Woudenberg3,31054301339402
Wijk bij Duurstede3,3322045101752
IJsselstein3,3178157727231
Zeist3,26193531432865
Nieuwegein3,26575941076705
Aalsmeer3,34286180464919
Alkmaar3,23080439573347
Amstelveen3,29583686600433
Amsterdam3,07269331469012
Beemster3,37073817417745
Bergen (NH.)3,33932197794407
Beverwijk3,20680324363393
Blaricum3,44041809481544
Bloemendaal3,54673968695281
Castricum3,38777436133001
Diemen3,14845336057165
Edam+Volendam3,34638914516716
Enkhuizen3,19458313229916
Haarlem3,24259235148552
Haarlemmerliede en Spaarnwoude3,36729582998647
Haarlemmermeer3,33932197794407
Heemskerk3,27336401015227
Heemstede3,47196645255036
Heerhugowaard3,26575941076705
Heiloo3,39785848039664
Helder Den3,16547504814109
Hilversum3,24259235148552
Hoorn3,21486780347066
Huizen3,30321697330195
Landsmeer3,38439026334577
Langedijk3,30688670219091
Laren3,47506723022861
Medemblik3,25037449192757
Oostzaan3,34286180464919
Opmeer3,28091121578765
Ouder+Amstel3,39785848039664
Purmerend3,23474917402449
Schagen3,27714473299218
Texel3,2188758248682
Uitgeest3,36384159511839
Uithoorn3,30321697330195
Velsen3,25424296870549
Weesp3,26956893918372
Zandvoort3,21486780347066
Zaanstad3,19867311755068
Alblasserdam3,2188758248682
Alphen aan den Rijn3,29212628660779
Barendrecht3,38777436133001
Drechterland3,2846635654062
Brielle3,37073817417745
Capelle aan den IJssel3,21084365317094
Delft3,02042488614436
Dordrecht3,17805383034795
Gorinchem3,1904763503465
Gouda3,22286784613774
Gravenhage 's-3,10458667846607
Hardinxveld+Giessendam3,25424296870549
Hellevoetsluis3,30688670219091
Hendrik+Ido+Ambacht3,32862668882732
Stede Broec3,23080439573347
Hillegom3,27336401015227
Katwijk3,26193531432865
Krimpen aan den IJssel3,26193531432865
Leerdam3,19458313229916
Leiden3,10906095886099
Leiderdorp3,34286180464919
Lisse3,27336401015227
Maassluis3,22684399451738
Nieuwkoop3,33932197794407
Noordwijk3,30688670219091
Noordwijkerhout3,2846635654062
Oegstgeest3,47506723022861
Oud+Beijerland3,32503602069659
Binnenmaas3,3322045101752
Korendijk3,32862668882732
Oudewater3,34286180464919
Papendrecht3,29212628660779
Ridderkerk3,2188758248682
Rotterdam3,02042488614436
Rijswijk3,22286784613774
Schiedam3,11794990627824
Sliedrecht3,21084365317094
Cromstrijen3,33932197794407
Albrandswaard3,39785848039664
Westvoorne3,41444260841218
Strijen3,32143241319329
Vianen3,26956893918372
Vlaardingen3,14415227867226
Voorschoten3,40452517175483
Waddinxveen3,27336401015227
Wassenaar3,4307561839037
Woerden3,33932197794407
Zoetermeer3,26575941076705
Zoeterwoude3,36729582998647
Zwijndrecht3,21486780347066
Borsele3,27714473299218
Goes3,22286784613774
West Maas en Waal3,25809653802148
Hulst3,25037449192757
Kapelle3,30688670219091
Middelburg3,20680324363393
Giessenlanden3,32503602069659
Reimerswaal3,20274644293832
Zederik3,31418600467253
Terneuzen3,21486780347066
Tholen3,20274644293832
Veere3,31418600467253
Vlissingen3,14845336057165
Lingewaal3,29953372788566
Ronde Venen De3,37416870927424
Tytsjerksteradiel3,21486780347066
Aalburg3,26193531432865
Asten3,25424296870549
Baarle+Nassau3,27336401015227
Bergen op Zoom3,21084365317094
Best3,3322045101752
Boekel3,29212628660779
Boxmeer3,27336401015227
Boxtel3,24649099190117
Breda3,20680324363393
Deurne3,23867845216438
Pekela3,07269331469012
Dongen3,26575941076705
Eersel3,34286180464919
Eindhoven3,13113691056019
Etten+Leur3,25809653802148
Geertruidenberg3,24649099190117
Gilze en Rijen3,25424296870549
Goirle3,30688670219091
Grave3,26193531432865
Haaren3,37073817417745
Helmond3,13983261752775
Hertogenbosch 's-3,23474917402449
Heusden3,27336401015227
Hilvarenbeek3,35689712276558
Loon op Zand3,26956893918372
