Ondernemersvertrouwen; bedrijfstakken (SBI 2008)

Ondernemersvertrouwen; bedrijfstakken (SBI 2008)

Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) Perioden Ondernemersvertrouwen (%)
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2017 1e kwartaal 14,7
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2017 2e kwartaal 15,5
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2017 3e kwartaal 15,9
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2017 4e kwartaal 13,4
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2018 1e kwartaal 18,1
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2018 2e kwartaal 14,2
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2018 3e kwartaal 15,0
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2018 4e kwartaal 13,4
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2019 1e kwartaal 10,6
Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) 2019 2e kwartaal 12,0
B Delfstoffenwinning 2017 1e kwartaal -14,6
B Delfstoffenwinning 2017 2e kwartaal -2,8
B Delfstoffenwinning 2017 3e kwartaal -18,5
B Delfstoffenwinning 2017 4e kwartaal -14,1
B Delfstoffenwinning 2018 1e kwartaal 0,5
B Delfstoffenwinning 2018 2e kwartaal -13,9
B Delfstoffenwinning 2018 3e kwartaal -20,5
B Delfstoffenwinning 2018 4e kwartaal -14,4
B Delfstoffenwinning 2019 1e kwartaal 4,4
B Delfstoffenwinning 2019 2e kwartaal -1,0
C Industrie 2017 1e kwartaal 6,0
C Industrie 2017 2e kwartaal 8,3
C Industrie 2017 3e kwartaal 6,6
C Industrie 2017 4e kwartaal 8,2
C Industrie 2018 1e kwartaal 10,3
C Industrie 2018 2e kwartaal 8,2
C Industrie 2018 3e kwartaal 6,3
C Industrie 2018 4e kwartaal 5,9
C Industrie 2019 1e kwartaal 5,8
C Industrie 2019 2e kwartaal 6,7
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2017 1e kwartaal 1,7
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2017 2e kwartaal 6,7
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2017 3e kwartaal 6,6
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2017 4e kwartaal 0,5
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2018 1e kwartaal 5,8
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2018 2e kwartaal 8,0
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2018 3e kwartaal 2,5
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2018 4e kwartaal 6,0
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2019 1e kwartaal 7,4
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2019 2e kwartaal 4,0
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2017 1e kwartaal 8,6
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2017 2e kwartaal 14,8
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2017 3e kwartaal 11,1
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2017 4e kwartaal 11,1
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2018 1e kwartaal 12,8
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2018 2e kwartaal 19,6
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2018 3e kwartaal 9,6
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2018 4e kwartaal 7,2
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2019 1e kwartaal 11,0
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2019 2e kwartaal 16,4
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2017 1e kwartaal 15,4
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2017 2e kwartaal 17,3
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2017 3e kwartaal 15,8
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2017 4e kwartaal 17,9
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2018 1e kwartaal 18,5
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2018 2e kwartaal 24,0
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2018 3e kwartaal 21,1
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2018 4e kwartaal 16,2
