Tweede generatie emigreert vaker, maar komt ook vaak terug

Jonge meisjes met rolkoffer
© Hollandse Hoogte / Hans van Rhoon
Personen met een tweede generatie migratieachtergrond vertrekken vaker naar het buitenland dan personen met een Nederlandse achtergrond. Als kind emigreert de tweede generatie vaker naar het land van herkomst van hun ouders. Volwassenen verhuizen vaker naar een ander land. Dit blijkt uit onderzoek dat het CBS in samenwerking met het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) vandaag publiceert.

Ongeveer één op de drie in Nederland geboren emigranten behoort tot de tweede generatie. Terwijl de tweede generatie in de totale Nederlandse bevolking een veel kleiner deel uitmaakt (11 procent in 2017). Voor het onderzoek ‘Emigratie van de tweede generatie’ bracht het CBS de emigratiepatronen van 1995 tot en met 2017 in kaart van personen met een tweede generatie migratieachtergrond. Het gaat om mensen die tussen 1980 en 1999 in Nederland zijn geboren.

Somalische tweede generatie emigreert het vaakst

Binnen de tweede generatie vertrokken personen met een Somalische migratieachtergrond met 80 procent het vaakst uit Nederland. Onder personen met een Surinaamse migratieachtergrond lag dit met een aandeel van ruim 10 procent het laagst. Personen met een Nederlandse achtergrond emigreerden nog minder; 6 procent emigreerde tussen 1995 en 2017 uit Nederland.

Deel van de tweede generatie en personen met een Nederlandse achtergrond met ten minste één emigratie, 1995-20171)
LandPersonen met emigratie-ervaring (%)
Somalië80
Verenigd
Koninkrijk
29
Voorm. Ned.
Antillen en Aruba
26
België19
Duitsland17
China16
Turkije15
Marokko14
Suriname11
Nederland6
1)Het betreft uitsluitend personen die tussen 1980 en 1999 in Nederland zijn geboren.

Turkse, Marokkaanse en Surinaamse tweede generatie vertrekt vooral na 18e levensjaar

Er bestaan grote verschillen naar migratieachtergrond in de leeftijd waarop de tweede generatie emigreert. Zo emigreerde 96 procent van de Somalische tweede generatie voor het 18e levensjaar. De Marokkaanse en Surinaamse tweede generatie emigreerde juist relatief vaak wanneer zij 18 jaar of ouder waren, beide groepen ongeveer 70 procent. Dit wijst erop dat emigratie voor hen vaker een eigen beslissing is, en niet de keuze van hun ouders.

Emigratie tweede generatie en personen met een Nederlandse achtergrond, 1995-20171)
EmigratielandUitsluitend als kind (%)Uitsluitend als volwassene (%)Als volwassene en als kind (%)
Somalië96,281,841,87
Vereningd
Koninkrijk
63,9731,754,28
China60,2935,773,94
Voorm. Ned.
Antillen en Aruba
52,6337,2010,18
België50,9044,174,92
Duitsland48,3746,205,43
Turkije36,4057,546,06
Suriname30,2763,855,88
Marokko29,7865,754,48
Nederland25,1071,843,06
1)Het betreft uitsluitend personen die tussen 1980 en 1999 in Nederland zijn geboren.

Buurlanden populair onder volwassenen

Er wordt vaak aangenomen dat de tweede generatie Nederland verlaat voor het herkomstland van hun ouders. Afgezien van personen met een Somalische of Chinese achtergrond, blijkt dit vooral het geval bij emigranten die als kind met hun ouders emigreren; minstens de helft van de emigraties als kind heeft het geboorteland van de ouders als bestemming. Voor de Antilliaanse en Turkse tweede generatie is dit zelfs in meer dan 80 procent van de emigraties het geval.

Volwassen emigranten van de tweede generatie vertrekken vaker naar andere landen, waarbij met name onze buurlanden populaire bestemmingen zijn. Ongeveer 80 procent van alle emigraties van de Marokkaanse en Surinaamse tweede generatie met een bekende bestemming heeft een andere bestemming dan het geboorteland van de ouders. Het land van bestemming is voor deze groepen relatief vaak onbekend. Het is dus mogelijk dat het aandeel emigraties naar het herkomstland van de ouders in werkelijkheid hoger ligt.

Land van bestemming bij emigratie van de tweede generatie als kind, 1995-20171)
Land van bestemmingHerkomstland ouders (%)Andere bestemming (%)
Voorm. Ned.
Antillen en Aruba
8713
Turkije8218
België7723
Duitsland6733
Marokko6535
Verenigd
Koninkrijk
5743
Suriname5446
China3565
Somalië793
1)Het betreft alle emigraties van personen jonger dan 18 jaar die tussen 1980 en 1999 in Nederland geboren zijn en waarvoor het land van bestemming bekend is.

Land van bestemming bij emigratie van de tweede generatie als volwassene, 1995-20171)
LandAndere bestemmingHerkomstland ouders
Marokko84,3415,66
Suriname76,3123,69
China69,4130,59
Verenigd
Koninkrijk
55,7544,25
Duitsland55,2444,76
Turkije46,4953,51
België45,4054,60
Voorm. Ned.
Antillen en Aruba
35,6164,39
1)Het betreft alle emigraties van personen van 18 jaar en ouder die tussen 1980 en 1999 in Nederland zijn geboren en waarvoor het land van bestemming bekend is. Exclusief personen van de tweede generatie met een Somalische achtergrond vanwege de kleine aantallen.

Emigratie in meeste gevallen tijdelijk

Vaak is emigratie niet definitief. Van alle groepen uit de onderzoekspopulatie keert ten minste de helft van de volwassen tweede generatie binnen 6 jaar terug naar Nederland. Personen met een Surinaamse of Marokkaanse migratieachtergrond keren het snelst terug. Binnen deze twee groepen woont meer dan 80 procent 6 jaar na vertrek weer in Nederland. Personen van de tweede generatie met een Britse of Belgische migratieachtergrond komen het minst snel terug.

Net als personen met een Nederlandse achtergrond is de tweede generatie geboren en al dan niet gedeeltelijk opgegroeid in Nederland. Deze connectie met Nederland verklaart mogelijk waarom emigratie van de tweede generatie, net als bij personen met een Nederlandse achtergrond, vaak tijdelijk is.

Terugkeer tweede generatie en personen met een Nederlandse achtergrond na eerste emigratie als volwassene, 1995-2017 1)
JarenNederland (%)Marokko (%)Turkije (%)Suriname (%)Voorm. Ned. Antillen en Aruba (%)Duitsland (%)België (%)Verenigd Koninkrijk (%)
000000000
12215181418191617
24448405143383533
35562496854484341
46169557660534947
56573588064575250
67680678875696459
1)Het betreft uitsluitend personen van 18 jaar en ouder die tussen 1980 en 1999 in Nederland zijn geboren. Exclusief personen van de tweede generatie met een Somalische en Chinese achtergrond vanwege de kleine aantallen.

Bronnen