Warmtepompen; aantallen, thermisch vermogen en energiestromen

Warmtepompen; aantallen, thermisch vermogen en energiestromen

Warmtepompen Sector Perioden Warmtepompen In gebruik genomen warmtepompen (aantal) Warmtepompen Uit gebruik genomen warmtepompen (aantal) Warmtepompen Opgestelde warmtepompen einde van jaar (aantal) Thermisch vermogen van warmtepompen In gebruik genomen thermisch vermogen (megawatt) Thermisch vermogen van warmtepompen Uit gebruik genomen thermisch vermogen (megawatt) Thermisch vermogen van warmtepompen Opgesteld thermisch vermogen einde jaar (megawatt) Energiestromen Bruto warmteproductie warmtepompen (TJ) Energiestromen Verbruik van elektriciteit en aardgas (TJ) Energiestromen Onttrekking warmte uit bodem of lucht (TJ) Vermeden verbruik van fossiele energie (TJ) Vermeden emissie kooldioxide (CO2) (mln kg)
Warmtepompen; totaal Totaal gebouwen 2019 166.010 3.849 732.191 1.147 53 6.392 16.542 5.659 10.883 5.611 232
Warmtepompen; totaal Totaal gebouwen 2020** 249.658 3.993 977.856 1.535 67 7.861 20.021 6.923 13.097 6.569 266
Warmtepompen; totaal Woningen 2019 120.201 3.119 412.113 681 11 2.329 6.957 2.437 4.520 2.226 89
Warmtepompen; totaal Woningen 2020** 209.669 3.329 618.453 1.065 12 3.382 9.391 3.314 6.077 2.917 114
Warmtepompen; totaal Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2019 45.809 730 320.078 466 42 4.063 9.585 3.222 6.363 3.385 143
Warmtepompen; totaal Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2020** 39.989 664 359.403 470 54 4.479 10.630 3.610 7.020 3.652 152
Warmtepompen bodemwarmte; totaal Totaal gebouwen 2019 11.755 1.427 70.708 160 49 1.600 6.336 1.620 4.715 3.241 158
Warmtepompen bodemwarmte; totaal Totaal gebouwen 2020** 19.349 2.145 87.912 191 64 1.727 6.837 1.740 5.098 3.506 171
Warmtepompen bodemwarmte; totaal Woningen 2019 11.232 707 60.885 87 8 540 2.140 539 1.601 1.107 54
Warmtepompen bodemwarmte; totaal Woningen 2020** 18.846 1.481 78.250 124 9 654 2.592 654 1.938 1.337 65
Warmtepompen bodemwarmte; totaal Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2019 523 720 9.823 73 42 1.060 4.196 1.082 3.114 2.134 104
Warmtepompen bodemwarmte; totaal Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2020** 503 664 9.662 67 54 1.072 4.246 1.086 3.159 2.169 106
Warmtepompen bodemwarmte; gesloten Totaal gebouwen 2019 10.763 354 48.971 88 4 512 2.027 511 1.516 1.050 51
Warmtepompen bodemwarmte; gesloten Totaal gebouwen 2020** 17.189 741 65.419 126 5 633 2.508 632 1.876 1.298 64
Warmtepompen bodemwarmte; gesloten Woningen 2019 10.633 354 46.136 77 4 376 1.487 373 1.114 772 38
Warmtepompen bodemwarmte; gesloten Woningen 2020** 16.955 741 62.350 110 5 480 1.902 477 1.425 988 48
Warmtepompen bodemwarmte; gesloten Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2019 130 0 2.835 10 0 136 540 138 402 277 14
Warmtepompen bodemwarmte; gesloten Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2020** 234 0 3.069 17 0 153 606 155 451 310 15
Warmtepompen bodemwarmte; open Totaal gebouwen 2019 992 1.073 21.737 72 46 1.088 4.308 1.109 3.199 2.191 107
Warmtepompen bodemwarmte; open Totaal gebouwen 2020** 2.160 1.405 22.493 65 59 1.093 4.330 1.108 3.222 2.209 108
Warmtepompen bodemwarmte; open Woningen 2019 599 354 14.750 10 4 165 653 165 487 334 16
