Bijlage

B1 Short Form-12 Questionnaire (SF-12)

De SF-12 bevat de volgende items:

1. Goede gezondheid: Het percentage mensen dat ‘uitstekend’, ‘zeer goed’ of ‘goed’ antwoordt op de vraag ‘Wat vindt u, in het algemeen, van uw gezondheid?’. De twee overige antwoordopties waren ‘matig’ en ‘slecht’.
2. Beperkt in dagelijkse bezigheden: Het percentage mensen dat ‘ja, beperkt' of 'ja, een beetje beperkt' antwoordt op de vraag ‘In welke mate wordt u door uw gezondheid op dit moment beperkt bij dagelijkse bezigheden die een matige inspanning vereisen, bijv. het verplaatsen van een tafel, stofzuigen of fietsen?’. De overige antwoordoptie was 'nee, helemaal niet beperkt'.
3. Beperkt in trappen oplopen: Het percentage mensen dat ‘ja, beperkt' of 'ja, een beetje beperkt' antwoordt op de vraag ‘In welke mate wordt u door uw gezondheid op dit moment beperkt bij het oplopen van een paar trappen?’. De overige antwoordoptie was 'nee, helemaal niet beperkt'.
4. Minder bereikt door lichamelijke gezondheid: Het percentage mensen dat ‘ja’ antwoordt op de vraag ‘Als u denkt aan school/opleiding of werk/uw werk of andere dagelijkse bezigheden, heeft u dan door uw lichamelijke gezondheid minder bereikt dan u zou willen?’. De vraag kon beantwoord worden met ‘ja’ of ‘nee’.
5. Beperkt door lichamelijke gezondheid: Het percentage mensen dat ‘ja’ antwoordt op de vraag ‘Als u denkt aan school/uw opleiding of werk/ uw werk of andere dagelijkse bezigheden, was u dan door uw lichamelijke gezondheid in de afgelopen vier weken beperkt in het soort werk of het soort bezigheden?’. De vraag kon beantwoord worden met ‘ja’ of ‘nee’.
6. Minder bereikt door emotioneel probleem: Het percentage mensen dat ‘ja’ antwoordt op de vraag ‘Als u denkt aan school/uw opleiding of werk/uw werk of andere dagelijkse bezigheden, heeft u dan door een emotioneel probleem (bijv. doordat u zich depressief of angstig voelde) in de afgelopen 4 weken minder bereikt dan u zou willen?’. De vraag kon beantwoord worden met ‘ja’ of ‘nee’.
7. Minder zorgvuldig door emotioneel probleem: Het percentage mensen dat ‘ja’ antwoordt op de vraag ‘Als u denkt aan school/uw opleiding of werk/uw werk of andere dagelijkse bezigheden, heeft u dan door een emotioneel probleem (bijv. doordat u zich depressief of angstig voelde) in de afgelopen vier weken het werk of andere bezigheden niet zo zorgvuldig gedaan als u gewend bent?’. De vraag kon beantwoord worden met ‘ja’ of ‘nee’.
8. Belemmerd door pijn: Het percentage mensen dat ‘een klein beetje’, 'nogal', 'veel' of 'heel erg veel' antwoordt op de vraag ‘In welke mate bent u de afgelopen vier weken door pijn gehinderd bij uw normale werkzaamheden, zowel werk buitenshuis als huishoudelijk werk?’. De overige antwoordoptie was ‘geen’.

Vanaf 2014 werd vóór de vraag naar belemmering door pijn de vraag gesteld ’Hoeveel pijn heeft u de afgelopen vier weken gehad?’. Mensen die hierop ‘geen’ als antwoord gaven, kregen de vraag naar belemmerd door pijn niet. Voor de vraag naar belemmering door pijn werd aangenomen dat ze niet belemmerd waren door pijn. 
De vragen naar pijn werden in alle jaren van de Gezondheidsenquête vanaf 2001 tot en met 2024 opgenomen. Daarom zijn de resultaten voor alle jaren gepresenteerd. 

