Overheid kwam 8 miljard euro tekort in eerste helft van 2026

23-9-2026 06:30

In de eerste helft van 2026 bedroeg het tekort van de overheid 8 miljard euro. De overheidsschuld kwam halverwege 2026 uit op 524 miljard euro, gelijk aan de stand van eind 2025. Dat komt neer op 43,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van voorlopige cijfers.

Het tekort in de eerste helft van 2026 is het grootste tekort van een eerste jaarhelft na 2021, toen de overheidsfinanciën te lijden hadden onder de coronacrisis. In 2025 bedroeg het tekort halverwege het jaar bijna 5 miljard euro.

Het overheidstekort als percentage van het bbp komt op jaarbasis, van het derde kwartaal 2025 tot en met het tweede kwartaal 2026, uit op 1,9 procent.

Overheidssaldo
Jaar	Eerste halfjaar (mld euro)	Tweede halfjaar (mld euro)
'08	-1,176	0,699
'09	-13,097	-18,820
'10	-16,900	-17,171
'11	-13,594	-15,516
'12	-10,145	-15,080
'13	-5,946	-13,177
'14	-6,591	-8,184
'15	-4,818	-7,948
'16	1,992	-0,270
'17	7,339	2,921
'18	12,070	-0,376
'19	13,234	2,496
'20	-12,194	-18,126
'21	-9,900	-10,289
'22	9,778	-9,737
'23	3,079	-6,691
'24	3,491	-11,566
'25*	-4,578	-14,317
'26*	-8,194
*voorlopige cijfers

Overheidssaldo
Jaar	Eerste halfjaar (mld euro)	Tweede halfjaar (mld euro)
'08	-1,176	0,699
'09	-13,097	-18,820
'10	-16,900	-17,171
'11	-13,594	-15,516
'12	-10,145	-15,080
'13	-5,946	-13,177
'14	-6,591	-8,184
'15	-4,818	-7,948
'16	1,992	-0,270
'17	7,339	2,921
'18	12,070	-0,376
'19	13,234	2,496
'20	-12,194	-18,126
'21	-9,900	-10,289
'22	9,778	-9,737
'23	3,079	-6,691
'24	3,491	-11,566
'25*	-4,578	-14,317
'26*	-8,194
*voorlopige cijfers

Uitgaven sterker gestegen dan inkomsten

In de eerste helft van 2026 gaf de overheid 273 miljard euro uit, 5 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Bijna de helft van de overheidsuitgaven gaat naar sociale uitkeringen, die met 8 miljard euro stegen. De apparaatskosten van de overheid (zoals salarissen en de aankoop van goederen en diensten) namen met 5 procent toe tot 92 miljard euro. De afdrachten aan de Europese Unie waren bijna 2 miljard euro hoger.

De overheidsinkomsten stegen in de eerste helft van 2026 met 4 procent tot 265 miljard euro. Vooral de loon- en inkomstenheffing en btw droegen bij aan de stijging, deze stegen namelijk met 5 miljard euro (7 procent) en 2 miljard euro (5 procent). Daar staat tegenover dat de inkomsten uit de vennootschapsbelasting daalden met 1 miljard euro naar 28 miljard euro.

