Conjunctuurenquête Nederland, derde kwartaal 2026

4. Ontwikkelingen tweede kwartaal 2026

Ondernemers worden in de COEN gevraagd naar ontwikkelingen over verschillende onderwerpen in het afgelopen kwartaal. Ondernemers geven dan per onderwerp aan of het is verslechterd, gelijk is gebleven of verbeterd. Als de vraag in iedere bedrijfstak wordt gesteld kan een cijfer voor het totale niet-financiële bedrijfsleven worden gemaakt.

4.1 Ontwikkelingen totale niet-financiële bedrijfsleven

In het afgelopen kwartaal waren er meer ondernemers die hun winstgevendheid zagen verbeteren dan verslechteren; daarmee is het saldo hierover positief. In dezelfde periode een jaar geleden lag het saldo hierover iets lager. Verder zagen ondernemers per saldo hun orderontvangst toenemen in het afgelopen kwartaal en zijn zij iets minder positief over hun concurrentiepositie vergeleken met dezelfde periode een jaar geleden. Het oordeel over de orderpositie was per saldo licht negatief. Dat betekent dat ondernemers hun orderpositie als (te) klein beschouwen. Over de omzetontwikkeling waren ondernemers positief.

4.1.1 Ontwikkelingen tweede kwartaal
VerkorteVraagTekstjuli 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)juli 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)
Omzet21,416,9
Orderontvangst13,48,8
Winstgevendheid4,42,5
Concurrentiepositie Nederlandse Markt3,14,5
Orderpositie-2,5-4,3
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW

4.2 Ontwikkelingen per bedrijfstak

De ontwikkelingen voor het totale niet-financiële bedrijfsleven geven een goed beeld op macro-economisch niveau. De uitkomsten voor de onderliggende bedrijfstakken geven een indicatie voor de ontwikkelingen op bedrijfstakniveau en zorgen daarmee voor gedetailleerdere informatie.

Meeste bedrijfstakken positiever over orderontvangst

In het afgelopen kwartaal zag per saldo ruim 13 procent van de ondernemers de orderontvangst toenemen. In dezelfde periode vorig jaar was dit bijna 9 procent. In de meeste bedrijfstakken waren ondernemers positiever over hun orderontvangst dan een jaar geleden. In de autohandel en -reparatie en de groothandel en handelsbemiddeling steeg het saldo het sterkst. Ondernemers in de bouwnijverheid hadden met een saldo van 24 procent het vaakst een toename van de orderontvangst. Ondernemers in de verhuur en handel van onroerend goed zijn met een saldo van 2,6 procent het minst positief over hun orderontvangst. 

4.2.1 Ontwikkelingen orderontvangst per bedrijfstak
 juli 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)juli 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven)13,48,8
nannan
Bouwnijverheid24,023,5
Detailhandel (niet in auto's)20,217,7
Groothandel en handelsbemiddeling18,56,7
Vervoer en opslag17,210,7
Industrie14,64,0
Horeca10,614,4
Landbouw, bosbouw en visserij9,50,5
Cultuur, sport en recreatie8,41,8
Autohandel en -reparatie7,6-18,6
Zakelijke dienstverlening7,210,5
Informatie en communicatie4,11,5
Verhuur en handel van onroerend goed2,62,7
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW

Dat ondernemers per saldo de orderontvangst zagen toenemen in de afgelopen drie maanden is nog niet terug te zien in het oordeel over de orderpositie. Er waren meer ondernemers die de orderpositie als (te) klein beschouwen dan (te) groot; daarmee is de stemming hierover per saldo negatief (-2,5 procent). In nagenoeg alle bedrijfstakken was het saldo negatief over de orderpositie. Uitzondering is de bouwnijverheid waar per saldo 20 procent van de ondernemers de orderpositie als groot beschouwde.

Landbouw, bosbouw en visserij negatiever over winstgevendheid

In het afgelopen kwartaal zag per saldo ruim 4 procent van de ondernemers de winstgevendheid verbeteren. In dezelfde periode vorig jaar was dit nog ruim 2 procent. Uitgezonderd de verhuur en handel van onroerend goed, de horeca en de landbouw, bosbouw en visserij zijn ondernemers in alle bedrijfstakken positief over de winstgevendheid. In de vervoer en opslag steeg het saldo over de winstgevendheid het sterkst; van -3 procent naar 14 procent. Ook in onder andere de autohandel en -reparatie en detailhandel steeg het saldo sterk. In de horeca is het saldo met -9,5 procentpunt het sterkst gedaald van alle bedrijfstakken. Ondernemers in de landbouw, bosbouw en visserij zijn met een saldo van bijna -10 procent het meest negatief.

4.2.2 Ontwikkelingen winstgevendheid per bedrijfstak
 juli 2026 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)juli 2025 (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden)
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven)4,42,5
nannan
Vervoer en opslag14,0-3,0
Detailhandel (niet in auto's)10,70,6
Bouwnijverheid9,910,1
Groothandel en handelsbemiddeling6,53,8
Autohandel en -reparatie6,1-7,7
Cultuur, sport en recreatie5,514,1
Informatie en communicatie5,512,2
Zakelijke dienstverlening4,17,8
Industrie0,1-4,3
Verhuur en handel van onroerend goed-1,9-1,1
Horeca-9,6-0,1
Landbouw, bosbouw en visserij-9,8-4,6
Bron: CBS, EIB, KVK, MKB-Nederland, VNO-NCW