9. Niet energiek: Het percentage mensen dat 'soms', 'zelden' of 'nooit' antwoordt op de vraag ‘Had u veel energie?’. De andere antwoordopties waren ‘voortdurend', 'meestal' en 'vaak'. De inleidende tekst hierbij was: ‘Geef bij elke vraag het antwoord dat het beste aansluit bij hoe u zich de afgelopen vier weken heeft gevoeld’. 
10. Kalm en rustig: Het percentage mensen dat ‘voortdurend’, ‘meestal’ of ‘vaak’ antwoordt op de vraag ‘Voelde u zich kalm en rustig?’. De andere antwoordopties waren 'soms', 'zelden' of 'nooit'. De inleidende tekst hierbij was: ‘Geef bij elke vraag het antwoord dat het beste aansluit bij hoe u zich de afgelopen vier weken heeft gevoeld’. De vraag werd in alle jaren van de Gezondheidsenquête vanaf 2001 tot en met 2024 opgenomen. Daarom zijn de resultaten voor alle jaren gepresenteerd. 
11. Neerslachtig en somber: Het percentage mensen dat ‘voortdurend', 'meestal' of 'vaak' antwoordt op de vraag ‘Voelde u zich neerslachtig en somber?’. De andere antwoordopties waren 'soms’, ‘zelden' en 'nooit'. De inleidende tekst hierbij was: ‘Geef bij elke vraag het antwoord dat het beste aansluit bij hoe u zich de afgelopen vier weken heeft gevoeld’. 
12. Beperking in sociale activiteiten: Het percentage mensen dat ‘voortdurend’, ‘meestal’ of ‘soms’ antwoordt op de vraag ‘Hoe vaak hebben uw lichamelijke gezondheid of emotionele problemen u in de afgelopen 4 weken gehinderd bij uw sociale activiteiten (zoals vrienden of familie bezoeken)?’. De andere antwoordopties waren ‘zelden’ of ‘nooit’.

De Short Form Questionnaire in de Gezondheidsenquête

In 2001 werden de SF-12 vragen voor het eerst toegevoegd aan de Gezondheidsenquête (toen nog het Permanent onderzoek Leefsituatie). Dit werd gedaan naar aanleiding van het revisievoorstel Permanent Onderzoek Leefsituatie (POLS) door de werkgroep ‘Revisie POLS-Gezondheidsenquête’ op aanraden van de Centrale Commissie voor de Statistiek en de Commissie van Advies Gezondheid. In 2014 werden de SF-12 vragen uit de Gezondheidsenquête geschrapt omdat de vragenlijst te lang zou worden voor de respondenten. In dat jaar moesten, als gevolg van een EU-verplichting, de vragen van de European Health Interview Survey (EHIS) geïntegreerd worden in de Gezondheidsenquête. Ook werden per 2014 de twee tot dan toe gebruikte deelvragenlijsten van de Gezondheidsenquête samengevoegd tot één vragenlijst. De SF-12 vragen werden in de eerste jaren ná 2014 niet teruggeplaatst in de Gezondheidsenquête, omdat andere onderwerpen een hogere prioriteit kregen. 

Naar aanleiding van een consultatieronde door een onafhankelijke Expert Group Gezondheid, waarin mensen uit een breed gezondheidsveld buiten het CBS zetelden, werden de SF-12 vragen in 2020 weer toegevoegd aan de Gezondheidsenquête. De SF-12 vragen zijn daarom alleen beschikbaar voor de jaren 2001 tot en met 2013 en de jaren 2020 tot en met 2024. Sommige deelvragen van de SF-12 zijn wel beschikbaar voor de gehele periode, dus ook voor de jaren 2014 tot en met 2018 (zie paragraaf 2.2).
In 2025 gold opnieuw een EU-verplichting voor de EHIS, waardoor de SF-12 ook in dat jaar niet is opgenomen in de Gezondheidsenquête. Om de lengte van de gezondheidsenquête te beperken zal er vanaf 2026 met roterende modules worden gewerkt. Het voornemen van het CBS is om de SF-12 in de Gezondheidsenquêtes van 2027 en 2030 terug te laten keren.