Mill en Sint Hubert3,25424296870549
Nuenen, Gerwen en Nederwetten3,39114704580865
Oirschot3,32143241319329
Oisterwijk3,32503602069659
Oosterhout3,24259235148552
Oss3,22684399451738
Rucphen3,2188758248682
Sint+Michielsgestel3,3322045101752
Someren3,25037449192757
Son en Breugel3,39114704580865
Steenbergen3,23474917402449
Waterland3,36729582998647
Tilburg3,09557760852371
Uden3,24259235148552
Valkenswaard3,23474917402449
Veldhoven3,29953372788566
Vught3,32862668882732
Waalre3,40452517175483
Waalwijk3,21084365317094
Werkendam3,26956893918372
Woensdrecht3,26193531432865
Woudrichem3,29212628660779
Zundert3,26193531432865
Wormerland3,28840188751681
Onderbanken3,20680324363393
Landgraaf3,17805383034795
Beek3,26956893918372
Beesel3,19867311755068
Bergen (L.)3,21084365317094
Brunssum3,11794990627824
Gennep3,24259235148552
Heerlen3,04927304048202
Kerkrade3,07269331469012
Maastricht3,02529107579554
Meerssen3,30321697330195
Mook en Middelaar3,37416870927424
Nederweert3,24649099190117
Nuth3,26193531432865
Roermond3,13983261752775
Schinnen3,2846635654062
Simpelveld3,21084365317094
Stein3,23474917402449
Vaals3,08648663682246
Venlo3,13983261752775
Venray3,23080439573347
Voerendaal3,29953372788566
Weert3,22684399451738
Valkenburg aan de Geul3,21486780347066
Lelystad3,16968558067743
Horst aan de Maas3,27714473299218
Oude IJsselstreek3,17805383034795
Teylingen3,3603753871419
Utrechtse Heuvelrug3,35340671782581
Oost Gelre3,25424296870549
Koggenland3,31418600467253
Lansingerland3,41444260841218
Leudal3,28840188751681
Maasgouw3,27714473299218
Eemsmond3,10458667846607
Gemert+Bakel3,23080439573347
Halderberge3,25037449192757
Heeze+Leende3,37073817417745
Laarbeek3,26575941076705
Marne De3,1267605359604
Reusel+De Mierden3,30321697330195
Roerdalen3,25809653802148
Roosendaal3,21486780347066
Schouwen+Duiveland3,24649099190117
Aa en Hunze3,28091121578765
Borger+Odoorn3,20274644293832
Cuijk3,21084365317094
Landerd3,28840188751681
Wolden De3,27336401015227
Noord+Beveland3,23080439573347
Wijdemeren3,3603753871419
Noordenveld3,25424296870549
Twenterand3,16124671203156
Westerveld3,25809653802148
Sint Anthonis3,30688670219091
Lingewaard3,26575941076705
Cranendonck3,28091121578765
Steenwijkerland3,17805383034795
Moerdijk3,26956893918372
Echt+Susteren3,23867845216438
Sluis3,22286784613774
Drimmelen3,30321697330195
Bernheze3,29953372788566
Ferwerderadiel3,14415227867226
Alphen+Chaam3,34638914516716
Bergeijk3,31054301339402
Bladel3,28840188751681
Gulpen+Wittem3,24649099190117
Tynaarlo3,3357695763397
Midden+Drenthe3,24259235148552
Overbetuwe3,28840188751681
Hof van Twente3,26193531432865
Neder+Betuwe3,20680324363393
Rijssen+Holten3,21486780347066
Geldrop+Mierlo3,25424296870549
Olst+Wijhe3,25424296870549
Dinkelland3,28840188751681
Westland3,29212628660779
Midden+Delfland3,41444260841218
Berkelland3,22286784613774
Bronckhorst3,26575941076705
Sittard+Geleen3,16124671203156
Kaag3,3357695763397
Dantumadiel3,11351530921037
Zuidplas3,33932197794407
Peel en Maas3,25424296870549
Oldambt3,08648663682246
Zwartewaterland3,21486780347066
Sudwest-Fryslan3,16968558067743
Bodegraven+Reeuwijk3,34638914516716
Eijsden+Margraten3,3322045101752
Stichtse Vecht3,33932197794407
Menameradiel3,22286784613774
Hollands Kroon3,24259235148552
Leidschendam+Voorburg3,31418600467253
Goeree+Overflakkee3,26575941076705
Pijnacker+Nootdorp3,39785848039664
Molenwaard3,2846635654062
Nissewaard3,24649099190117
Krimpenerwaard3,28091121578765
Fryske Marren De3,21084365317094
Gooise Meren3,38777436133001
Berg en Dal3,21486780347066
Meierijstad3,27336401015227
Montferland3,19867311755068
Menterwolde3,15700042115011

