1. Inleiding
De energierekening van een gemiddeld huishouden bedroeg 1 993 euro op jaarbasis in januari 2026 en kwam daarmee 52 euro lager uit ten opzichte van een jaar eerder. Deze daling is vooral toe te schrijven aan een verwacht lager verbruik (47 euro) en iets lagere prijzen (5 euro).
De energierekening van januari 2026 beschrijft wat een huishouden voor een heel jaar aan kosten kwijt is, gebaseerd op een inschatting van het totale jaarverbruik voor 2026 en de prijzen van januari 2026. Volgens de prognose van het PBL daalt het energieverbruik dit jaar: het gasverbruik naar 928 m3 en het nettoverbruik van elektriciteit naar 1 747 kilowattuur (kWh) in 2026. Leveringstarieven waren in januari 2026 ook lager door de variabele tarieven. De prijs van vastrecht is juist iets gestegen. Ook transporttarieven van zowel elektriciteit als gas zijn toegenomen. De leveringstarieven berekend voor de energierekening zijn gebaseerd op variabele en één- en meerjarige energiecontracten. Prijzen van dynamische elektriciteitscontracten worden apart in hoofdstuk 3 beschreven.
De spreiding in de energiekosten van huishoudens is groot, met name door verschillen in energieverbruik. Meerpersoonshuishoudens in grote, oude vrijstaande woningen die hoofdzakelijk met aardgas worden verwarmd geven het meeste uit aan energie: met het prijspeil van januari 2026 gemiddeld 3 370 euro per jaar. Ter vergelijking geven huishoudens in hoofdzakelijk elektrisch verwarmde woningen gemiddeld nog geen derde daarvan uit, namelijk 1 020 euro per jaar. Dit komt doordat zij vaak geen kosten hebben voor een gasaansluiting en relatief veel zonnestroom kunnen terugleveren en salderen. De hier genoemde bedragen zijn exclusief eventuele terugleverkosten, die voor de groep hoofdzakelijk elektrisch verwarmde woningen juist gemiddeld het hoogst zijn.
Het artikel is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 laten we zien hoe de energierekening verandert door de combinatie van veranderingen in prijs en verbruik. Ook wordt apart ingegaan op de hoogte en ontwikkeling van terugleverkosten van elektriciteit. Vervolgens gaan we in hoofdstuk 3 in op zuivere prijseffecten, waarbij we de nieuwste prijzen van januari 2026 vergelijken met die van een jaar eerder. Dit geeft antwoord op de vraag hoe de gemiddelde energieprijzen zich in de afgelopen twaalf maanden hebben ontwikkeld. Daarbij gaan we in op de wijzigingen in belastingen en andere prijscomponenten in de totale prijsverandering van energie voor huishoudens. Ook komt in hoofdstuk 3 de spreiding in de variabele leveringstarieven aan bod, net als de prijzen van dynamische elektriciteitscontracten. In hoofdstuk 4 laten we zien hoe de energierekening zich heeft ontwikkeld voor verschillende groepen van woningen. Tot slot staan aan het einde van deze publicatie toelichtingen met methodologische uitleg.
De in deze notitie gebruikte prijzen zijn de bedragen zoals consumenten deze moeten betalen. Dat betekent dat deze overal inclusief btw en andere belastingen zijn en zoals deze in het betreffende jaar betaald werden.