CBS brengt kosten en baten van de energietransitie in beeld
Ingewikkeld
‘De effecten van duurzaamheidsbeleid kunnen erg ingewikkeld zijn,’ vertelt Nienke Maas, programmasecretaris van TNO voor EIK. ‘Denk bijvoorbeeld aan het verstrekken van subsidies voor warmtepompen.’ Volgens Maas lijkt dit op het eerste gezicht een voor de hand liggende en eenvoudige maatregel om woningen te verduurzamen. ‘Maar veel wijken kunnen de extra belasting van deze warmtepompen op het stroomnet niet aan. Dat betekent ook investeringen in de elektriciteitskabels en kastjes in de wijk. Hoeveel gaat dat kosten en wie gaat dat betalen? En wat betekent dat voor heel Nederland? Dat zijn allemaal vragen die wij proberen te beantwoorden om zo een totaalbeeld te schetsen.’Samenwerking
Sylvia Bleker, statistisch onderzoeker, projectleider en projectmanager van de EIK-teams bij het CBS, benadrukt hoe belangrijk de samenwerking tussen al deze instellingen is. ‘Los van elkaar hebben we slechts informatie over een deel van de puzzel,’ zegt Bleker. Zo heeft het CBS bijvoorbeeld data over het aantal dieselauto’s dat nog op de weg rijdt, en weten we hoeveel vermogen aan zonnepanelen er in Nederland beschikbaar is. ‘Maar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft veel kennis en ervaring met subsidies en kostencurves. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) werken met voorspellende modellen. Uiteindelijk heb je dat allemaal nodig om een beeld te krijgen van hoeveel de overstap naar duurzame energie gaat kosten.’Stroomlijnen
Het samenbrengen van al deze informatie is een uitdagende klus. ‘Hoewel onderzoeksonderwerpen overlappen, kunnen de methodes en definities bij de instanties afwijken,’ vertelt Bleker. Zo houdt het CBS bij hoeveel duurzaamheidsinvesteringen kosten. ‘Wij zien dit als een eenmalig bedrag dat in een specifiek jaar wordt uitgegeven.’ Bedrijven schrijven dergelijke investeringen echter af over meerdere jaren en nemen daarbij ook de lastenverlichting op lange termijn mee. ‘Dat is een heel andere manier van naar een investering kijken, waar ze onder andere bij RVO en TNO meer ervaring mee hebben.’ Het kost dan ook veel tijd om de data van al deze organisaties te stroomlijnen. ‘We gaan een zo goed mogelijke basis creëren, waarin alle informatie op elkaar is afgestemd’, vat Bleker samen.Green Deal
Peter Nooteboom, voormalig programmamanager van het Green Deal programma bij het CBS, ziet in EIK een voortzetting van veel projecten die tijdens de Green Deal zijn opgestart. Gedurende dit initiatief werkte het CBS met verschillende (inter)nationale partners samen om samenhangende en toegankelijke cijfers over duurzaamheidsthema’s te leveren. Een van de belangrijkste projecten was het dashboard Duurzaamheid, een overzichtspagina met grafieken waarin te zien is hoe Nederland ervoor staat op de verschillende onderdelen van de Green Deal. ‘Alle informatie die wij hebben verzameld rondom thema’s zoals klimaatadaptatie, CO2-emissies en milieukwaliteit, is ook voor EIK weer van belang,’ zegt Nooteboom. ‘Het is mooi om te zien dat het harde werk en de goede banden die zijn opgebouwd niet verloren gaan.’Leerzaam
Vanwege de omvang en ambities van EIK zijn veel medewerkers van het CBS betrokken bij het meerjarig programma. ‘Inmiddels zijn er vijftien collega’s aangehaakt,’ aldus Bleker. ‘Zij werken bij allerlei verschillende afdelingen: energie, nationale rekeningen, overheidsfinanciering en gezondheid.’ Ook binnen het CBS zelf lopen onderzoekers tegen moeilijkheden aan wanneer ze informatie aan elkaar willen koppelen. ‘Eigenlijk doen we het project hier in het klein,’ zegt Bleker lachend. ‘Dat is ontzettend leerzaam.Relevante links
- Artikel - CBS brengt energieverbruik vanaf 1800 in kaart
- Dossier - Energietransitie