Warmtepompen bodemwarmte; open Woningen 2020** 1.891 741 15.900 14 5 174 689 176 513 349 17
Warmtepompen bodemwarmte; open Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2019 393 720 6.988 62 42 923 3.656 944 2.712 1.857 90
Warmtepompen bodemwarmte; open Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2020** 269 664 6.593 51 54 919 3.640 932 2.709 1.859 91
Warmtepompen buitenluchtwarmte; totaal Totaal gebouwen 2019 154.255 2.422 661.483 987 4 4.793 10.206 4.039 6.168 2.370 74
Warmtepompen buitenluchtwarmte; totaal Totaal gebouwen 2020** 230.309 1.848 889.944 1.345 3 6.135 13.183 5.184 8.000 3.062 95
Warmtepompen buitenluchtwarmte; totaal Woningen 2019 108.969 2.412 351.228 594 4 1.789 4.817 1.898 2.919 1.119 35
Warmtepompen buitenluchtwarmte; totaal Woningen 2020** 190.823 1.848 540.203 942 3 2.728 6.799 2.660 4.139 1.580 49
Warmtepompen buitenluchtwarmte; totaal Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2019 45.286 10 310.255 393 0 3.004 5.389 2.140 3.249 1.251 39
Warmtepompen buitenluchtwarmte; totaal Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2020** 39.486 0 349.741 403 0 3.407 6.384 2.523 3.861 1.483 46
Warmtepompen buitenluchtwarmte; lucht Totaal gebouwen 2019 120.761 0 529.528 698 0 3.726 3.911 1.505 2.406 910 28
Warmtepompen buitenluchtwarmte; lucht Totaal gebouwen 2020** 187.870 0 717.398 1.011 0 4.737 4.932 1.898 3.034 1.147 35
Warmtepompen buitenluchtwarmte; lucht Woningen 2019 77.010 0 231.025 390 0 1.143 1.005 386 618 234 7
Warmtepompen buitenluchtwarmte; lucht Woningen 2020** 149.776 0 380.801 713 0 1.856 1.651 635 1.016 384 12
Warmtepompen buitenluchtwarmte; lucht Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2019 43.751 0 298.503 308 0 2.583 2.907 1.119 1.788 676 21
Warmtepompen buitenluchtwarmte; lucht Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2020** 38.094 0 336.597 298 0 2.881 3.280 1.263 2.018 763 23
Warmtepompen buitenluchtwarmte; water Totaal gebouwen 2019 33.494 2.422 131.955 289 4 1.066 6.295 2.533 3.762 1.461 46
Warmtepompen buitenluchtwarmte; water Totaal gebouwen 2020** 42.439 1.848 172.546 334 3 1.398 8.252 3.286 4.966 1.916 60
Warmtepompen buitenluchtwarmte; water Woningen 2019 31.959 2.412 120.203 203 4 646 3.813 1.512 2.301 885 28
Warmtepompen buitenluchtwarmte; water Woningen 2020** 41.047 1.848 159.402 229 3 872 5.148 2.025 3.123 1.196 37
Warmtepompen buitenluchtwarmte; water Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2019 1.535 10 11.752 85 0 420 2.482 1.021 1.461 575 18
Warmtepompen buitenluchtwarmte; water Utiliteitsgebouwen, kassen en stallen 2020** 1.392 0 13.144 105 0 526 3.104 1.261 1.843 720 23
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over aantallen warmtepompen, de capaciteit van deze warmtepompen en de hoeveelheid geproduceerde en verbruikte energie. De temperatuur van de warmte uit de bodem of buitenlucht is vaak niet hoog genoeg voor direct gebruik. Daarom worden warmtepompen ingezet om de temperatuur naar een voldoende hoog niveau te brengen. Warmte uit de bodem of buitenlucht is een vorm van hernieuwbare energie. Er zijn ook cijfers opgenomen over het vermeden verbruik van fossiele energie en vermeden emissies van kooldioxide. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar warmtebron (bodem of buitenlucht) en naar sector (woningen of utiliteit).