Rozendaal en Bloemendaal aan kop

Het gestandaardiseerd besteedbaar inkomen van een huishouden bedroeg in 2015 in doorsnee 24,7 duizend euro. De gemeenten met het hoogste gestandaardiseerd besteedbaar inkomen bevinden zich veelal in het westen van het land. Met een doorsnee inkomen van 36,7 duizend euro was uitzondering Rozendaal (provincie Gelderland) in 2015 de koploper van Nederland. Op nummer twee stond Bloemendaal met een mediaan inkomen van 34,7 duizend euro, gevolgd door Laren en Oegstgeest (beide 32,3 duizend euro), op plaats vijf stond Heemstede (32,2 duizend euro). De vijf gemeenten met het laagste doorsnee inkomen waren Groningen (18,4 duizend euro), Wageningen (20,1 duizend euro), Nijmegen (20,3 duizend euro), Delft en Rotterdam (beide 20,5 duizend euro). In de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en Limburg liggen naar verhouding de meeste gemeenten met een laag doorsnee inkomen.

Uitkeringen vormen inkomenspiek in vier grote steden

In de vier grote steden ligt de piek van de inkomensverdeling tussen de 14 tot 16 duizend euro. Deze groep bestaat vooral uit huishoudens met een uitkering (werkloosheid, bijstand, arbeidsongeschiktheid of pensioen) als belangrijkste inkomensbron. Rotterdam herbergt naar verhouding de grootste aantallen huishoudens met een inkomen tussen de 14 en 16 duizend euro, de piek is hier het hoogst. In Utrecht is de piek het laagst en minst puntig, wat aangeeft dat het aandeel Utrechtse huishoudens dat voornamelijk van een uitkering moet leven kleiner is dan in de drie andere grote steden. Wel is in Utrecht een piek zichtbaar bij de inkomensgroep tussen de 2 tot 4 duizend euro. Deze piek reflecteert het relatief grote aantal studenten in Utrecht dat rond moet komen van studiefinanciering.

Verdeling gestandaardiseerd inkomen, 2015 (% huishoudens)
 NederlandAmsterdamRotterdamDen HaagUtrecht
00,510,80,81,3
211,71,41,33,6
4121,61,43,4
61,22,41,81,83,3
81,32,72,22,12,9
102,24,23,83,63,4
124,77,58,47,35,3
146,89,210,89,46,4
167,87,89,38,16,2
188,37,18,67,66,2
207,25,66,56,25,3
227,15,25,85,85,2
246,84,95,45,55,2
266,34,64,954,8
285,844,34,54,4
305,23,63,844,2
324,63,23,33,63,9
343,82,92,833,5
363,22,52,32,63,1
382,62,21,92,22,7
402,21,91,61,92,3
421,81,71,31,62
441,41,411,31,7
461,21,20,91,11,4
480,910,70,91,1
500,80,90,60,81
520,60,80,50,70,8
540,50,60,40,60,7
560,40,60,30,50,6
580,40,50,30,40,5
600,30,40,20,40,4

Hogere inkomensongelijkheid in de vier grote steden

De inkomensongelijkheid in Nederland is relatief klein en kwam berekend met de Gini-coëfficiënt in 2015 uit op 0,29. In de vier grote steden lag de inkomensongelijkheid op een hoger niveau. In Amsterdam was de ongelijkheid het hoogst (0,37), gevolgd door Utrecht en Den Haag (respectievelijk 0,35 en 0,34). Dit komt doordat steden op inkomensvlak vaak een meer gemêleerde bevolking hebben dan minder stedelijke gemeenten. In Amsterdam wonen relatief veel huishoudens met lage inkomens, maar tegelijk ook veel huishoudens die bovenaan de inkomensladder staan. In Utrecht dragen met name de grote aantallen studenten met weinig inkomen bij aan de hogere Gini-coëfficiënt. In Rotterdam is de inkomensongelijkheid het laagst van de vier grote steden (Gini-coëfficiënt van 0,31). Naar verhouding wonen in Rotterdam weinig huishoudens met een hoog inkomen en is het aandeel met weinig inkomen groter dan in drie andere grote steden.

Verschillen in inkomensverloop

Het gestandaardiseerd besteedbaar inkomen van een huishouden bedroeg in 2016 in doorsnee 25,5 duizend euro. Afgezien van de trendbreuk, komt het doorsnee gestandaardiseerd inkomen in 2016 op vrijwel hetzelfde niveau uit als bij aanvang van de crisis en ligt daarmee hoger dan in het begin van deze eeuw. Landelijk gezien was het doorsnee inkomen in 2015 nog 0,4 procent lager dan in 2011. Voor de tien grote steden kwam het verschil in doorsnee inkomen tussen 2011 en 2015 uit op minder dan 3 procent. De daling in het landelijke doorsnee inkomen tot en met 2013 en het daaropvolgende herstel is ook van toepassing op de grote steden. Rotterdam, Den Haag, Tilburg, Groningen en Nijmegen blijven daarbij wel iets achter op de rest.

Inkomen in de 10 grootste steden, prijspeil 2017 (1 000 euro)
 20112015
Amsterdam21,521,6
Rotterdam2120,5
Den Haag22,822,3
Utrecht22,823,1
Eindhoven23,122,9
Tilburg22,622,1
Groningen18,918,4
Almere25,325,3
Breda24,924,7
Nijmegen2120,3
Nederland24,824,7