Overheidsinkomsten en -uitgaven, per halfjaar
Jaar	Deel jaar	Inkomsten (mld euro)	Uitgaven (mld euro)
'08	Eerste halfjaar	143,683	144,859
'08	Tweede halfjaar	144,202	143,503
'09	Eerste halfjaar	137,669	150,766
'09	Tweede halfjaar	135,618	154,438
'10	Eerste halfjaar	141,025	157,925
'10	Tweede halfjaar	139,087	156,258
'11	Eerste halfjaar	144,502	158,096
'11	Tweede halfjaar	139,908	155,424
'12	Eerste halfjaar	147,239	157,384
'12	Tweede halfjaar	141,125	156,205
'13	Eerste halfjaar	153,373	159,319
'13	Tweede halfjaar	143,934	157,111
'14	Eerste halfjaar	154,303	160,894
'14	Tweede halfjaar	148,136	156,32
'15	Eerste halfjaar	155,598	160,416
'15	Tweede halfjaar	147,96	155,908
'16	Eerste halfjaar	162,665	160,673
'16	Tweede halfjaar	155,182	155,452
'17	Eerste halfjaar	169,16	161,821
'17	Tweede halfjaar	162,028	159,107
'18	Eerste halfjaar	178,986	166,916
'18	Tweede halfjaar	166,851	167,227
'19	Eerste halfjaar	188,552	175,318
'19	Tweede halfjaar	176,635	174,139
'20	Eerste halfjaar	181,005	193,199
'20	Tweede halfjaar	178,995	197,121
'21	Eerste halfjaar	194,622	204,522
'21	Tweede halfjaar	194,44	204,729
'22	Eerste halfjaar	217,079	207,301
'22	Tweede halfjaar	212,942	222,679
'23	Eerste halfjaar	231,475	228,396
'23	Tweede halfjaar	227,082	233,773
'24	Eerste halfjaar	247,309	243,818
'24	Tweede halfjaar	242,093	253,659
'25*	Eerste halfjaar	255,146	259,724
'25*	Tweede halfjaar	255,049	269,366
'26*	Eerste halfjaar	264,624	272,818
*voorlopige cijfers

Overheidsinkomsten en -uitgaven, per halfjaar
Jaar	Deel jaar	Inkomsten (mld euro)	Uitgaven (mld euro)
'08	Eerste halfjaar	143,683	144,859
'08	Tweede halfjaar	144,202	143,503
'09	Eerste halfjaar	137,669	150,766
'09	Tweede halfjaar	135,618	154,438
'10	Eerste halfjaar	141,025	157,925
'10	Tweede halfjaar	139,087	156,258
'11	Eerste halfjaar	144,502	158,096
'11	Tweede halfjaar	139,908	155,424
'12	Eerste halfjaar	147,239	157,384
'12	Tweede halfjaar	141,125	156,205
'13	Eerste halfjaar	153,373	159,319
'13	Tweede halfjaar	143,934	157,111
'14	Eerste halfjaar	154,303	160,894
'14	Tweede halfjaar	148,136	156,32
'15	Eerste halfjaar	155,598	160,416
'15	Tweede halfjaar	147,96	155,908
'16	Eerste halfjaar	162,665	160,673
'16	Tweede halfjaar	155,182	155,452
'17	Eerste halfjaar	169,16	161,821
'17	Tweede halfjaar	162,028	159,107
'18	Eerste halfjaar	178,986	166,916
'18	Tweede halfjaar	166,851	167,227
'19	Eerste halfjaar	188,552	175,318
'19	Tweede halfjaar	176,635	174,139
'20	Eerste halfjaar	181,005	193,199
'20	Tweede halfjaar	178,995	197,121
'21	Eerste halfjaar	194,622	204,522
'21	Tweede halfjaar	194,44	204,729
'22	Eerste halfjaar	217,079	207,301
'22	Tweede halfjaar	212,942	222,679
'23	Eerste halfjaar	231,475	228,396
'23	Tweede halfjaar	227,082	233,773
'24	Eerste halfjaar	247,309	243,818
'24	Tweede halfjaar	242,093	253,659
'25*	Eerste halfjaar	255,146	259,724
'25*	Tweede halfjaar	255,049	269,366
'26*	Eerste halfjaar	264,624	272,818
*voorlopige cijfers

Schuld blijft gelijk, schuldquote daalt

Ondanks het tekort was de overheidsschuld halverwege 2026 gelijk aan de stand van eind 2025: 524 miljard euro. Dit komt vooral doordat eind 2025 schulden zijn aangegaan die deels zijn gebruikt om uitgaven van begin 2026 mee te financieren. Hierdoor lopen de ontwikkeling van de schuld en het tekort in de eerste helft van 2026 uiteen.

