Energiebalans; aanbod, omzetting en verbruik

Energiebalans; aanbod, omzetting en verbruik

Energiedragers Perioden Energieomzetting Inzet energie voor omzetting Totaal inzet (PJ) Energieomzetting Inzet energie voor omzetting Inzet elektriciteit/WKK-omzetting (PJ) Energieomzetting Inzet energie voor omzetting Inzet andere omzetting (PJ) Energieomzetting Productie energie uit omzetting Totaal productie (PJ) Energieomzetting Productie energie uit omzetting Productie elektriciteit/WKK-omzetting (PJ) Energieomzetting Productie energie uit omzetting Productie andere omzetting (PJ) Energieomzetting Saldo inzet-productie energie Totaal saldo energieomzetting (PJ) Energieomzetting Saldo inzet-productie energie Saldo elektriciteit/WKK-omzetting (PJ) Energieomzetting Saldo inzet-productie energie Saldo andere omzetting (PJ)
Totaal energiedragers 2022** 5.072,9 897,4 4.175,5 4.639,2 593,4 4.045,8 433,7 304,0 129,7
Totaal kool en koolproducten 2022** 305,9 145,6 160,2 106,4 106,4 199,5 145,6 53,9
Steenkool en bruinkool 2022** 233,6 120,4 113,1 233,6 120,4 113,1
Totaal steenkool 2022** 233,6 120,4 113,1 233,6 120,4 113,1
Antraciet 2022**
Cokeskool 2022** 113,1 113,1 113,1 113,1
Ketelkolen 2022** 120,4 120,4 120,4 120,4
Bruinkool 2022**
Totaal koolproducten 2022** 72,3 25,2 47,1 106,4 106,4 -34,1 25,2 -59,3
Cokesovencokes 2022** 47,1 47,1 52,0 52,0 -4,9 -4,9
Gasfabriekcokes 2022**
Bruinkoolbriketten 2022**
Steenkoolbriketten 2022**
Steenkoolteer 2022** 3,3 3,3 -3,3 -3,3
Gasfabriekgas 2022**
Cokesovengas 2022** 2,0 2,0 15,1 15,1 -13,1 2,0 -15,1
Hoogovengas 2022** 23,2 23,2 36,0 36,0 -12,8 23,2 -36,0
Aardoliegrond. - en producten, fossiel 2022** 3.945,5 21,1 3.924,3 3.848,7 3.848,7 96,8 21,1 75,6
Totaal aardoliegrondstoffen 2022** 2.481,3 2.481,3 0,0 0,0 2.481,3 2.481,3
Ruwe aardolie 2022** 2.189,2 2.189,2 2.189,2 2.189,2
Aardgascondensaat 2022** 244,8 244,8 244,8 244,8
Additieven 2022** 47,3 47,3 47,3 47,3
Overige aardoliegrondstoffen 2022**
Totaal aardolieproducten, fossiele deel 2022** 1.464,1 21,1 1.443,0 3.848,7 3.848,7 -2.384,6 21,1 -2.405,7
Restgassen uit olie 2022** 31,3 20,6 10,6 202,2 202,2 -170,9 20,6 -191,5
Lpg 2022** 40,8 40,8 62,7 62,7 -21,8 -21,8
Nafta 2022** 747,0 747,0 496,8 496,8 250,2 250,2
Motorbenzine, fossiele deel 2022** 34,2 34,2 894,6 894,6 -860,4 -860,4
Jetfuel op benzinebasis 2022**
Vliegtuigbenzine 2022** 0,0 0,0 2,6 2,6 -2,6 -2,6
Vliegtuigkerosine, fossiel 2022** 23,2 23,2 322,9 322,9 -299,7 -299,7
Overige kerosine (petroleum) 2022** 7,0 7,0 25,7 25,7 -18,7 -18,7
Totaal gas- en dieselolie, fossiel deel 2022** 187,1 0,4 186,7 993,8 993,8 -806,7 0,4 -807,1
Zware stookolie 2022** 270,8 270,8 623,0 623,0 -352,2 -352,2
Terpentine en speciale benzine 2022** 66,4 66,4 55,4 55,4 11,0 11,0
Smeermiddelen 2022** 33,0 33,0 41,3 41,3 -8,2 -8,2
Bitumen 2022** 0,0 0,0 29,3 29,3 -29,3 -29,3
Minerale wassen 2022** 0,2 0,2 1,3 1,3 -1,2 -1,2
Petroleumcokes 2022** 15,2 15,2 -15,2 -15,2
Overige aardolieproducten 2022** 23,0 0,1 22,9 81,9 81,9 -58,9 0,1 -59,1
Aardgas 2022** 408,3 392,3 16,0 11,1 11,1 397,2 392,3 4,9
Hernieuwbare energie 2022** 321,0 258,0 63,0 49,8 49,8 271,2 258,0 13,2
Waterkracht 2022** 0,2 0,2 0,2 0,2
Totaal windenergie 2022** 77,0 77,0 77,0 77,0
Windenergie op land 2022** 48,2 48,2 48,2 48,2
Windenergie op zee 2022** 28,9 28,9 28,9 28,9
Totaal zonne-energie 2022** 61,5 61,5 61,5 61,5
Zonnewarmte 2022**
Zonnestroom 2022** 61,5 61,5 61,5 61,5
Aardwarmte 2022**
Omgevingsenergie 2022**
Totaal biomassa 2022** 182,3 119,3 63,0 49,8 49,8 132,5 119,3 13,2
Hernieuwbaar huishoudelijk afval 2022** 37,6 37,6 37,6 37,6
Vaste biomassa, exclusief houtskool 2022** 78,5 73,1 5,4 78,5 73,1 5,4
Houtskool 2022**
Biobenzine, puur 2022** 13,8 13,8 0,0 0,0 13,8 13,8
Biobenzine bijgemengd 2022** 13,4 13,4 -13,4 -13,4
Biodiesel, puur 2022** 36,4 36,4 0,0 0,0 36,4 36,4
Biodiesel, gemengd in gas- en dieselolie 2022** 36,4 36,4 -36,4 -36,4
Biokerosine, puur 2022**
Biokerosine, bijgemengd 2022**
Overige vloeibare biomassa 2022**
Biogas 2022** 15,9 8,6 7,3 15,9 8,6 7,3
Elektriciteit 2022** 0,3 0,3 0,0 438,5 438,5 -438,2 -438,2 0,0
Warmte 2022** 6,0 6,0 184,7 154,9 29,8 -178,7 -148,9 -29,8
Totaal overige energiedragers 2022** 85,9 74,0 11,9 85,9 74,0 11,9
Kernenergie 2022** 40,4 40,4 40,4 40,4
Niet biogeen huish. afval en reststoom 2022** 41,6 32,0 9,6 41,6 32,0 9,6
Energie uit overige bronnen 2022** 3,8 1,6 2,3 3,8 1,6 2,3
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over het aanbod, de omzetting en het verbruik van energie. Energie komt onder andere vrij bij de verbranding van bijvoorbeeld aardgas, aardolie, steenkool en biobrandstoffen. Energie kan ook worden verkregen uit elektriciteit of warmte of worden onttrokken aan de natuur, bijvoorbeeld windkracht of zonne-energie. In de energiestatistiek heten al deze bronnen waaruit energie kan worden gebruikt 'energiedragers'.

