2. Energierekening van januari 2026 daalt door lager verbruik en iets lagere prijzen

De hoogte van de energierekening wordt bepaald door de tarieven voor levering, transport, belastingen en het verbruik. Het gemiddelde verbruik voor de jaren 2025 en 2026 is afkomstig van een prognose van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL); voor eerdere jaren zijn dit gerealiseerde verbruiken. Uitgaande van deze verbruikscijfers en de gemiddelde prijzen wordt de energierekening iets lager, van 2 046 euro op jaarbasis in januari 2025 naar 1 993 euro in januari 2026. Dit betekent afgerond een daling van 52 euro, relatief een daling van 2,5 procent. 

Figuur 2.1 toont de jaarlijkse energierekening in euro’s voor elke verslagmaand vanaf 2022. De grafiek is gebaseerd op maandelijks wijzigende prijzen en eens per jaar wijzigende verbruiken. Binnen het jaar, dus tussen januari en december, wijzigt het verbruik niet. Sinds april 2025 laat de grafiek een licht dalende energierekening zien.

Voor het gemiddeld verbruik per jaar gebruikt het CBS de tijdreeksen en prognoses van het PBL. Daarbij zijn de cijfers tot en met 2024 gebaseerd op het waargenomen energieverbruik zoals gerapporteerd door het CBS in de energiebalans. De cijfers over 2025 en 2026 zijn gebaseerd op de trend van het energieverbruik zoals door het CBS waargenomen in slimme-meterdata over de periode januari–augustus 2025 en een bewerking van de resultaten uit de Klimaat- en Energieverkenning (Klimaat- en Energieverkenning 2025 | Planbureau voor de Leefomgeving en Klimaat- en Energieverkenning 2024 | Planbureau voor de Leefomgeving).

Figuur 2.2 toont voor de jaren 2019 tot en met 2026 de gemiddelde verbruiken (zie toelichting ‘Gemiddeld gas- en elektriciteitsverbruik’). De gemiddelde aardgasverbruiken zijn gecorrigeerd voor het weer en worden dus niet beïnvloed door eventuele zachte of strenge winters. Het netto-elektriciteitsverbruik aan een woning wordt berekend door de brutolevering van elektriciteit aan de woning te verminderen met de zelf opgewekte elektriciteit die is teruggeleverd aan het openbare net. Het gemiddelde gas- en het netto-elektriciteitsverbruik zijn in de loop van de jaren gestaag gedaald. Met name in de periode 2022–2023 was een grote daling te zien ten opzichte van 2021 en de jaren daarvoor. Dit komt onder andere doordat huishoudens, als reactie op hoge energieprijzen, hun energieverbruik verlaagden. Ook zijn steeds meer woningen geïsoleerd en/of voorzien van een warmtepomp of stadsverwarming, waardoor minder aardgas nodig is om de woning te verwarmen. Nieuwbouw speelt daarbij ook een rol, omdat er sinds 2018 geen bouwvergunningen meer worden afgegeven voor woningen met aardgasaansluiting. De daling van het netto-elektriciteitsverbruik is met name toe te schrijven aan de toename van eigen opwek van zonnestroom. De verwachting is dat het aardgasverbruik na de sterke dalingen van 2022 en 2023, toen de prijsniveaus hoog waren, stabiliseert vanaf 2024. Hetzelfde geldt voor het netto-elektriciteitsverbruik. 

Tabel 2.3 laat zien dat de verandering van 52 euro tussen januari 2025 en januari 2026 is opgebouwd uit veel verschillende wijzigingen. Deze zijn opgesplitst in prijs- en verbruikswijzigingen, waarbij aangetekend moet worden dat de vaste kosten alleen in prijs wijzigen, deze zijn verbruiksonafhankelijk. Dit betreffen de tarieven van transport, vastrecht (onderdeel van de levering) en de vermindering energiebelasting.

Kosten voor het transport van elektriciteit namen in 2026 toe met 10 euro op jaarbasis, die van gas met 21 euro. Deze groei van transportkosten houdt al langer aan, in 2022 betaalden huishoudens nog 267 euro voor transport van elektriciteit. Voor transport van gas werd toen 191 euro per jaar betaald. In 2026 zorgde een hoger tarief van de energiebelasting op gas voor +26 euro prijseffect. Ook de lagere vermindering energiebelasting (+6 euro) zorgde voor een toename van de totale rekening. Dat de rekening in totaal lager uitkomt, is het gevolg van een naar verwachting afnemend verbruik (-47 euro), lagere (variabele) leveringstarieven voor gas (-36 euro prijseffect)  en elektriciteit (-10 euro prijseffect). Tot slot is het tarief van de energiebelasting op elektriciteit verlaagd, waardoor er een prijsdaling van 21 euro op de totale energierekening te noteren is.