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2019 1e kwartaal 21,6
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2019 2e kwartaal 10,7
17-18 Papier- en grafische industrie 2017 1e kwartaal 6,5
17-18 Papier- en grafische industrie 2017 2e kwartaal 10,8
17-18 Papier- en grafische industrie 2017 3e kwartaal 7,3
17-18 Papier- en grafische industrie 2017 4e kwartaal 12,0
17-18 Papier- en grafische industrie 2018 1e kwartaal 9,3
17-18 Papier- en grafische industrie 2018 2e kwartaal 10,7
17-18 Papier- en grafische industrie 2018 3e kwartaal 8,1
17-18 Papier- en grafische industrie 2018 4e kwartaal 6,2
17-18 Papier- en grafische industrie 2019 1e kwartaal 5,6
17-18 Papier- en grafische industrie 2019 2e kwartaal 5,3
19-22 Raffinaderijen en chemie 2017 1e kwartaal 10,7
19-22 Raffinaderijen en chemie 2017 2e kwartaal 10,2
19-22 Raffinaderijen en chemie 2017 3e kwartaal 5,6
19-22 Raffinaderijen en chemie 2017 4e kwartaal 6,7
19-22 Raffinaderijen en chemie 2018 1e kwartaal 11,2
19-22 Raffinaderijen en chemie 2018 2e kwartaal 5,8
19-22 Raffinaderijen en chemie 2018 3e kwartaal 8,7
19-22 Raffinaderijen en chemie 2018 4e kwartaal 2,4
19-22 Raffinaderijen en chemie 2019 1e kwartaal 2,2
19-22 Raffinaderijen en chemie 2019 2e kwartaal 5,5
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2017 1e kwartaal 6,7
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2017 2e kwartaal 9,3
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2017 3e kwartaal 5,8
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2017 4e kwartaal 7,5
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2018 1e kwartaal 8,9
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2018 2e kwartaal 6,9
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2018 3e kwartaal 5,0
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2018 4e kwartaal 6,5
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2019 1e kwartaal 0,6
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2019 2e kwartaal 9,1
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2017 1e kwartaal 8,4
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2017 2e kwartaal 6,2
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2017 3e kwartaal 7,9
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2017 4e kwartaal 13,2
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2018 1e kwartaal 11,0
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2018 2e kwartaal 6,4
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2018 3e kwartaal 5,0
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2018 4e kwartaal 10,0
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2019 1e kwartaal 10,3
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2019 2e kwartaal 11,4
29-30 Transportmiddelenindustrie 2017 1e kwartaal 8,3
29-30 Transportmiddelenindustrie 2017 2e kwartaal 4,3
29-30 Transportmiddelenindustrie 2017 3e kwartaal 3,0
29-30 Transportmiddelenindustrie 2017 4e kwartaal 18,0
29-30 Transportmiddelenindustrie 2018 1e kwartaal 20,0
29-30 Transportmiddelenindustrie 2018 2e kwartaal 17,3
29-30 Transportmiddelenindustrie 2018 3e kwartaal 8,8
29-30 Transportmiddelenindustrie 2018 4e kwartaal 1,1
29-30 Transportmiddelenindustrie 2019 1e kwartaal 4,3
29-30 Transportmiddelenindustrie 2019 2e kwartaal -3,9
F Bouwnijverheid 2017 1e kwartaal 27,2
F Bouwnijverheid 2017 2e kwartaal 34,7
F Bouwnijverheid 2017 3e kwartaal 33,5
F Bouwnijverheid 2017 4e kwartaal 23,6
F Bouwnijverheid 2018 1e kwartaal 34,5
F Bouwnijverheid 2018 2e kwartaal 27,1
F Bouwnijverheid 2018 3e kwartaal 32,5
F Bouwnijverheid 2018 4e kwartaal 33,3
F Bouwnijverheid 2019 1e kwartaal 31,2
F Bouwnijverheid 2019 2e kwartaal 27,8
G Handel 2017 1e kwartaal 19,3
G Handel 2017 2e kwartaal 21,0
G Handel 2017 3e kwartaal 24,9
G Handel 2017 4e kwartaal 17,5