Doordat de economie groeide, daalde de schuldquote, de schuld uitgedrukt als percentage van het bbp. Deze nam af van 44,7 procent eind 2025 naar 43,7 procent halverwege 2026.

Overheidsschuldquote
Jaar	Kwartaal	Schuldquote (% bbp)	EMU-norm (% bbp)
'08	2e kwartaal	43,6	60
'08	4e kwartaal	54,3	60
'09	2e kwartaal	56,3	60
'09	4e kwartaal	56,3	60
'10	2e kwartaal	58,8	60
'10	4e kwartaal	58,9	60
'11	2e kwartaal	60	60
'11	4e kwartaal	61,2	60
'12	2e kwartaal	63,5	60
'12	4e kwartaal	65,7	60
'13	2e kwartaal	67,8	60
'13	4e kwartaal	67,2	60
'14	2e kwartaal	68	60
'14	4e kwartaal	67,2	60
'15	2e kwartaal	66	60
'15	4e kwartaal	63,8	60
'16	2e kwartaal	62,3	60
'16	4e kwartaal	60,9	60
'17	2e kwartaal	57,9	60
'17	4e kwartaal	56	60
'18	2e kwartaal	53,2	60
'18	4e kwartaal	51,6	60
'19	2e kwartaal	50	60
'19	4e kwartaal	47,7	60
'20	2e kwartaal	54	60
'20	4e kwartaal	53,4	60
'21	2e kwartaal	52,9	60
'21	4e kwartaal	50,5	60
'22	2e kwartaal	48,6	60
'22	4e kwartaal	48,4	60
'23	2e kwartaal	45,8	60
'23	4e kwartaal	45,9	60
'24	2e kwartaal	44	60
'24	4e kwartaal	44	60
'25*	2e kwartaal	43	60
'25*	4e kwartaal	44,7	60
'26*	2e kwartaal	43,7	60
*voorlopige cijfers

Overheidsschuldquote
Jaar	Kwartaal	Schuldquote (% bbp)	EMU-norm (% bbp)
'08	2e kwartaal	43,6	60
'08	4e kwartaal	54,3	60
'09	2e kwartaal	56,3	60
'09	4e kwartaal	56,3	60
'10	2e kwartaal	58,8	60
'10	4e kwartaal	58,9	60
'11	2e kwartaal	60	60
'11	4e kwartaal	61,2	60
'12	2e kwartaal	63,5	60
'12	4e kwartaal	65,7	60
'13	2e kwartaal	67,8	60
'13	4e kwartaal	67,2	60
'14	2e kwartaal	68	60
'14	4e kwartaal	67,2	60
'15	2e kwartaal	66	60
'15	4e kwartaal	63,8	60
'16	2e kwartaal	62,3	60
'16	4e kwartaal	60,9	60
'17	2e kwartaal	57,9	60
'17	4e kwartaal	56	60
'18	2e kwartaal	53,2	60
'18	4e kwartaal	51,6	60
'19	2e kwartaal	50	60
'19	4e kwartaal	47,7	60
'20	2e kwartaal	54	60
'20	4e kwartaal	53,4	60
'21	2e kwartaal	52,9	60
'21	4e kwartaal	50,5	60
'22	2e kwartaal	48,6	60
'22	4e kwartaal	48,4	60
'23	2e kwartaal	45,8	60
'23	4e kwartaal	45,9	60
'24	2e kwartaal	44	60
'24	4e kwartaal	44	60
'25*	2e kwartaal	43	60
'25*	4e kwartaal	44,7	60
'26*	2e kwartaal	43,7	60
*voorlopige cijfers

Het overheidssaldo en de schuldquote zijn belangrijke graadmeters voor de stand van de overheidsfinanciën in een land. De Europese normen hiervoor zijn een maximaal tekort van 3 procent in een jaar en een maximale schuld van 60 procent van het bbp aan het eind van het jaar.

Bronnen

StatLine - Overheidsfinanciën; kerncijfers
Visualisatie – Dashboard overheidsfinanciën