4. Conclusie en discussie
De ervaren mate van zingeving is bij volwassenen relatief hoog. Net als in 2020 (Coumans & van Muiswinkel, 2022) vonden in 2025 de meeste mensen het leven de moeite waard en hadden zij het gevoel iets bij te dragen aan de samenleving. Hoewel deze resultaten in lijn zijn met de bevindingen in 2020, was in 2025 een lager percentage van de bevolking het ‘helemaal eens’ met de stellingen over het gevoel dat het leven de moeite waard is en het gevoel dat ze iets bijdragen aan de samenleving. Tegelijkertijd werd de categorie ‘mee eens’ juist vaker gekozen. Zoals eerder opgemerkt, moet bij de interpretatie van deze bevindingen worden gerealiseerd dat het onderzoek in 2020 grotendeels plaatsvond tijdens de coronapandemie. De ongewone omstandigheden, met maatregelen en lockdowns, hebben waarschijnlijk invloed gehad op de gevoelens van de bevolking.
Ook de conclusies over de mate van zingeving bij verschillende bevolkingsgroepen zijn in 2025 vergelijkbaar met die in 2020. Jongeren tot 25 jaar, vooral jongeren die bij hun ouders wonen en studenten, 75-plussers, alleenwonenden en gepensioneerden hebben minder vaak dan andere bevolkingsgroepen het gevoel dat zij iets bijdragen aan de samenleving. De verschillen tussen de bevolkingsgroepen zijn kleiner als het gaat om de mate waarin mensen het leven de moeite waard vinden. Sociale contacten blijken belangrijk voor mensen; 89 procent van de volwassenen hecht veel belang aan de contacten die zij onderhouden. Vooral voor jongeren zijn deze contacten van belang.
Gekeken naar de samenhang van zingeving met welzijn blijken beide hoofdaspecten van zingeving, net als in 2020, sterk samen te hangen met geluk en tevredenheid. Opvallend is dat, van alle dimensies, autonomie het sterkst samenhangt met zowel geluk als tevredenheid. Mensen die de dingen kunnen doen die zij willen en belangrijk vinden in het leven, zijn gelukkiger en meer tevreden met het leven dan mensen die minder autonomie ervaren.
Ten slotte laat dit artikel een duidelijke samenhang zien tussen maatschappelijke deelname en de ervaren zingeving. Voorliggend onderzoek laat zien dat vooral het gevoel nuttig te zijn sterk samenhangt met de hoofdaspecten van zingeving. Vrijwilligers hebben het vaakst het gevoel iets bij te dragen aan de samenleving en vinden het leven het vaakst de moeite waard. Mensen die niet regelmatig contact hebben met familie, vrienden of buren vinden het leven het minst vaak de moeite waard. Dit hoeft niet te betekenen dat het doen van vrijwilligerswerk en het onderhouden van sociale contacten automatisch leiden tot een hogere mate van zingeving. Het kan ook zo zijn dat mensen die al een hoge mate van zingeving ervaren eerder geneigd zijn om maatschappelijk actief te zijn.
De OECD benadrukt dat het subjectieve welzijn een essentiële rol moet spelen bij het monitoren van maatschappelijke trends en het beoordelen van de brede welvaart in de samenleving (OECD, 2025). Om een compleet beeld van het welzijn van de bevolking te krijgen, is het van belang om alle aspecten van subjectief welzijn te meten, waaronder ook de mate van zingeving. Vanwege de belasting van deelnemers, is het niet haalbaar om alle dimensies van zingeving ieder jaar terug te laten komen in de vragenlijst van de enquête Sociale samenhang en welzijn. Voorlopige analyses met de algemene vraag over het zinvol vinden van het leven laten zien dat deze een voldoende hoge samenhang toont met de hoofdaspecten van zingeving. Vervolgonderzoek is nodig om te bepalen of deze vraag gebruikt kan worden om de ervaren mate van zingeving jaarlijks te kunnen monitoren en of deze gevoelig genoeg is om vroegtijdig veranderingen in de samenleving te kunnen detecteren. Als dat niet het geval is, dan kan worden overwogen om andere dimensies van zingeving aan de vragenlijst toe te voegen.