Gegevens beschikbaar vanaf:
1994

Status van de cijfers:
Deze tabel geeft definitieve cijfers tot en met 2019. De cijfers over 2020 zijn nader voorlopig.

Wijzigingen per 7 juni 2021:
Voorlopige cijfers 2020 zijn toegevoegd. Deze zijn meteen nader voorlopig.

Wanneer komen er nieuwe cijfers:
Voorlopige cijfers over het voorafgaande jaar verschijnen elk jaar in mei. Nader voorlopige cijfers over het voorafgaande jaar verschijnen elk jaar in juni.
Definitieve cijfers over het voorafgaande jaar verschijnen elk jaar in december.

Toelichting onderwerpen

Warmtepompen
Een warmtepomp is een apparaat waarmee warmte op een lage temperatuur door toevoer van hulp-energie (vaak elektriciteit) wordt omgezet in warmte bij hoge temperatuur.

De werking komt overeen met die van een koelkast. Ook daar wordt warmte van lage temperatuur (in de koelkast) omgezet naar warmte van hoge temperatuur (buiten de koelkast). Daarbij wordt warmte van binnen de koelkast verplaatst naar buiten de koelkast.

Over het aantal warmtepompen zijn drie soorten gegevens beschikbaar:
1. Het aantal in gebruik genomen warmtepompen in een bepaald jaar.
2. Het aantal uit gebruik genomen warmtepompen in een bepaald jaar.
3. Het aantal warmtepompen opgesteld aan het eind van een bepaald jaar.
In gebruik genomen warmtepompen
Het aantal warmtepompen dat in het verslagjaar in gebruik is genomen.
Uit gebruik genomen warmtepompen
Het aantal warmtepompen dat in het verslagjaar uit gebruik is genomen en als verwijderd wordt beschouwd.
Opgestelde warmtepompen einde van jaar
Het aantal warmtepompen dat op 31 december van het verslagjaar in gebruik is.
Thermisch vermogen van warmtepompen
Maximale warmteproductie per tijdseenheid

Voor thermisch vermogen wordt als eenheid Megawatt gebruikt.
In gebruik genomen thermisch vermogen
Het thermisch vermogen dat in het verslagjaar in gebruik is genomen.
Uit gebruik genomen thermisch vermogen
Het thermisch vermogen dat in het verslagjaar uit gebruik is genomen en als verwijderd wordt beschouwd.
Opgesteld thermisch vermogen einde jaar
Het thermisch vermogen dat op 31 december van het verslagjaar in gebruik is.
Energiestromen
Bij warmtepompen zijn drie energiestromen relevant;
1. de bruto productie van warmte (uitgaande energie)
2. het eigen verbruik van elektriciteit en aardgas (ingaande energie) en
3. de onttrekking van warmte uit de bodem of buitenlucht (ingaande energie).
De ingaande stromen zijn gelijk aan de uitgaande stroom.

Voor energiestromen wordt als eenheid de TeraJoule (TJ) gebruikt.
Dit is 1 000 000 000 000 joule (een 1 met 12 nullen). Een joule is een eenheid van energie die overeenkomt met 0,24 calorie.
Een TJ komt overeen met 31 600 kubieke meter aardgas of 278 000 kilowattuur elektriciteit.
Bruto warmteproductie warmtepompen
Totale warmteproductie van de warmtepompen.
Verbruik van elektriciteit en aardgas
Eigen verbruik van elektriciteit en aardgas door warmtepompen.
Onttrekking warmte uit bodem of lucht
Onttrekking van warmte uit de bodem of buitenlucht voor nuttige toepassing.

De hoeveelheid onttrokken warmte uit de bodem of buitenlucht wordt doorgaans berekend uit de totale warmteproductie van de warmtepomp minus het eigen verbruik van elektriciteit of aardgas door de warmtepomp.
Vermeden verbruik van fossiele energie
Het vermeden verbruik van fossiele energie is de hoeveelheid fossiele energie (en kernenergie) die nodig geweest zou zijn als de hernieuwbare energie niet gebruikt zou zijn.
Bij de berekening van vermeden verbruik van fossiele energie gaat het om de som van:
1. Het vermeden verbruik van fossiele energie door de binnenlandse productie van elektriciteit, warmte en gas uit hernieuwbare bronnen.
2. Het vermeden verbruik van fossiele energie door de op de binnenlandse markt verkochte biobrandstoffen voor het wegverkeer.
De import en export van groene stroom telt niet mee.

In deze tabel wordt als eenheid de TeraJoule (TJ) gebruikt.
Dit is 1 000 000 000 000 joule (een 1 met 12 nullen). Een joule is een eenheid van energie die overeenkomt met 0,24 calorie.
Een TJ komt overeen met 31 600 kubieke meter aardgas of 278 000 kilowattuur elektriciteit.
Vermeden emissie kooldioxide (CO2)
Emissie: Uitstoot van een stof vanuit een bron. De hoeveelheid kooldioxide die uitgestoten zou zijn, wanneer er geen gebruik zou zijn gemaakt van de betreffende hernieuwbare energiebron. Gerekend is met referentietechnologieën die gedefinieerd zijn in het Protocol Monitoring Hernieuwbare Energie (RVO.nl en CBS, 2015). Het gaat hierbij om de binnenlandse productie van hernieuwbare elektriciteit, warmte en gas. De import van groene stroom telt niet mee.
Bij de berekening van de vermeden emissies kooldioxide wordt alleen gekeken naar de vermeden emissies bij de productie van hernieuwbare elektriciteit, warmte en gas. Er wordt niet gekeken naar de verschillen tussen hernieuwbare en fossiele energie bij de winning en omzetting van brandstoffen en bij het maken van installaties voor de productie van elektriciteit, warmte en gas.

CO2: kooldioxide. 1 kton = 1 000 ton = 1 miljoen kg.
De CO2-emissiecijfers zijn voorlopig.