Schokbestendigheid: Elders
Een schok in de rest van de wereld kan gevolgen hebben voor de brede welvaart van Nederland. Afhankelijkheden van de rest van de wereld maken deze brede welvaart kwetsbaar. Er zijn schaarse grondstoffen die in Nederland niet gevonden worden. Het is ook niet altijd zeker dat deze grondstoffen geleverd kunnen worden, bijvoorbeeld door geopolitieke spanningen.
– Nederland is sterk afhankelijk van de invoer van energie uit andere landen.
Grensoverschrijdende afhankelijkheden
in EU
in 2024
in EU
in 2022
in EU
in 2023
| Thema | Indicator | Waarde | Trend | Positie in EU | Positie op EU-ranglijst |
|---|---|---|---|---|---|
| Grensoverschrijdende afhankelijkheden | Afhankelijkheid van energie-invoer | 72,9% van de energie komt uit import in 2025 | 20e van 27 in 2024 | midden van de ranglijst | |
| Grensoverschrijdende afhankelijkheden | Economische afhankelijkheid van de export | 34,1% van het bbp komt tot stand dankzij de uitvoer in 2024 | 12e van 27 in 2022 | midden van de ranglijst | |
| Grensoverschrijdende afhankelijkheden | Broeikasgasvoetafdruk A) | 12,2 ton CO2-equivalenten per inwoner in 2023 | 16e van 27 in 2023 | midden van de ranglijst |
Uitleg dashboard, kleuren en noten
De brede welvaart van Nederland wordt kwetsbaar wanneer Nederland niet zelf over benodigde grondstoffen beschikt en leveringszekerheid, bijvoorbeeld door onrust in de wereld of oorlogen, niet gegarandeerd is. Nederland is sterk afhankelijk van het buitenland voor de energievoorziening, voor zeldzame en kostbare metalen in onmisbare producten als computers, telefoons, zonnepanelen en elektrische auto’s, en ook voor de economische opbrengsten van de export van goederen en diensten. De vraag naar schaarse grondstoffen is groot. Hoe meer producten worden ingevoerd, hoe groter de voetafdruk van Nederland is elders in de wereld.
De afhankelijkheid van energie-invoer ligt de laatste jaren rond de 70 procent. In 2025 was Nederland voor 72,9 procent van het energieverbruik afhankelijk van de invoer van energie uit andere landen. Tegelijkertijd is het aandeel van hernieuwbare energie in het totale energieverbruik sterk gegroeid naar 20,2 procent in 2024 (SDG7 Betaalbare en duurzame energie).
De export van goederen en diensten draagt meer dan een derde bij aan het bruto binnenlands product (34,1 procent in 2024). De exportafhankelijkheid is niet hoog of laag vergeleken met andere EU-landen (12e van de 27 landen in 2022). Ook wat betreft de broeikasgasvoetafdruk staat Nederland rond het midden van de EU-ranglijst (16e van de 27 landen in 2023).