Het aanbod van energie wordt gevormd door de winning van energie, het saldo van in- en uitvoer en het saldo van de voorraadmutatie. Dit wordt ook wel het primair energieaanbod genoemd, omdat dit de hoeveelheid energie is die in het land beschikbaar is voor omzetting of verbruik.

Van de energieomzetting geeft de tabel zowel cijfers over de inzet van energiedragers voor omzetting (de hoeveelheid energie die is gebruikt om andere energiedragers van te maken), als over de productie van energie nà de omzetting (de hoeveelheid energie die is gemaakt uit andere energiedragers), als over het saldo van inzet en productie. Dit saldo van energieomzetting is te interpreteren als het verlies van energie bij de omzetting.

Vervolgens toont de energiebalans het finaal verbruik van energie, dit is het eindverbruik van energie. Eerst betreft dit het eigen verbruik en de distributieverliezen. Na aftrek van deze hoeveelheden blijft het finaal verbruik van energie-afnemers over. Dit bestaat uit het finaal energieverbruik en het niet-energetisch gebruik. Het finaal energieverbruik is de energie die energie-afnemers benutten voor energetische doeleinden. Het wordt gespecificeerd voor achtereenvolgens de nijverheid, het vervoer en de overige afnemers, uitgesplitst naar diverse subsectoren. De laatste vorm van energieverbruik is het niet-energetisch gebruik. Dit is het gebruiken van een energiedrager voor het maken van een product dat geen energiedrager is.

