Hernieuwbare energie; verbruik naar energiebron, techniek en toepassing

Hernieuwbare energie; verbruik naar energiebron, techniek en toepassing

Bron/Techniek Energietoepassingen Perioden Bruto eindverbruik hernieuwbare energie Bruto eindverbruik (TJ)
Totaal energiebronnen Totaal energietoepassingen 1990 21.772
Totaal energiebronnen Totaal energietoepassingen 2000 34.689
Totaal energiebronnen Totaal energietoepassingen 2010 92.411
Totaal energiebronnen Totaal energietoepassingen 2015 117.192
Totaal energiebronnen Totaal energietoepassingen 2016 122.177
Totaal energiebronnen Totaal energietoepassingen 2017 136.815
Totaal energiebronnen Totaal energietoepassingen 2018 156.100
Waterkracht Totaal energietoepassingen 1990 306
Waterkracht Totaal energietoepassingen 2000 362
Waterkracht Totaal energietoepassingen 2010 364
Waterkracht Totaal energietoepassingen 2015 355
Waterkracht Totaal energietoepassingen 2016 351
Waterkracht Totaal energietoepassingen 2017 339
Waterkracht Totaal energietoepassingen 2018 340
Totaal windenergie Totaal energietoepassingen 1990 202
Totaal windenergie Totaal energietoepassingen 2000 2.678
Totaal windenergie Totaal energietoepassingen 2010 16.210
Totaal windenergie Totaal energietoepassingen 2015 24.900
Totaal windenergie Totaal energietoepassingen 2016 30.110
Totaal windenergie Totaal energietoepassingen 2017 34.710
Totaal windenergie Totaal energietoepassingen 2018 36.106
Windenergie op land Totaal energietoepassingen 1990 202
Windenergie op land Totaal energietoepassingen 2000 2.678
Windenergie op land Totaal energietoepassingen 2010 13.455
Windenergie op land Totaal energietoepassingen 2015 21.174
Windenergie op land Totaal energietoepassingen 2016 21.748
Windenergie op land Totaal energietoepassingen 2017 22.560
Windenergie op land Totaal energietoepassingen 2018 23.681
Windenergie op zee Totaal energietoepassingen 1990
Windenergie op zee Totaal energietoepassingen 2000
Windenergie op zee Totaal energietoepassingen 2010 2.755
Windenergie op zee Totaal energietoepassingen 2015 3.727
Windenergie op zee Totaal energietoepassingen 2016 8.362
Windenergie op zee Totaal energietoepassingen 2017 12.150
Windenergie op zee Totaal energietoepassingen 2018 12.426
Totaal zonne-energie Totaal energietoepassingen 1990 102
Totaal zonne-energie Totaal energietoepassingen 2000 482
Totaal zonne-energie Totaal energietoepassingen 2010 1.196
Totaal zonne-energie Totaal energietoepassingen 2015 5.127
Totaal zonne-energie Totaal energietoepassingen 2016 6.913
Totaal zonne-energie Totaal energietoepassingen 2017 9.080
Totaal zonne-energie Totaal energietoepassingen 2018 14.451
Zonnestroom Totaal energietoepassingen 1990 2
Zonnestroom Totaal energietoepassingen 2000 28
Zonnestroom Totaal energietoepassingen 2010 201
Zonnestroom Totaal energietoepassingen 2015 3.991
Zonnestroom Totaal energietoepassingen 2016 5.767
Zonnestroom Totaal energietoepassingen 2017 7.936
Zonnestroom Totaal energietoepassingen 2018 13.295
Totaal zonnewarmte Totaal energietoepassingen 1990 100
Totaal zonnewarmte Totaal energietoepassingen 2000 454
Totaal zonnewarmte Totaal energietoepassingen 2010 994
Totaal zonnewarmte Totaal energietoepassingen 2015 1.137
Totaal zonnewarmte Totaal energietoepassingen 2016 1.147
Totaal zonnewarmte Totaal energietoepassingen 2017 1.144
Totaal zonnewarmte Totaal energietoepassingen 2018 1.156
Totaal aardwarmte en bodemenergie Totaal energietoepassingen 1990
Totaal aardwarmte en bodemenergie Totaal energietoepassingen 2000 156
Totaal aardwarmte en bodemenergie Totaal energietoepassingen 2010 2.501
Totaal aardwarmte en bodemenergie Totaal energietoepassingen 2015 6.082
Totaal aardwarmte en bodemenergie Totaal energietoepassingen 2016 6.699
Totaal aardwarmte en bodemenergie Totaal energietoepassingen 2017 7.127
Totaal aardwarmte en bodemenergie Totaal energietoepassingen 2018 8.114
Aardwarmte Totaal energietoepassingen 1990
Aardwarmte Totaal energietoepassingen 2000
Aardwarmte Totaal energietoepassingen 2010 318
Aardwarmte Totaal energietoepassingen 2015 2.448
Aardwarmte Totaal energietoepassingen 2016 2.844
Aardwarmte Totaal energietoepassingen 2017 3.047
Aardwarmte Totaal energietoepassingen 2018 3.731
Totaal bodemenergie Totaal energietoepassingen 1990
Totaal bodemenergie Totaal energietoepassingen 2000 156
Totaal bodemenergie Totaal energietoepassingen 2010 2.183
Totaal bodemenergie Totaal energietoepassingen 2015 3.634
Totaal bodemenergie Totaal energietoepassingen 2016 3.855
Totaal bodemenergie Totaal energietoepassingen 2017 4.081
