Herindelingen en grenswijzigingen

In Nederland vinden regelmatig gemeentelijke herindelingen en grenswijzigingen plaats. Soms verandert de grens tussen twee gemeenten. Ook kunnen gemeenten worden samengevoegd.

In StatLine worden de gemeentelijke wijzigingen sinds 1949 vermeld in de toelichting bij de betreffende gemeente. De StatLine-tabel Gebieden; overzicht vanaf 1830 bevat een historisch overzicht.

Als gemeenten fuseren tot een gemeente met een nieuwe naam, krijgt deze gemeente een nieuwe gemeentecode. Dat gebeurt ook als een gemeente van naam verandert. Krijgt de nieuwe gemeente de naam van een van de betrokken gemeenten, dan blijft de gemeentecode van die gemeente behouden.

Van de gemeentelijke indelingen en de wijzigingen in namen en gemeentecodes is vanaf 1991 een overzicht beschikbaar.

Gevolgen voor statistieken

Het CBS publiceert regionale statistieken volgens de gebiedsindeling die in de betreffende periode geldt. Na een gemeentelijke herindeling zijn cijfers daardoor niet altijd goed door de tijd vergelijkbaar. Van opgeheven gemeenten worden daarna geen afzonderlijke cijfers meer gepubliceerd. Bij fusies en grenswijzigingen kan een breuk in de tijdreeks ontstaan.

Om gemeenten toch door de tijd te kunnen vergelijken, kunnen cijfers worden omgerekend naar een vaste gemeentelijke indeling. U kunt deze volgtijdelijke cijfers zelf berekenen of door het CBS laten berekenen.

Gevolgen voor regionale indelingen

Veel regionale indelingen zijn gebaseerd op gemeenten. Na een gemeentelijke herindeling kan de grens van een regionale indeling door een nieuwe gemeente lopen. Het CBS maakt dan met de beheerder van de indeling afspraken over de nieuwe grenzen. Hierdoor zijn ook deze gebieden niet altijd goed door de tijd vergelijkbaar.

Meer informatie staat in het artikel De invloed van gemeentelijke herindelingen op de regionale statistieken van het CBS.