Handelsbelang EU voor Oekraïne groot maar andersom niet

Voor de Europese Unie en Nederland is Oekraïne een zeer kleine handelspartner. Slechts 0,3 procent van de EU-export in 2015 ging naar Oekraïne. Andersom is de EU een belangrijke handelspartner voor het Oost-Europese land. Vorig jaar was 37 procent van de Oekraïense export bestemd voor de EU. Dat meldt CBS.

Zonnebloemen

De handelsbalans Oekraïne-EU is vrijwel in evenwicht. Vorig jaar exporteerde Oekraïne naar de EU voor 13 miljard euro aan goederen. Omgekeerd was de export van de EU naar Oekraïne 14 miljard euro.

Sinds de eeuwwisseling is de EU-import uit Oekraïne met 165 procent toegenomen. Tegelijkertijd groeide de EU-export naar Oekraïne in bijna hetzelfde tempo. Van 2000 tot het uitbreken van de economische crisis groeide de handel met Oekraïne jaarlijks met bijna 20 procent. Na het dieptepunt in 2009 herstelde de handel snel. Sinds de politieke en economische spanningen tussen Rusland en Oekraïne eind 2013 oplaaiden is de handel tussen de EU en Oekraïne echter flink gedaald.

Imports and exports EU 28 to and from Ukraine (2000-2015)
Imports and exports EU 28 to and from Ukraine (2000-2015)
 Exports EU to UkraineImports EU from Ukraine
105
136
157
167
199
229
2810
3512
4015
228
2912
3615
3915
3814
3114
2713

Internationale handel

In vergelijking met 2013 is de internationale handel van Oekraïne fors afgenomen. De afgelopen twee jaar daalde de Oekraïense import van 58 miljard euro tot 34 miljard euro in 2015. Tegelijkertijd nam de export met meer dan een kwart af tot 34 miljard euro. De havens van het Krim-schiereiland in de Zwarte Zee waren tot de militaire interventie van Rusland van groot belang voor de import en export van goederen. Door de interventie kan Oekraïne geen gebruik meer maken van deze havens.

Handel met Rusland

De handelsbetrekkingen met Rusland staan steeds meer onder druk. Vorig jaar waren de import en de export met Rusland, mede als gevolg van de wederzijdse handelsboycot, ruimschoots gehalveerd in vergelijking met twee jaar eerder. De afgelopen weken hielden beide landen vrachtauto’s met goederen uit het buurland tegen aan de grens. Het ging onder meer om Oekraïense producten als vlees, alcoholische producten en chocolade. Vanuit Rusland waren het bijvoorbeeld groenten, visproducten en snoep, die Oekraïne niet meer binnenliet.

In- en uitvoer van Oekraïne met tien belangrijkste handelspartners (2015)
In- en uitvoer van Oekraïne met tien belangrijkste handelspartners (2015)
 ImportExport
Wit-Rusland0,41,3
Verenigde Staten1,30,4
Egypte0,11,9
Hongarije1,40,8
Italië0,91,8
Turkije0,82,5
Polen2,11,8
Duitsland3,51,2
China32,2
Rusland6,84,4

Export bijna gehalveerd

Sinds de hoogopgelopen politieke spanningen met Rusland is de waarde van de Oekraïense munt, de hryvnia, flink gekelderd. Door een extreem hoge inflatie van meer dan 40 procent zijn Europese producten bijna onbetaalbaar geworden en dus goeddeels minder verkrijgbaar.

Tabel - Oekraïne

Mede hierdoor was vorig jaar de Nederlandse uitvoer naar Oekraïne met 650 miljoen euro een stuk lager dan twee jaar eerder (-46 procent). Het aantal exporteurs is de afgelopen twee jaar met 900 afgenomen tot ruim 2 duizend. Het zijn vooral geneesmiddelen, vervoermiddelen en landbouwmachines die vanuit Nederland naar Oekraïne gaan.  

Ondanks de devaluatie van de hryvnia (UAH) is de import van goederen uit Oekraïne nauwelijks toegenomen. Vorig jaar importeerden circa 600 Nederlandse bedrijven voor 793 miljoen euro aan goederen uit Oekraïne. Dat is 2 procent meer dan in 2013. De belangrijkste importproducten zijn mais (40 procent) en zonnebloemolie (12 procent).
In januari 2016 exporteerde Nederland voor 42 miljoen euro aan goederen naar Oekraïne. Dat is ruim 2 miljoen euro meer dan in januari 2015.

Invoer en uitvoer Nederland - Oekraïne (januari 2015 t/m januari 2016)
Invoer en uitvoer Nederland - Oekraïne (januari 2015 t/m januari 2016)
 Import (jan 2016 nog niet beschikbaar)Export
2015 jan5439
2015 feb5145
2015 maa10040
2015 apr5761
2015 mei6356
2015 jun7746
2015 jul3552
2015 aug8848
2015 sep5461
2015 okt4369
2015 nov7667
2015 dec9566
2016 jan42

Per 1 januari 2016 is de associatieovereenkomst tussen de EU en Oekraïne gedeeltelijk in werking getreden. Volgens de overeenkomst zal Oekraïne de komende tien jaar de wet- en regelgeving in overeenstemming met die van de EU moeten brengen. Met de inwerkingstelling van de overeenkomst zijn de invoertarieven van de meeste industriële goederen per direct afgeschaft. Daarnaast worden de komende tien jaar invoerheffingen op een groot aantal landbouwproducten opgeheven. Ook zullen producenten van onder meer Oekraïense champagne, cognac, feta en Gouda kaas de namen van hun goederen - en eventueel bedrijf - moeten wijzigen, omdat deze namen beschermd zijn volgens EU-wetgeving. Op 6 april wordt in Nederland een raadgevend referendum gehouden over de associatieovereenkomst.

De Oekraïense economie zit in een stevige crisis door onder meer de voortdurende conflictsituatie in het oosten van het land. Daarnaast gaat het land gebukt onder corruptie en daarmee samenhangende ‘corporate raiding’, waarbij bedrijven op illegale wijze worden overgenomen.

Nadat de economische groei vorig jaar 12 procent kleiner werd, heeft de Wereldbank in januari een groei van 1 procent economische groei (bbp) voor 2016 voorspeld. Voor 2017 en 2018 houdt de Wereldbank het vooralsnog op 2 procent groei per jaar.