Totaal bodemenergie Totaal energietoepassingen 2018 4.383
Buitenluchtwarmte Totaal energietoepassingen 1990 .
Buitenluchtwarmte Totaal energietoepassingen 2000 23
Buitenluchtwarmte Totaal energietoepassingen 2010 536
Buitenluchtwarmte Totaal energietoepassingen 2015 2.019
Buitenluchtwarmte Totaal energietoepassingen 2016 2.635
Buitenluchtwarmte Totaal energietoepassingen 2017 3.529
Buitenluchtwarmte Totaal energietoepassingen 2018 4.668
Totaal biomassa Totaal energietoepassingen 1990 21.163
Totaal biomassa Totaal energietoepassingen 2000 30.989
Totaal biomassa Totaal energietoepassingen 2010 71.605
Totaal biomassa Totaal energietoepassingen 2015 78.707
Totaal biomassa Totaal energietoepassingen 2016 75.469
Totaal biomassa Totaal energietoepassingen 2017 82.029
Totaal biomassa Totaal energietoepassingen 2018 92.420
Afvalverbrandingsinstallaties Totaal energietoepassingen 1990 4.145
Afvalverbrandingsinstallaties Totaal energietoepassingen 2000 9.126
Afvalverbrandingsinstallaties Totaal energietoepassingen 2010 14.056
Afvalverbrandingsinstallaties Totaal energietoepassingen 2015 20.711
Afvalverbrandingsinstallaties Totaal energietoepassingen 2016 20.004
Afvalverbrandingsinstallaties Totaal energietoepassingen 2017 19.941
Afvalverbrandingsinstallaties Totaal energietoepassingen 2018 16.588
Bij- en meestoken biomassa in centrales Totaal energietoepassingen 1990
Bij- en meestoken biomassa in centrales Totaal energietoepassingen 2000 763
Bij- en meestoken biomassa in centrales Totaal energietoepassingen 2010 12.920
Bij- en meestoken biomassa in centrales Totaal energietoepassingen 2015 1.884
Bij- en meestoken biomassa in centrales Totaal energietoepassingen 2016 1.629
Bij- en meestoken biomassa in centrales Totaal energietoepassingen 2017 2.335
Bij- en meestoken biomassa in centrales Totaal energietoepassingen 2018 2.886
Totaal biomassa huishoudens Totaal energietoepassingen 1990 12.851
Totaal biomassa huishoudens Totaal energietoepassingen 2000 14.027
Totaal biomassa huishoudens Totaal energietoepassingen 2010 17.099
Totaal biomassa huishoudens Totaal energietoepassingen 2015 16.743
Totaal biomassa huishoudens Totaal energietoepassingen 2016 16.569
Totaal biomassa huishoudens Totaal energietoepassingen 2017 16.432
Totaal biomassa huishoudens Totaal energietoepassingen 2018 16.446
Totaal biomassaketels bedrijven Totaal energietoepassingen 1990 2.082
Totaal biomassaketels bedrijven Totaal energietoepassingen 2000 3.243
Totaal biomassaketels bedrijven Totaal energietoepassingen 2010 9.914
Totaal biomassaketels bedrijven Totaal energietoepassingen 2015 15.151
Totaal biomassaketels bedrijven Totaal energietoepassingen 2016 16.256
Totaal biomassaketels bedrijven Totaal energietoepassingen 2017 19.284
Totaal biomassaketels bedrijven Totaal energietoepassingen 2018 22.338
Totaal biogas Totaal energietoepassingen 1990 2.084
Totaal biogas Totaal energietoepassingen 2000 3.830
Totaal biogas Totaal energietoepassingen 2010 8.040
Totaal biogas Totaal energietoepassingen 2015 10.903
Totaal biogas Totaal energietoepassingen 2016 10.575
Totaal biogas Totaal energietoepassingen 2017 10.554
Totaal biogas Totaal energietoepassingen 2018 11.295
Vloeibare biotransportbrandstof, totaal Totaal energietoepassingen 1990
Vloeibare biotransportbrandstof, totaal Totaal energietoepassingen 2000
Vloeibare biotransportbrandstof, totaal Totaal energietoepassingen 2010 9.577
Vloeibare biotransportbrandstof, totaal Totaal energietoepassingen 2015 13.315
Vloeibare biotransportbrandstof, totaal Totaal energietoepassingen 2016 10.435
Vloeibare biotransportbrandstof, totaal Totaal energietoepassingen 2017 13.483
Vloeibare biotransportbrandstof, totaal Totaal energietoepassingen 2018 22.868
Biobenzine Totaal energietoepassingen 1990
Biobenzine Totaal energietoepassingen 2000
Biobenzine Totaal energietoepassingen 2010 5.614
Biobenzine Totaal energietoepassingen 2015 5.950
Biobenzine Totaal energietoepassingen 2016 4.752
Biobenzine Totaal energietoepassingen 2017 5.399
Biobenzine Totaal energietoepassingen 2018 7.146
Biodiesel Totaal energietoepassingen 1990
Biodiesel Totaal energietoepassingen 2000
Biodiesel Totaal energietoepassingen 2010 3.963
Biodiesel Totaal energietoepassingen 2015 7.365
Biodiesel Totaal energietoepassingen 2016 5.683
Biodiesel Totaal energietoepassingen 2017 8.084
Biodiesel Totaal energietoepassingen 2018 15.722
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Hernieuwbare energie is energie uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. Dit is energie uit natuurlijke processen die constant worden aangevuld.