G Handel 2018 1e kwartaal 23,3
G Handel 2018 2e kwartaal 17,8
G Handel 2018 3e kwartaal 20,0
G Handel 2018 4e kwartaal 15,9
G Handel 2019 1e kwartaal 11,8
G Handel 2019 2e kwartaal 10,7
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2017 1e kwartaal 8,8
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2017 2e kwartaal 9,5
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2017 3e kwartaal 15,4
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2017 4e kwartaal 13,2
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2018 1e kwartaal 12,3
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2018 2e kwartaal 4,1
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2018 3e kwartaal 5,8
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2018 4e kwartaal 11,2
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2019 1e kwartaal 5,5
45+47 Detailhandel en automobielbranche 2019 2e kwartaal 5,6
45 Autohandel en -reparatie 2017 1e kwartaal 2,7
45 Autohandel en -reparatie 2017 2e kwartaal 9,1
45 Autohandel en -reparatie 2017 3e kwartaal 6,3
45 Autohandel en -reparatie 2017 4e kwartaal 7,4
45 Autohandel en -reparatie 2018 1e kwartaal 9,2
45 Autohandel en -reparatie 2018 2e kwartaal 6,7
45 Autohandel en -reparatie 2018 3e kwartaal -0,8
45 Autohandel en -reparatie 2018 4e kwartaal 2,7
45 Autohandel en -reparatie 2019 1e kwartaal -5,1
45 Autohandel en -reparatie 2019 2e kwartaal -5,3
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2017 1e kwartaal 25,2
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2017 2e kwartaal 27,4
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2017 3e kwartaal 30,2
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2017 4e kwartaal 19,9
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2018 1e kwartaal 29,3
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2018 2e kwartaal 25,3
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2018 3e kwartaal 27,8
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2018 4e kwartaal 18,4
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2019 1e kwartaal 15,3
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2019 2e kwartaal 13,4
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2017 1e kwartaal 12,0
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2017 2e kwartaal 9,0
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2017 3e kwartaal 15,1
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2017 4e kwartaal 14,7
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2018 1e kwartaal 14,8
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2018 2e kwartaal 2,4
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2018 3e kwartaal 8,6
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2018 4e kwartaal 12,6
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2019 1e kwartaal 4,9
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2019 2e kwartaal 10,9
49-96 Totaal dienstverlening 2017 1e kwartaal 13,9
49-96 Totaal dienstverlening 2017 2e kwartaal 14,0
49-96 Totaal dienstverlening 2017 3e kwartaal 14,9
49-96 Totaal dienstverlening 2017 4e kwartaal 13,8
49-96 Totaal dienstverlening 2018 1e kwartaal 17,0
49-96 Totaal dienstverlening 2018 2e kwartaal 14,2
49-96 Totaal dienstverlening 2018 3e kwartaal 15,1
49-96 Totaal dienstverlening 2018 4e kwartaal 13,3
49-96 Totaal dienstverlening 2019 1e kwartaal 9,4
49-96 Totaal dienstverlening 2019 2e kwartaal 12,8
H Vervoer en opslag 2017 1e kwartaal 8,1
H Vervoer en opslag 2017 2e kwartaal 7,4
H Vervoer en opslag 2017 3e kwartaal 7,5
H Vervoer en opslag 2017 4e kwartaal 8,0
H Vervoer en opslag 2018 1e kwartaal 12,1
H Vervoer en opslag 2018 2e kwartaal 9,1
H Vervoer en opslag 2018 3e kwartaal 7,6
H Vervoer en opslag 2018 4e kwartaal 8,3
H Vervoer en opslag 2019 1e kwartaal -0,2