Gegevens beschikbaar:
Vanaf 1946.

Status van de cijfers:
Alle cijfers tot en met verslagjaar 2021 zijn definitief. De cijfers over 2022 zijn nader voorlopig.

Wijzigingen per 25 maart 2024:
De energiebalans is gereviseerd en geherstructureerd. Het gaat vooral om het op een andere wijze van omgaan met biobrandstoffen die zijn bijgemengd in fossiele brandstoffen.

Voorheen werden biobrandstoffen welke zijn gemengd met fossiele brandstoffen geteld bij aardoliegrondstoffen en -producten. In de nieuwe energiebalans tellen bijgemengde biobrandstoffen bij hernieuwbare energie en betreft aardoliegrondstoffen en -producten en de onderliggende producten (zoals benzine, diesel en kerosine) alleen het fossiele deel van mengsels van fossiele en biogene brandstoffen. Om dit duidelijk te maken zijn de namen van de energiedragers aangepast. Gevolg van deze aanpassing is dat een deel van de energie verplaatst is van aardolie naar hernieuwbaar. Voor totaal energiedragers blijft de energiebalans hetzelfde. Doel van deze aanpassing is om de toenemende rol van bijgemengde biobrandstoffen in de Energiebalans zichtbaar te maken en om beter aan te sluiten bij de Energiebalansen die Eurostat en het Internationaal Energieagentschap publiceren. Binnen hernieuwbare energie en biomassa zijn pure en bijgemengde biobrandstoffen nu als aparte energiedragers zichtbaar.

Daarnaast is de wijze van omgaan met elektrische wegvervoer verbeterd waardoor het aanvoer en finaal verbruik van elektriciteit in de diensten in 2021 en 2022 ruim 2 PJ hoger is geworden.

Wijzigingen per 14 november 2023:
Voor de jaren 2021 en 2022 zijn de cijfers bijgesteld.
Cijfers voor de Energiebalans 2015 tot en met 2020 zijn gereviseerd. Het gaat om de volgende punten:
- Voor de jaren 2019 en 2020 is het finaal energieverbruik van warmte in de landbouw een paar PJ lager en dat van de diensten een paar PJ hoger als gevolg van een verbetering in de interpretatie van de beschikbare cijfers over aanvoer van warmte door de landbouw.
- Bij de winning van aardwarmte door de landbouw komt ook aardgas mee dat door de landbouwbedrijven zelf wordt verbruikt. Dit is nu meegenomen in de energiebalans. Het gaat om 0,2 PJ in 2015 oplopend tot 0,7 PJ in 2020.
- Er zijn enkele verbeteringen van data voor warmte in industrie doorgevoerd van ongeveer 1 PJ of kleiner.
- Er zijn enkele andere verbeteringen in data meegenomen, ook maximaal ongeveer 1PJ, meest kleiner.

Wijzigingen per 10 oktober 2023:
De energiedrager gasfabriekcokes is toegevoegd.
Verbeterde gegevens over de periode 1946 tot en met 1989 zijn toegevoegd.

Wijzigingen per 26 mei 2023:
Voorlopige cijfers over 2022 zijn herzien.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Voorlopige cijfers: april volgend op het verslagjaar.
Nader voorlopige cijfers: juni/juli volgend op het verslagjaar.
Definitieve cijfers: december van het tweede jaar volgend op het verslagjaar.

Toelichting onderwerpen

Energieomzetting
Het veranderen van de ene energiedrager in de andere. Dit kan de omzetting zijn van een brandstof in elektriciteit of warmte. Het kan ook de omzetting zijn van een brandstof in een andere soort brandstof, zoals de omzetting van ruwe aardolie in benzine.
Inzet energie voor omzetting
Totaal inzet
De hoeveelheid energie die is gebruikt om andere energiedragers van te produceren. Het kan een omzetting zijn van een brandstof in warmte of elektriciteit. Het kan ook een fysieke bewerking van de ene in de andere brandstof zijn, zoals de omzetting van ruwe aardolie in benzine.