In deze tabel wordt het verbruik van hernieuwbare energie op drie manieren uitgedrukt:
1. Bruto eindverbruik
2. Vermeden verbruik van fossiele energie
3. Vermeden emissies van kooldioxide
Cijfers worden zowel in absolute zin gepresenteerd als ten opzichte van het totale verbruik of totale emissies in Nederland.

Het bruto eindverbruik van hernieuwbare energie als percentage van het totale bruto eindverbruik wordt gebruikt als doel voor het Europese en nationale beleid voor hernieuwbare energie. Afgesproken is dat het Nederlandse aandeel hernieuwbare energie, in termen van bruto eindverbruik, in 2020 gelijk moet zijn aan 14 procent.

Het vermijden van het verbruik van fossiele energie en het vermijden van emissies van kooldioxide zijn belangrijke achterliggende doelstellingen voor het stimuleren van het gebruik van hernieuwbare energie.

De cijfers worden uitgesplitst naar energiebron/techniek en naar toepassing (elektriciteit, warmte en vervoer).

Gegevens beschikbaar vanaf: 1990

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn definitief tot en met 2018 en nader voorlopig voor 2019.

Wijzigingen per 29 juni:
Nader voorlopige cijfers 2019 zijn toegevoegd.

Wijzingen per 29 mei 2020:
Voorlopige cijfers over 2019 zijn toegevoegd. De cijfers over 2018 over vermeden primaire energie en vermeden uitstoot van CO2 zijn bijgesteld op grond van beschikbaar komen van geactualiseerde rendementcijfers en emissiefactoren. De uitkomsten over de vermeden primaire energie en daarmee vermeden CO2 zijn hierdoor hoger dan voorheen is gepubliceerd.

Wijzingen per 23 januari 2020:
De cijfers voor totaal biomassa en totaal energiebronnen over het jaar 2014 zijn gecorrigeerd. De optelling van de onderliggende energiebronnen van biomassa naar totaal biomassa was niet juist waardoor ook het totaal over alle energiebronnen fout was. Na correctie komen de totalen in 2014 voor het bruto eindverbruik van hernieuwbare energie 1,4 PJ lager uit.

Wanneer komen er nieuwe cijfers:
Voorlopige cijfers over het bruto eindverbruik van hernieuwbare energie op hoofdlijnen over het voorafgaande jaar verschijnen elk jaar in mei.
Nader voorlopige cijfers over het voorafgaande jaar verschijnen elk jaar in juni, uitgezonderd cijfers over koude en bodemwarmte zonder warmtepompen.
In december worden alle cijfers over het verbruik van hernieuwbare energie in het voorafgaande jaar gepubliceerd. Deze cijfers krijgen in december de status definitief, echter de cijfers over het aandeel in het totale energieverbruik van Nederland en over de vermeden CO2 kunnen door het beschikbaar komen van bijgestelde cijfers over totaal energieverbruik en totale emissie van CO2 nog worden gewijzigd.

Toelichting onderwerpen

Bruto eindverbruik hernieuwbare energie
Het bruto eindverbruik van hernieuwbare energie volgt de definitie uit de EU Richtlijn Hernieuwbare Energie van 2009. Het wordt berekend als de som van 3 componenten:
1. Bruto productie van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen
2. Bruto productie van verkochte warmte uit hernieuwbare bronnen
3. Eindverbruik van energie uit bodem, buitenlucht, zon en biomassa
Niet verkochte warmte uit hernieuwbare bronnen (bijvoorbeeld houtkachels bij huishoudens) telt als eindverbruik van hernieuwbare energie. De import en export van groene stroom telt niet mee.
Bruto eindverbruik
In deze tabel wordt als eenheid de TeraJoule (TJ) gebruikt.
Dit is 1 000 000 000 000 joule (een 1 met 12 nullen). Een joule is een eenheid van energie die overeenkomt met 0,24 calorie.
Een TJ komt overeen met 31 600 kubieke meter aardgas of 278 000 kilowattuur elektriciteit.