Auteur: Jaap Walhout, Jochem Zweerink
Plausibiliteitsanalyses onderwijsachterstandenindicator scholen primair onderwijs 2016-2020

5. Analyse achterstandsscores

In dit hoofdstuk bestuderen we veranderingen in achterstandsscores tussen de jaren 2019 en 2020. We doen dit voor zowel achterstandsscores met als zonder drempel. 

5.1 Achterstandsscores zonder drempel

Figuur 5.1.1 geeft de achterstandsscores zonder drempel van scholen in de jaren 2020 (verticale as) en 2019 (horizontale as) weer. De meeste punten liggen dichtbij de diagonaal, wat aangeeft dat de achterstandsscores van de meeste scholen voor de jaren 2019 en 2020 vergelijkbaar zijn. Voor een aantal scholen zijn de achterstandsscores in 2020 echter substantieel hoger of lager dan het jaar ervoor. Deze scholen worden nader beschreven in de paragrafen 5.3 en 5.4.

Achterstandsscores zonder drempel

5.2 Achterstandsscores met drempel

Figuur 5.2.1 toont de achterstandsscores met drempel van scholen in de jaren 2020 (verticale as) en 2019 (horizontale as). De achterstandsscores zijn wat lager dan in figuur 5.1.1 vanwege het toepassen van de drempel. Bij het toepassen van de drempel zijn er minder scholen die een positieve achterstandsscore hebben, waardoor het beschikbare onderwijsachterstandenbudget over minder scholen wordt verdeeld dan zonder het toepassen van een drempel het geval is. Figuur 5.2.1 laat zien dat ook de achterstandsscores met drempel voor  de meeste scholen niet veel veranderen tussen de jaren 2019 en 2020. 

Achterstandsscores met drempel

5.3 Grootste dalers

Tabel 5.3.1 laat de grootste dalers in achterstandsscores met drempel in 2020 ten opzichte van 2019 zien. Mogelijke oorzaken van (sterke) dalingen in achterstandsscores zijn een daling van het aantal leerlingen, netto uitstroom van leerlingen met lage onderwijsscores en het stijgen van onderwijsscores van leerlingen. Een veelvoorkomende reden voor netto uitstroom van leerlingen met lage onderwijsscores  is een daling van het aantal asielleerlingen. Meer informatie over de oorzaken van dalingen en stijgingen van achterstandsscores de is te lezen in de brochure “Fluctuaties achterstandsscores scholen”[4].

5.3.1 Grootste dalers (met drempel)
Aantal leerlingenAchterstandsscoreVerandering achterstandsscore
BRIN2019202020192020#%
13LB00349187,79401,16313,37357
13VH0053763664,8352,57287,77444
14IM00124184202,05448,3246,25122
24EE00133182209,72443,23233,51111
26AY00922880939,251136,46197,2121
11OS00284291207,88397,45189,5791
15PG00182215596,25779,55183,331
17AP003423401163,021344,44181,4216
20ZG00359358737,53895,93158,421
17PH00156156317,93473,9155,9749
17FC00271294249,63404,83155,262
19CA00107155155,88308,32152,4498
18TV00255292720,28872,62152,3421
26AD0041639068,46215,38146,92215
11SY00290290114,41260,92146,51128
12DE00431430569,51714,07144,5625
03QA0030431313,02151,41138,391063
14FX0099128297,44434,71137,2746
17SY00540546890,481022,42131,9415
11PW00210211611,07742,97131,922

5.4 Grootste stijgers

Tabel 5.4.1 geeft de grootste stijgers in achterstandsscores met drempel in 2020 ten opzichte van 2019 weer. Stijgingen in achterstandsscores zijn het gevolg van  een toename van het aantal leerlingen, netto instroom van leerlingen met lage onderwijsscores en/of  het dalen van onderwijsscores van leerlingen. De oorzaak voor netto instroom van leerlingen met lage onderwijsscores ligt dikwijls in een toename van het aantal asielleerlingen. 

5.4.1 Grootste stijgers (met drempel)
Aantal leerlingenAchterstandsscoreVerandering achterstandsscore
BRIN2019202020192020#%
13LB00349187,79401,16313,37357
13VH0053763664,8352,57287,77444
14IM00124184202,05448,3246,25122
24EE00133182209,72443,23233,51111
26AY00922880939,251136,46197,2121
11OS00284291207,88397,45189,5791
15PG00182215596,25779,55183,331
17AP003423401163,021344,44181,4216
20ZG00359358737,53895,93158,421
17PH00156156317,93473,9155,9749
17FC00271294249,63404,83155,262
19CA00107155155,88308,32152,4498
18TV00255292720,28872,62152,3421
26AD0041639068,46215,38146,92215
11SY00290290114,41260,92146,51128
12DE00431430569,51714,07144,5625
03QA0030431313,02151,41138,391063
14FX0099128297,44434,71137,2746
17SY00540546890,481022,42131,9415
11PW00210211611,07742,97131,922

5.5 Nieuwe scholen

Tabel 5.5.1 geeft een overzicht van scholen die nieuw zijn in 2020. Een nieuwe school kan een nieuw gestarte school, maar ook bijvoorbeeld een afsplitsing van een al bestaande school zijn. 

5.5.1 Tabel nieuwe scholen
BRINVESTAantal leerlingenAchterstandsscore
11IP01102296,36
31PF002470
31PG005761695,51
31PH0029116,46
31PJ00470
31PP001810
31PR0078212,81
31PU00262,23
31PW00570
31PX00140

 

[4] Zie https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2021/13/fluctuaties-achterstandsscores-scholen.