De totale inzet voor energieomzettingen is de som van:
- Inzet elektriciteit/WKK-omzetting
- Inzet andere omzetting
Inzet elektriciteit/WKK-omzetting
De hoeveelheid energie die is gebruikt voor de productie van:
- alleen elektriciteit,
- elektriciteit en nuttig gebruikte warmte samen, ook bekend als warmtekrachtkoppeling (WKK). Warmte heeft de vorm van stoom of warm water.
Inzet andere omzetting
De hoeveelheid energie die is gebruikt voor de productie van:
- de ene brandstof uit de andere, bijvoorbeeld het gebruik van ruwe aardolie als grondstof voor de productie van aardolieproducten, zoals benzine.
- alleen warmte. Dit is het geval bij bedrijven die warmte afleveren aan een ander bedrijf. Warmte heeft de vorm van stoom of warm water.
Productie energie uit omzetting
Totaal productie
De hoeveelheid energie die is vervaardigd uit een andere energiedrager. Het kan een productie zijn van warmte of elektriciteit uit een brandstof. Het kan ook een productie van een brandstof zijn door fysieke bewerking van een andere, zoals de productie van benzine uit ruwe aardolie.

De totale productie uit energieomzettingen is de som van:
- Productie elektriciteit/WKK-omzetting
- Productie andere omzetting
Productie elektriciteit/WKK-omzetting
De hoeveelheid energie die wordt geproduceerd door elektriciteit- en WKK-omzetting.
Hieronder vallen de productie van:
- alleen elektriciteit
- elektriciteit en nuttig gebruikte warmte samen, ook bekend als warmtekrachtkoppeling (WKK). Warmte heeft de vorm van stoom of warm water.
Productie andere omzetting
De hoeveelheid energie die wordt geproduceerd door een andere omzetting.
Hieronder vallen:
- steenkool- en aardolieproducten die zijn gemaakt uit andere brandstoffen, bijvoorbeeld de productie van aardolieproducten, zoals benzine uit ruwe aardolie.
- warmte van bedrijven die warmte afleveren aan een ander bedrijf. Warmte heeft de vorm van stoom of warm water.
Dit is exclusief de warmte uit warmtekrachtkoppeling (WKK).
Saldo inzet-productie energie
Totaal saldo energieomzetting
Het verschil tussen de inzet voor en productie uit omzettingen.

Het totale saldo energieomzetting is de som van het saldo:
- bij elektriciteit/WKK-omzetting
- bij andere omzettingen

Voor de ingezette energiedragers, zoals aardgas en steenkool, is het saldo energieomzetting altijd positief. Voor de geproduceerde energiedragers, zoals elektriciteit of benzine, is het saldo altijd negatief. Bij de omzetting naar deze energiedragers wordt er immers meer van geproduceerd dan ingezet. Voor het totaal van alle energiedragers is het saldo de hoeveelheid energie die verloren is gegaan bij de omzetting van energiedragers.
Saldo elektriciteit/WKK-omzetting
De inzet minus de productie bij de omzetting van energiedragers in:
- alleen elektriciteit,
- elektriciteit en nuttig gebruikte warmte samen, ook bekend als warmtekrachtkoppeling (WKK). Warmte heeft de vorm van stoom of warm water.

Voor de ingezette energiedragers, zoals aardgas en steenkool, is het saldo energieomzetting altijd positief. Voor de geproduceerde energiedragers, zoals elektriciteit of benzine, is het saldo altijd negatief. Bij de omzetting naar deze energiedragers wordt er immers meer van geproduceerd dan ingezet. Voor het totaal van alle energiedragers is het saldo de hoeveelheid energie die verloren is gegaan bij de omzetting van energiedragers.
Saldo andere omzetting
De inzet minus de productie bij de omzetting van energiedragers in:
- een andere brandstof, zoals bij de productie van steenkool- en aardolieproducten.
- alleen warmte. Dit is het geval bij bedrijven die warmte afleveren aan een ander bedrijf. Dit is exclusief warmteproductie uit warmtekrachtkoppeling (WKK).

Voor de ingezette energiedragers, zoals aardgas en steenkool, is het saldo energieomzetting altijd positief. Voor de geproduceerde energiedragers, zoals elektriciteit of benzine, is het saldo altijd negatief. Bij de omzetting naar deze energiedragers wordt er immers meer van geproduceerd dan ingezet. Voor het totaal van alle energiedragers is het saldo de hoeveelheid energie die verloren is gegaan bij de omzetting van energiedragers.