H Vervoer en opslag 2019 2e kwartaal 8,4
I Horeca 2017 1e kwartaal 14,9
I Horeca 2017 2e kwartaal 19,8
I Horeca 2017 3e kwartaal 21,5
I Horeca 2017 4e kwartaal 13,0
I Horeca 2018 1e kwartaal 18,4
I Horeca 2018 2e kwartaal 12,0
I Horeca 2018 3e kwartaal 12,3
I Horeca 2018 4e kwartaal 11,2
I Horeca 2019 1e kwartaal 11,9
I Horeca 2019 2e kwartaal 8,6
J Informatie en communicatie 2017 1e kwartaal 11,5
J Informatie en communicatie 2017 2e kwartaal 23,4
J Informatie en communicatie 2017 3e kwartaal 17,1
J Informatie en communicatie 2017 4e kwartaal 13,3
J Informatie en communicatie 2018 1e kwartaal 15,2
J Informatie en communicatie 2018 2e kwartaal 21,3
J Informatie en communicatie 2018 3e kwartaal 24,6
J Informatie en communicatie 2018 4e kwartaal 16,4
J Informatie en communicatie 2019 1e kwartaal 13,7
J Informatie en communicatie 2019 2e kwartaal 17,9
L Verhuur en handel van onroerend goed 2017 1e kwartaal 19,6
L Verhuur en handel van onroerend goed 2017 2e kwartaal 10,4
L Verhuur en handel van onroerend goed 2017 3e kwartaal 11,0
L Verhuur en handel van onroerend goed 2017 4e kwartaal 5,4
L Verhuur en handel van onroerend goed 2018 1e kwartaal 8,2
L Verhuur en handel van onroerend goed 2018 2e kwartaal 10,5
L Verhuur en handel van onroerend goed 2018 3e kwartaal 6,7
L Verhuur en handel van onroerend goed 2018 4e kwartaal 1,0
L Verhuur en handel van onroerend goed 2019 1e kwartaal 3,5
L Verhuur en handel van onroerend goed 2019 2e kwartaal 7,2
M-N Zakelijke dienstverlening 2017 1e kwartaal 17,8
M-N Zakelijke dienstverlening 2017 2e kwartaal 16,6
M-N Zakelijke dienstverlening 2017 3e kwartaal 18,9
M-N Zakelijke dienstverlening 2017 4e kwartaal 17,0
M-N Zakelijke dienstverlening 2018 1e kwartaal 20,9
M-N Zakelijke dienstverlening 2018 2e kwartaal 17,4
M-N Zakelijke dienstverlening 2018 3e kwartaal 20,2
M-N Zakelijke dienstverlening 2018 4e kwartaal 16,4
M-N Zakelijke dienstverlening 2019 1e kwartaal 17,1
M-N Zakelijke dienstverlening 2019 2e kwartaal 13,0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Het Ondernemersvertrouwen is een stemmingsindicator van het Nederlandse bedrijfsleven, die de richting aangeeft waarin de Nederlandse economie (het bruto binnenlands product, BBP) zich naar verwachting zal ontwikkelen. Bij het beoordelen van de uitkomsten kan men ervan uitgaan dat hoe optimistischer of pessimistischer de ondernemers gestemd zijn, des te meer de waarde van het Ondernemersvertrouwen positief of negatief zal afwijken van de nullijn en des te groter de verwachting is dat de ontwikkeling van het BBP in de komende maanden zal toe- of afnemen.
Het Ondernemersvertrouwen van het totale Nederlandse bedrijfsleven is een gewogen gemiddelde van de vertrouwensindicatoren van de onderliggende bedrijfstakken/branches die tezamen een economisch representatieve afspiegeling vormen van het Nederlandse bedrijfsleven.
Naast de kwartaalreeks van het Ondernemersvertrouwen, zijn er voor de industrie en enkele branches daarbinnen ook vertrouwensindicatoren op maandbasis beschikbaar. Deze worden gepubliceerd in een afzonderlijke tabel onder de naam Producentenvertrouwen; stemmingsindicator van de industrie, bedrijfstak.
De uitkomsten ervan voor de maanden januari, april, juli en oktober komen overeen met de indicatoren industrie van het Ondernemersvertrouwen in respectievelijk de kwartalen 1, 2, 3 en 4.

Wijzigingen per 12 november 2021:
De uitkomsten van het 4e kwartaal van 2021 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De eerstvolgende publicatie met daarin de resultaten tot en met het 1e kwartaal van 2022, verschijnt naar verwachting medio februari 2022.

Toelichting onderwerpen

Ondernemersvertrouwen
Ondernemersvertrouwen:
Stemmingsindicator voor het bedrijfsleven, die de richting aangeeft waarin het BBP zich naar verwachting zal ontwikkelen.